Onzekerheid over wanneer Twentekanaal weer open kan, ondanks regen

De verwachting is dat de situatie rond het Twentekanaal niet verbeterd: "Het moet echt gaan regenen in Zwitserland en in Duitsland voordat de waterstand hier omhoog gaat", zegt Daniël van Putten van Rijkswaterstaat tegen RTV Oost.

Het Twentekanaal is afhankelijk van water dat uit de IJssel komt. Daar valt inmiddels regen en de waterstanden beginnen te stijgen. Maar het is nog lang niet genoeg. "Dat kan weken zijn en dat kan ook maanden zijn", zegt Van Putten over de duur van de afsluiting. Twee weken regen is onvoldoende als daarna opnieuw een droge periode volgt.

Verdelen van water

Het Twentekanaal ging op zaterdag 25 juli op slot voor de scheepvaart. Deze beslissing werd genomen omdat het waterpeil in het Twentekanaal te laag dreigde te worden. Om de kades bij het kanaal Almelo-De Haandrik veilig te houden, mag het waterpeil niet lager dan 9,10 meter boven NAP zijn. Wanneer schepen door de sluis bij Eefde varen, kost dat water uit het Twentekanaal.

De landelijke overheid verdeelt in tijden van droogte het beschikbare water. Dit heet de verdringingsreeks. Daarbij hebben waterkeringen en kwetsbare natuur de hoogste prioriteit. Ook de drinkwater- en energievoorziening hebben voorrang. ‘Scheepvaart behoort tot de belangen die pas daarna aan bod komen’, aldus het college.

Dit heeft een grote invloed op de Twentse economie. Veel bedrijven zijn afhankelijk van het kanaal om goederen of grondstoffen aan te voeren. Het Hengelose stadsbestuur erkent dat dit grote negatieve gevolgen heeft voor klantrelaties, werkgelegenheid en toekomstige investeringen.

Ook als het kanaal weer open is, betekent dit niet dat alles weer goed is. ‘Herstel van voorraden, logistieke patronen en klantvertrouwen zal tijd vergen.’ Rijkswaterstaat zegt uit te zoeken of het mogelijk is om tijdelijk op twee momenten een handjevol schepen door te laten. Het bedrijfsleven heeft al aangegeven dat dit 'nauwelijks een oplossing biedt'. 

Sluis

De sluis bij Eefde heeft inmiddels meerdere pompinstallaties aan het werk, maar deze pompsystemen kunnen alleen goed ingezet worden wanneer het waterpeil in de IJssel hoog genoeg is. Dat is op dit moment niet zo. ‘Extra pompcapaciteit creëert geen water en leidt daarom niet automatisch tot heropening van de Twentekanalen.’

Rijkswaterstaat heeft besloten om een zogenaamd buisvijzelgemaal aan te leggen. Dit is ter vervanging van de dure, tijdelijke pompsystemen die nu massaal gebruikt worden. Zo'n gemaal kost 30 miljoen euro en kan binnen twee à drie jaar gebouwd worden. Toch blijft dit gemaal ook afhankelijk van voldoende aanvoer van water.

Volgens het college heeft Rijkswaterstaat erkend dat de communicatie richting de bedrijven niet goed is verlopen en dat ‘communicatie een belangrijk leerpunt vormt’. Om verder te leren van de sluiting van het Twentekanaal gaan de gemeenten, Rijkswaterstaat, het waterschap, het bedrijfsleven en de provincie Overijssel een regionaal draaiboek maken om dit soort situaties het hoofd te bieden. Hiermee wordt duidelijk gemaakt welke beslissingen er genomen moeten worden en wie waarvoor verantwoordelijk is.