Welke koers gaat Hengelo de komende vier jaar varen? Op woensdag 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen en mogen inwoners weer hun stem laten horen. Terwijl de ene kiezer al weet welk rondje rood wordt gekleurd, beslist een ander pas op het laatste moment in het stemhokje. Aan keuze geen gebrek: veertien partijen doen mee aan de verkiezingen, van lokaal tot landelijk en van links tot rechts. Waar vinden de partijen elkaar op het gebied van bijvoorbeeld woningbouw, een leefbare stad of afval? En waar zitten de verschillen?
Wie de verkiezingsprogramma’s naast elkaar legt, ziet opvallend veel overeenkomsten. Alle partijen willen bijvoorbeeld meer woningen bouwen en streven naar een leefbare en veilige stad. Over de manier waarop dat moet gebeuren, lopen de meningen echter uiteen.
Als het over woningbouw gaat, dan heeft Hengelo de wind mee uit Den Haag: De stad is samen met Enschede door het Rijk aangewezen als grootschalige woningbouwlocatie, wat de komende jaren moet leiden tot duizenden nieuwe woningen in de regio. Voor het zover is, moet er nog heel wat gebeuren.
Een aantal partijen noemt concrete aantallen woningen die gebouwd moeten worden, terwijl andere partijen alleen de ambitie uitspreken om meer en sneller te bouwen. De VVD in Hengelo zet de komende jaren stevig in op woningbouw en streeft naar de bouw van ongeveer 7.000 woningen in tien jaar tijd. Daarbij wil de partij sneller bouwen en procedures versnellen. Vergunningen voor kleine bouwprojecten moeten sneller worden afgegeven.
BurgerBelangen wil dat er tot 2040 duizenden woningen bijkomen en dat minstens 30 procent daarvan betaalbaar is voor starters en jonge gezinnen, een percentage dat ook aansluit bij landelijke afspraken over woningbouw. Ook D66, GroenLinks-PvdA, SP en Volt leggen nadruk op betaalbare woningen voor starters en jongeren. Volt benadrukt daarnaast duurzame woningbouw en nieuwe woonvormen.
De SP vindt dat het aantal sociale huurwoningen moet groeien. Er mag geen woning worden gesloopt of verkocht zonder dat er evenveel betaalbare huizen voor terugkomen.
D66 Hengelo wil zo gevarieerd mogelijk bouwen. Dit moet nieuwe woningen opleveren voor onder meer starters, maar ook sociale huur. De partij wil ook meer studentenwoningen in de stad.
Verschillende partijen, waaronder GroenLinks, ChristenUnie en CDA willen nieuwe woningen voor senioren om doorstroming op de woningmarkt mogelijk te maken. Ook 50PLUS ziet dat als sleutel tot een beter functionerende woningmarkt. Wanneer ouderen makkelijker kunnen verhuizen naar een passende woning, komen grotere huizen vrij voor gezinnen.
Lokale partijen als ProHengelo, Hengelose Burgers en ANDERS! willen eveneens dat het woningtekort wordt aangepakt en richten zich op praktische oplossingen om bouwprojecten sneller van de grond te krijgen.
ProHengelo wil procedures vereenvoudigen en zet in op de bouw van circa 2.000 woningen tot 2030, waaronder minimaal 600 levensloopbestendige woningen, zodat ouderen langer in hun eigen buurt kunnen blijven wonen.
ANDERS! wil inwoners eerder betrekken bij ruimtelijke plannen om meer draagvlak te creëren. De partij noemt ook innovatieve woonvormen, tiny houses, kangoeroewoningen, maar ook flexibele verplaatsbare woningen om sneller in te spelen op de vraag.
ChristenUnie heeft de ambitie van ongeveer 600 nieuwe woningen per jaar. De partij wijst op de mogelijkheid om woningen te splitsen en mantelzorg en familiewoningen op bestaande kavels mogelijk te maken. Ook optoppen van bestaande complexen wordt genoemd.
De PVV legt sterk de nadruk op voorrang voor inwoners van Hengelo en Nederland (om maar aan te geven dat ze willen dat er geen asielzoekers meer bij komen) bij sociale huur en betaalbare woningen. De partij wil bovendien minder nadruk op landelijke klimaat- of duurzaamheidsregels, die volgens de partij woningbouw vertragen.
