Kamervragen over regeling vuurwerkramprechercheur leveren niets op: ‘Antwoorden bieden geen enkele opening’

Paalman luidde de klok over misstanden binnen het politieonderzoek naar de vuurwerkramp. Dat kwam hem duur te staan: in 2005 ontsloeg korpschef Jan Mans hem uit politiedienst. Onder druk kwam een regeling tot stand die onbillijk uitpakt. De Rijssense rechercheur zit in financiële problemen. Kamerleden van de SP en de SGP vroegen de minister om met de hand over het hart te strijken, maar die weigerde. Reden om Kamervragen te stellen. Mede-indieners waren de PvdA, D66 en NSC.

Verwijzing naar algemene regelgeving

Zeker, de minister vindt dat klokkenluiders bescherming verdienen. In de afwijzing van het eerdere coulanceverzoek sprak staatssecretaris Eugène Heijnen (BBB) waardering voor klokkenluider Paalman uit, maar hij kon desondanks niet aan het verzoek tegemoetkomen. Ook na de Kamervragen die daarop volgden komen de bewindslieden niet verder dan een verwijzing naar algemene regelgeving over klokkenluiders en in de Belastingwet.

Ontvangers van die vragen waren de Minister van Justitie en Veiligheid Foort van Oosten (VVD), de Minister van Binnenlandse Zaken Frank Rijkaart (BBB) en Heijnen.

Grote druk, geen steun

De regeling met Paalman - en destijds ook diens collega en mede-klokkenluider Charles de Roy van Zuydewijn - kwam onder grote druk tot stand. De korpsleiding wilde van het tweetal af. De goede naam van het Tolteam was te grabbel gegooid. Dat had het grootste rechercheonderzoek ooit in Nederland afgerond. Naar een gebeurtenis die het hele land in zijn greep had gehouden. Een prestigeproject; kritiek werd niet geduld.

De vakbond, waar beiden een beroep op hadden kunnen doen, gaf niet thuis. Paalman en collega De Roy van Zuydewijn hadden de keus: oneervol ontslag en met lege handen op straat, of de handtekening onder een belabberde overeenkomst van één A4’tje.

‘Geen mogelijkheid’

In de beantwoording van de Kamervragen geven de bewindslieden aan te ‘begrijpen dat het een vervelende boodschap is’, maar ook ‘dat er geen mogelijkheid bestaat om tegemoet te komen aan het verzoek’. De reden ligt in fiscaal-juridische regels; het komt er op neer dat die geen ruimte bieden voor vrijstelling van belastingheffing over de ontslagvergoeding van destijds.

Grote druk

Het eerdere coulanceverzoek draaide vooral om het feit dat Paalman destijds te goeder trouw en terecht de klok luidde, dat de ontslagregeling onder zware druk tot stand kwam, dat de vakbond de vingers niet aan de kwestie wilde branden en dat de afspraken naar nu blijkt hardvochtig uitpakken. Daarover reppen de ministers en de staatssecretaris in hun antwoord op de Kamervragen met geen woord.

De staatssecretaris is gebonden aan geheimhouding en kan niet ingaan op de individuele situatie van de heer Paalman, zo staat er. Dat was, bij monde van een woordvoerder, ook het antwoord op vragen die 1Twente hem in een eerder stadium stelde. Die woordvoerder wist niet goed raad met de vraag hoe dat zit als Paalman toestemming zou geven om uitspraken over zijn kwestie te doen.

Er is geen intern advies of rapport over deze kwestie opgesteld, zo blijkt uit de beantwoording. Anders gezegd: of en hoe de omstandigheden waaronder de regeling met Paalman tot stand kwam is meegewogen in de beslissing van ministers en staatssecretaris, blijft in nevelen gehuld.

Dode letter

Daarmee blijven de woorden in wetsregels en van bewindslieden over het belang en de bescherming van klokkenluiders dode letter. Paalman ondervindt dat, maar dat geldt ook voor andere en nieuwe klokkenluiders die onder vergelijkbare omstandigheden afspraken moeten maken met een werkgever die hen kwijt wil.

Diederik van Dijk, Kamerlid van de SGP en trekker van deze zaak, beraadt zich op de beantwoording en vervolgstappen. “De antwoorden bieden helaas geen enkele opening of uitgestoken hand”, zegt hij in een reactie. De Kamervragen werden gesteld naar aanleiding van een publicatie van 1Twente over de kwestie.