Verzet tegen woonwagens in buurtschap Twekkelo: rechter laat gemeente huiswerk doen

Het realiseren van een kleinschalige woonwagenlocatie in Enschede; over langlopende dossiers gesproken. Al onder toenmalig VVD-wethouder Jeroen Diepemaat werd protesterende woonwagenbewoners in 2018 beloofd dat er een geschikte locatie zou worden gezocht. Op een lijst met gemeentelijke gronden werden de voors en tegens tegen elkaar weggestreept. Het resulteerde in 2022 tot twee overgebleven locaties voor tien standplaatsen: de Twekkelerbeekweg en de Brandemaatweg. Voor de laatste locatie, tussen Deppenbroek en villawijk 't Vaneker, werd niet gekozen omdat er meer directe omwonenden zijn en omdat Deppenbroek een 'kwetsbare wijk' is.

Niet bouwen, tenzij...

Nadat de gemeenteraad het bestemmingsplan voor de tien woonwagenstandplaatsen goedkeurde, ging Vereniging Behoud Twekkelo in beroep tegen de beslissing. VBT ziet de keuze voor de woonwagens als het zoveelste voorbeeld van verstedelijking van het buitengebied. Dat de keuze is gevallen op een stuk grond in de buurtschap - en niet elders in de stad, waar bijvoorbeeld wel aansluitingen op nutsvoorzieningen voorhanden zijn - voelt voor hen als arbitrair. Toch oordeelt de Raad van State dat er een goede afweging is gemaakt.

Ook op een ander punt krijgen de Twekkeloërs geen gelijk. In hun bezwaren wijzen ze op de zogeheten 'Gids Buitenkans', waarin de gemeentelijke regels en uitzonderingen staan voor bouwen in het buitengebied. Dat is volgens de gids alleen mogelijk bij projecten waarbij 'breed draagvlak' bestaat of specifieke doelgroepen. 'Bij bijzondere doelgroepen en pilots die nu geen plek op het platteland hebben, kan onder meer gedacht worden aan een seniorenhof of woningen in voormalige agrarische bedrijfsgebouwen voor specifieke doelgroepen, zoals starters.' De woorden onder meer zijn hierin essentieel. Het is in principe een oneindige opsomming. Bovendien gaat de rechter niet mee in het hebben van breed draagvlak, omdat dat bij projecten als woonwagenlocaties nergens te verwachten is.

Gemeente moet huiswerk doen

Op één punt krijgt de VBT wel gelijk bij de Raad van State. De gemeente Enschede heeft namelijk beloofd dat zij er - al dan niet met verhuurder De Woonplaats, die het stuk grond heeft overgekocht - voor zal zorgen dat de tien woonwagenstandplaatsen in het groen komen te liggen, omdat er onder meer voor extra beplanting wordt gezorgd. Maar de gemeente heeft verzaakt om deze maatregelen concreet vast te leggen in een zogeheten 'inpassingsplan'.

En dat had volgens de rechter wel gemoeten, voor de rechtszekerheid van belanghebbenden. Tot een vernietiging van het bestemmingsplan zal dat echter niet leiden. De gemeente Enschede krijgt van de rechter zestien weken de tijd om alsnog een inrichtingsplan op te stellen, waarin de toezeggingen worden vastgelegd. Vanuit betrokkenen heeft 1Twente vernomen dat het inrichtingsplan al is ingeleverd. In de einduitspraak van de Raad van State zal er dus naar alle waarschijnlijkheid groen licht komen voor de bouw van de woonwagenstandplaatsen. De 'winst' voor Vereniging Behoud Twekkelo is dan slechts een gedeeltelijke compensatie voor de proceskosten.

Voor woonwagenbewoner Herman Hendriks, die vorig jaar uit protest tegen het langdurige proces zijn kampeerwagen op zijn toekomstige woonplek neerzette, is de daadwerkelijke realisatie van zijn droom weer een stap dichterbij.