Intensief gebruikt marktplein in Enschede vraagt om vroegtijdige renovatie: ‘Meer bezoekers dan verwacht’

In september 2023 plaatste de gemeente felblauwe containers met boompjes en planten op het plein. De bakken waren de eerste stap in de strijd tegen hittestress op de open plek in de binnenstad. Al zorgden de zogenoemde pocketparkjes vooral voor kritiek. In de gemeenteraad werden ze “lelijk” genoemd en inwoners spraken van “grofvuil met groen erin”.

Toch bleven de containers staan. Tot ze begin dit jaar werden weggehaald. De planten uit de kobaltblauwe bakken kregen een plek elders in de stad en op het plein. Ook verdwenen enkele tegels voor vaste groenstroken.

Van vergroenen naar vernieuwen

De volgende stap in de vergroening lijkt dan aanstaande. Maar achter de schermen blijkt iets anders aan de hand: het plein zelf is sneller aan vervanging toe dan gedacht. Uit onderzoek blijkt dat bestrating, stroomvoorzieningen en afwateringsgoten slijtage vertonen.

De gemeente besluit het vergroenen daarom tijdelijk stil te zetten, om groot onderhoud en vergroening te kunnen combineren. “Het heeft weinig zin om nu geld en energie te steken in meer groen, als we het plein daarna opnieuw moeten openbreken", aldus wethouder Malkis Jajan.

Sneller dan gepland

Het nieuwe Van Heekplein, met onder andere de grootste ondergrondse parkeergarage van Nederland, is tussen 1999 en 2003 aangelegd. Volgens de gemeente gaat een plein normaal zo'n twintig tot veertig jaar mee. Slijtage is afhankelijk van intensiteit en bezoekersaantallen. “Door het vele gebruik zitten we hier aan de onderkant van die termijn", aldus gemeentewoordvoerder Wouter van de Zouw.

Het is niet de eerste keer dat de bestrating aandacht vraagt. Al in 2010 moest de gemeente ruim een miljoen euro uittrekken om grote delen van het natuursteen in beton vast te leggen, omdat de tegels losraakten en beschadigden. Het deel van de markt kreeg een 'vaste voeg', zodat het beter bestand is tegen de het zware gebruik en het frequente schoonmaken.

Volgens Jajan is het plein door zijn populariteit eerder aan vervanging toe. “Er zijn veel meer bezoekers geweest dan verwacht toen het plein werd aangelegd.”

De renovatie hoeft niet direct, weet de wethouder. “Het is niet zo dat vanaf morgen het Van Heekplein niet meer toegankelijk is. Het tijdpad verschilt wel wat. Sommige dingen moeten binnen drie jaar. Anderen binnen vijf jaar. Het is wel wijs om alles in één keer te doen.” Dat geldt wat Jajan betreft ook voor de vergroening.

Kosten en keuzes

De renovatie hangt samen met forse financiële keuzes. De gemeenteraad is bezig met bezuinigingen. De plannen voor een 'nieuw' marktplein kosten juist extra geld. GroenLinks-raadslid Robin Wessels vroeg zich hardop af hoe de investering moet worden betaald.

Volgens Jajan onderzoekt de gemeente of reguliere onderhoudsbudgetten toereikend zijn. Ook wordt gekeken naar Europese subsidies voor vergroening. “Uiteindelijk is de vraag of we het er met z’n allen voor over hebben om het plein in één keer goed in te richten.” Het is nog onduidelijk wat het hele traject moet gaan kosten.

Participatietraject stilgelegd

Een eerder aangekondigd participatietraject om inwoners en ondernemers te betrekken bij de vergroening van het marktplein ligt voorlopig stil. Zodra duidelijk is hoe de renovatie eruit gaat zien, wordt dat opnieuw opgestart.