Twente bouwt aan het ziekenhuis van de toekomst: 'We doen het echt samen'

Bijna vijfhonderd bezoekers uit meer dan honderd organisaties kwamen donderdag samen op het TechMed Event, georganiseerd door het TechMed Centre van de Universiteit Twente. Het centrale thema was ‘Het Ziekenhuis van de Toekomst’, met als achterliggende ambitie om de productiviteit in de zorg richting 2050 met een factor tien te vergroten. Dat is nodig om de groeiende zorgvraag op te vangen, terwijl het aantal beschikbare zorgprofessionals steeds verder onder druk staat.

Nederland wil in 2035 de sterkste MedTech-sector van Europa zijn. Daarbij kijkt het kabinet nadrukkelijk naar Twente, waar de zorg, de wetenschap en het bedrijfsleven al jaren samenwerken aan medische innovaties. De zorg moet namelijk anders worden georganiseerd om ook in de toekomst toegankelijk en betaalbaar te blijven.

Twentse samenwerking

Volgens Maroeska Rovers, wetenschappelijk directeur van het TechMed Centre van de Universiteit Twente, is samenwerking noodzakelijk om die uitdaging aan te gaan. Juist daarin heeft Twente volgens haar een sterke uitgangspositie. "Op de universiteit worden dingen bedacht vanuit de kennisinstelling, de industrie brengt dat verder en de vraag komt vaak vanuit ziekenhuizen. Dat ecosysteem van samenwerken is hier heel sterk. We doen het echt samen.” Met het TechMed Event willen de organisatoren die verschillende partijen bij elkaar brengen. Niet alleen om kennis te delen, maar vooral om nieuwe contacten en samenwerkingen te laten ontstaan.

Slimme badmat

Hoe medische technologie in de praktijk kan bijdragen aan betere zorg, is onder meer te zien bij Bathmat: een slimme badmat die gebruik maakt van een warmtecamera, om automatisch de temperatuur van de voeten van diabetespatiënten te meten. Door neuropathie hebben deze patiënten soms geen gevoel meer in hun voeten, waardoor beginnende wondjes onopgemerkt kunnen blijven. "Een opkomende wond zal een ontstekingsreactie veroorzaken in de voet. Dan zie je dat een bepaalde plek lokaal warmer begint te worden”, legt technisch geneeskundige bij ZGT Kilian Kappert uit.

Door de temperatuur dagelijks te meten en de resultaten over een langere periode te vergelijken, kan het systeem mogelijke beginnende wondvorming signaleren. Zo kan een zorgverlener op tijd worden ingeschakeld om de voet te controleren en zo nodig in te grijpen.  

Landelijke herkenning

Dat Twente nadrukkelijk wordt genoemd in de landelijke plannen voor medische technologie, is volgens Rovers geen toeval. De regio heeft al jarenlang een netwerk waarin kennisinstellingen, zorgorganisaties en bedrijven nauw samenwerken. Dat sluit aan bij de landelijke ambitie om Nederland in 2035 de sterkste MedTech-sector van Europa te laten zijn. Het kabinet investeert de komende tien jaar 102,5 miljoen euro in de Nederlandse medische technologiesector. Ook Philips draagt met 50 miljoen euro bij. Het Twentse initiatief 'Ziekenhuis van de Toekomst' krijgt binnen de landelijke plannen een belangrijke rol en kan rekenen op tientallen miljoenen euro's aan ondersteuning.

Voor Rovers is de landelijke erkenning een bevestiging van wat er in de regio al gebeurt. "In de vorm van samenwerken loopt Twente voorop, snel gevolgd door de regio Eindhoven. Ze hebben in Den Haag goed gehoord wat hier gebeurt.” De ambitie gaat verder dan alleen het ontwikkelen van nieuwe apparaten of toepassingen. Technologie moet ervoor zorgen dat zorgprofessionals meer patiënten kunnen helpen, zonder dat de kwaliteit van zorg achteruitgaat. Daarbij moeten zowel patiënten als zorgverleners leren omgaan met nieuwe mogelijkheden. "We moeten dit durven doen. We moeten het leren omarmen”, benadrukt Rovers.

Samenwerking met ziekenhuizen

Een belangrijke partner binnen het Twentse initiatief is Medisch Spectrum Twente (MST). Het ziekenhuis werkt intensief samen met Universiteit Twente. Volgens Miriam Vollenbroek, lid van de raad van bestuur van MST, is die samenwerking noodzakelijk om de uitdagingen in de zorg het hoofd te bieden. "We geloven dat medische technologie oplossingen kan bieden voor de problemen waar we in de zorg tegenaan lopen.” 

Binnen MST worden al verschillende medische technologische ontwikkelingen toegepast. Een voorbeeld is het gebruik van een speciale vloeistof bij operaties aan patiënten met een beperkte doorbloeding in de buik. Met behulp van die fluoriserende vloeistof wordt zichtbaar welk weefsel wel of niet voldoende doorbloed is. Dat geeft de chirurg nauwkeuriger informatie over welk deel van het weefsel verwijderd moet worden.

Volgens Vollenbroek moeten innovaties niet alleen technisch goed werken, maar ook aansluiten op bestaande werkwijzen en voldoen aan wet- en regelgeving. "Zorg is een vak dat mensen vanuit gewoonte doen. Er zitten veel randvoorwaarden aan. Die moet je al in de ontwikkelprocedure meenemen."

De landelijke erkenning van Twente als belangrijke MedTech-regio biedt MST kansen om de samenwerking verder uit te bouwen. De beschikbare financiële middelen kunnen daarbij helpen. "Het is nog niet genoeg, maar we kunnen er een mooi begin mee maken", zegt Vollenbroek.

Zorg van de toekomst

Richting 2050 moet de inzet van medische technologie bijdragen aan een vertienvoudiging van de productiviteit in de zorg. Dat vraagt om nieuwe technologie, maar vooral ook om een andere manier van organiseren en samenwerken. Voor Twente ligt daar een belangrijke kans. De regio beschikt over kennisinstellingen, ziekenhuizen, onderwijsorganisaties en technologiebedrijven die elkaar steeds beter weten te vinden. De uitdaging is om die samenwerking om te zetten in toepassingen die daadwerkelijk verschil maken voor patiënten en zorgprofessionals.

"We zien de toekomst zonnig tegemoet, maar we zien natuurlijk ook de uitdagingen", vertelt Vollenbroek. "Ik heb vertrouwen in de samenwerkingen en geloof ook dat medische technologie een oplossing is voor de toekomstige arbeidsmarktproblemen."