Forum voor Democratie (FvD) pleit voor minder landelijke regelgeving en minder bureaucratie bij bouwprojecten.
Hoewel er brede overeenstemming is over de noodzaak van woningbouw, verschillen partijen van mening over de vraag waar er gebouwd moet worden. GroenLinks-PvdA wil het groen in de buitengebieden en de zone tussen Hengelo en Enschede beschermen en liever bouwen binnen de stad.
Ook de SP wil de groene zone tussen Hengelo en Enschede ongemoeid laten. Om toch voldoende woningen te bouwen, wil de partij meer inzetten op hoogbouw, bijvoorbeeld in de binnenstad en in Hart van Zuid. D66 wil onder voorwaarden ook bouwen buiten de bebouwde kom.
Andere partijen, zoals ProHengelo en het CDA, benadrukken dat bij woningbouw ook de leefbaarheid van de dorpen Beckum en Oele aandacht moet krijgen. In dat verband wordt onder meer gewezen op de vergevorderde plannen voor een multifunctionele accommodatie (MFA) in Beckum.
Afval was afgelopen najaar de weinig verrassende nummer 1 in een door Kennispunt Twente samen met 1Twente gehouden peiling over onderwerpen die volgens de Hengeloërs meer politieke aandacht verdienen. Op plek 2 en 3 volgden 'veiligheid' en 'onderhoud'. Afgelopen januari is een tweede peiling gehouden, waarin de Hengeloërs is gevraagd uit te leggen waarom die thema's hen zo bezig houden. Daaruit blijkt nu dat het overgrote deel van de 'afvalklagers' zich stoort aan rondslingerende rommel: 84%. Een kleiner deel zet vraagtekens bij het ophaalbeleid (42%) en de wijze waarop ze het afval moeten scheiden (35%). Aan de nieuwe peiling deden 652 inwoners mee.
Naast woningbouw komt in vrijwel alle partijprogramma’s het belang van leefbare wijken terug. Veel partijen noemen vrijwilligers, verenigingen en buurtinitiatieven belangrijke pijlers in de gemeente.
D66 wil dat bewonersinitiatieven actief worden ondersteund om buurten leefbaar en veilig te houden. Lokale partijen zoals BurgerBelangen, ProHengelo en Hengelose Burgers benadrukken dat de gemeente beter moet luisteren naar inwoners en meer moet samenwerken met bewoners in de wijken.
De SP wil bovendien dat elke wijk een plek heeft waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Ook ANDERS! en 50PLUS vinden dat er geld moet gaan naar meer ontmoetingsplekken en toegankelijke voorzieningen voor ouderen.
BurgerBelangen, CDA, ChristenUnie en Hengelose Burgers zien vrijwilligers en verenigingen als het fundament van de samenleving en willen dat er extra aandacht voor is. Dan gaat het om ondersteunen van bijvoorbeeld inwoners die vrijwilligerswerk doen of mantelzorger zijn.
Ook veiligheid is een thema dat in vrijwel alle verkiezingsprogramma’s terugkomt. De verschillen zitten vooral in de aanpak: Er zijn partijen die meer handhaving willen en meer politie op straat. Partijen als PVV, VVD en Forum voor Democratie (FvD) pleiten voor een stevige aanpak van criminaliteit en meer zichtbare handhaving, iets waar ook 50Plus voor is.
De PVV wil meer politie op straat en streng optreden tegen overlast door probleemjongeren. De VVD benadrukt daarnaast het belang van wijkagenten, die zichtbaar aanwezig zijn in de wijk, evenals de inzet van wijkregisseurs, die weten wat er speelt in de buurt en snel kunnen schakelen met bewoners en gemeente bij zaken die aandacht verdienen.
Andere partijen leggen het accent op preventie en sociale maatregelen via jongerenwerk, sport en cultuur. D66, GroenLinks-PvdA en Volt zien daarin een manier om criminaliteit op langere termijn te voorkomen. SP, ChristenUnie en CDA benadrukken daarnaast dat veiligheid ook samenhangt met sociale ondersteuning en samenwerking met welzijnsorganisaties.
