Zo werd de vuurwerkramp in nieuwe stijl herdacht: ‘De klokken moeten blijven luiden’

Een kwart eeuw lang was het de Stichting Herdenking Vuurwerkramp die het organiseerde. Na 25 jaar was het tijd voor verandering, de stichting is inmiddels opgeheven. ‘Een overgangsjaar’, noemt Hadassa Meijer, voorzitter van het Huis van Verhalen, het. “We gaan kijken hoe we het de komende jaren gaan doen. Maar de luiden van de klokken moet blijven.”

Vijf voor half vier

De bomen op het rampterrein druipen. Het miezert. Een kleine vijftig mensen verzamelt zich rond kwart over drie op de plek waar zesentwintig jaar geleden SE Fireworks ontplofte. Bij het monument zijn bloemen geplaatst, de krans van het stadsbestuur vanochtend al.

Om vijf voor half vier, het moment waarop de laatste explosie alles wat hier stond wegvaagde en een vuurstorm de arbeiderswijk in joeg, luiden de klokken van de Noorderkerk en de Lasonderkerk. Er valt spontaan een stilte die in de jaren hiervoor altijd werd aangekondigd. Burgemeester Roelof Bleker, die eerder vandaag al een krans legde, staat vlak naast de stok waar een vlag halfstok hangt.

Even verderop staan Jan Paalman en Mathilde van der Molen. Hij oud-rechercheur van het roemruchte Tolteam dat de ramp onderzocht, zij weduwe van een van de vier omgekomen brandweerlieden. De officiële herdenking lieten zij jarenlang aan zich voorbijgaan. Niet omdat de ramp hen niet bezighield, maar om hun moeite met de manier waarop de overheid met die ramp omging. Nog altijd omgaat.

PTSS

Geertjan komt hier elk jaar. Hij neemt er vrij voor. Zesentwintig jaar geleden stond hij hemelsbreed dertig meter verderop, in de schaduw van het Balengebouw. Twaalf jaar was hij. Nog altijd worstelt hij met de gevolgen. Iedere dag. Posttraumatische stressstoornis. Hij is niet zo blij met de veranderingen in de manier waarop de vuurwerkramp wordt herdacht. Wat hem betreft mag die een officieel tintje houden.

Anderen vinden het schrappen van formele handelingen wel prima. Herdenken kan ook zonder poespas. De spontane stilte die om vijf voor half valt, en die een flinke tijd als vanzelf blijft hangen, is misschien wel indrukwekkender. Deze komt uit de mensen zelf en heeft geen aankondiging nodig.