Kamervragen na intrekken uitkering van gedupeerde toeslagenaffaire: biedt Enschede te weinig maatwerk?

Volgens burgemeester en wethouders in Enschede, kunnen zij niet anders dan het advies van de onafhankelijke commissie Bezwaarschriften naast zich neerleggen. In de wet is namelijk geregeld dat een ontvangen dwangsom wél bij het eigen vermogen wordt opgeteld. De dwangsom, zo zegt het college, is namelijk bedoeld als 'prikkel' voor de overheid om haast te maken met een besluit. In dit geval gaat het om het wel of niet toekennen van een vergoeding voor immateriële schade als gevolg van de toeslagenaffaire. Indien er daadwerkelijk tot het uitbetalen van een schadevergoeding wordt overgegaan, dan wordt die vergoeding bij uitkeringsinstanties niet gezien als inkomen of eigen vermogen.

Dubbel benadeeld?

Kort gezegd: doordat de uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen de maximale beslistermijn met vele weken heeft overschreden, is er aan de betreffende inwoner van Enschede afgelopen jaar een maximale dwangsom van 15.000 euro toegekend. Daarmee is het eigen vermogen (spaargeld) boven de grens van 7.700 euro uitgekomen. En dat betekent dat er geen recht is op een uitkering, totdat het vermogen onder die grens is gedaald.

De commissie Bezwaarschriften stelt dat de Enschedese op deze manier dubbel wordt benadeeld. Het college is echter van mening dat de gedupeerde van de toeslagenaffaire bij instandhouding van de bijstandsuitkering juist wordt voorgetrokken op Enschedeërs die om andere redenen een dwangsom van de overheid hebben ontvangen en daardoor hun uitkering kwijtraken.

'Menselijke maat serieus nemen'

Nicole Moinat wil van minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) weten of hij het wenselijk vindt dat gedupeerden van de toeslagenaffaire hun uitkering kwijtraken door het ontvangen van compensatiegelden. "Bent u van mening dat de gemeente Enschede in deze gevallen de ruimte voor maatwerk onvoldoende benut heeft?", vraagt het Kamerlid van Groep Markuszower. Ze vraagt de minister om landelijk te verduidelijken of aan te scherpen dat compensatiegelden van gedupeerden buiten beschouwing blijven van de bijstand.

In de Enschede zijn donderdag, een dag na de installatie van de nieuwe gemeenteraad, ook al schriftelijke vragen gesteld over de kwestie. Erwin Versteeg van Belang van Enschede uit kritiek op het feit dat het college een advies van de lokale bezwarencommissie naast zich neerlegt. "Als we de menselijke maat serieus nemen, dan vraagt dat niet om woorden, maar om keuzes. Juist in dit soort gevallen", stelt Versteeg.

Volgens het raadslid gaat het om een 'uitzonderlijk geval' waarbij het uitblijven van herstel na onrechtmatig overheidshandelen (ofwel het niet tijdig beantwoorden van de aanvraag van een schadevergoeding) onderdeel is van datzelfde herstelproces. Hij vraagt het college onder meer om ervoor te zorgen dat compensatie voor overheidshandelen niet leidt tot 'nieuwe financiële benadeling van dezelfde inwoners'.