Het afvalbeleid is, behalve het meest genoemde aandachtspunt in de twee enquêtes, een van de onderwerpen waarover de meningen sterk verdeeld zijn. Invoering van nascheiding (waarbij afval achteraf in een fabriek wordt gescheiden in verschillende afvalstromen) is aan het einde van deze raadsperiode voor veel partijen ineens bespreekbaar geworden, vooral bij hoogbouw. Nascheiding in de gehele stad, dus ook bij de laagbouw, lijkt echter nog wel een gevoelig punt.
Onder meer PVV, Hengelose Burgers en ANDERS! pleiten voor een systeem waarbij inwoners weer het gemak van één container krijgen. Volgens deze partijen kan dat leiden tot minder afvaldump. Deze partijen willen ook dat het huidige diftar-systeem wordt vervangen door een eenvoudiger systeem met vaste tarieven.
ProHengelo is ook voor een laagdrempeliger systeem, maar wel met meer circulaire inzamelpunten en projecten die hergebruik en bewustwording stimuleren. Andere partijen zijn voorzichtiger. GroenLinks-PvdA, D66, SP en Volt willen eerst onderzoeken hoe het huidige systeem kan worden verbeterd en wijzen op de kosten en milieueffecten van een overstap.
Over het onderhoud van wegen en straten bestaat opvallend weinig discussie. Vrijwel alle partijen vinden dat de basis daarvan op orde moet zijn. Veel partijprogramma’s noemen het belang van goed onderhouden wegen en fietspaden, voldoende groen en een schone stad waar inwoners zich prettig voelen.
Dan de manier waarop inwoners invloed moeten hebben op gemeentelijke besluiten. BurgerBelangen, ProHengelo, Hengelose Burgers en ANDERS! benadrukken dat de gemeente dichter bij inwoners moet staan en beter moet luisteren naar signalen uit de wijken.
D66, GroenLinks-PvdA en Volt leggen de nadruk op participatie, transparantie en samenwerking met inwoners bij ontwikkelen van nieuwe plannen in de stad. Ook de SP wil meer inspraak voor inwoners om invloed te hebben bij het verbeteren van hun eigen buurt.
Ook over mobiliteit verschillen de partijen van mening. Waar sommige partijen, waaronder de VVD, de auto de ruimte willen blijven geven, pleiten anderen, zoals GroenLinks-PvdA, ChristenUnie, D66 en Volt, juist voor minder autoverkeer en meer ruimte voor fietsers en groen. De VVD wil de bereikbaarheid op belangrijke doorgaande wegen verbeteren en onoverzichtelijke verkeerssituaties aanpakken. Ook moet de bewegwijzering in de stad beter.
50PLUS wil dat mobiliteit voor iedereen bereikbaar en beschikbaar is, ongeacht leeftijd of beperking. De partij wil goed openbaar vervoer in alle wijken en kernen en behoud en uitbreiding van buurtbus en regiotaxi.
Hoewel er tussen de partijen duidelijke politieke verschillen bestaan, laten de verkiezingsprogramma’s zien dat partijen op veel punten dezelfde zorgen delen. Woningbouw, veilige buurten, sterke wijken en een goed onderhouden stad worden door vrijwel alle partijen genoemd als prioriteiten voor de komende jaren.
De verkiezingen draaien daarom minder om wat er moet gebeuren, maar vooral om hoe dat moet gebeuren en welke plannen de partijen hebben om problemen op te lossen.
Wil je de lijsttrekkers beter leren kennen? Kijk naar de Vragenvuurtjes op Youtube of lees de lijsttrekkersgesprekken in het dossier van Hengelo Kiest.
Heb je nog geen idee op welke partij je gaat stemmen? Dan kun je ook de StemWijzer invullen op de website van de gemeente Hengelo.
Dit artikel is slechts een selectie van thema's en onderwerpen uit de verkiezingsprogramma's van de verschillende Hengelose politieke partijen. Wil je meer weten waar de partijen voor staan en welke plannen ze hebben voor Hengelo? Kijk op de websites* van de politieke partijen:
* In alfabetische volgorde