Van Toulouse naar Sachsenhausen en nu weer in Enschede: struikelsteen houdt verhaal van Herbert Alfred Israel levend
Het is de zomer van 1942. De dan 23-jarige Enschedeër Herbert Alfred Israel wordt opgepakt in het Zuid-Franse Toulouse. Via doorgangskamp Drancy, net buiten Parijs, volgt deportatie naar Auschwitz. Hij overlijdt uiteindelijk in Lieberose, een buitenkamp van Sachsenhausen. Ruim tachtig jaar later keert zijn naam deze woensdag terug in Enschede.
Voor de woning aan de Hogelandsingel waar hij begin 1940 nog woont, wordt deze woensdagmiddag een zogeheten Stolperstein geplaatst. Die kleine messing gedenksteen vertelt in enkele regels wie Herbert Alfred Israel was, maar zorgt vooral dat het verhaal achter die naam niet verloren gaat.
Vlucht
Israel wordt op 20 april 1919 geboren in Hannover en emigreert in januari 1940 naar Enschede, waar hij gaat wonen aan Hogelandsingel 136. Hij is van Joodse afkomst en werkt als tuinier.
Wat zijn Stolpersteine?
Stolpersteine, of struikelstenen, zijn kleine gedenkstenen voor slachtoffers van het naziregime. Ze worden geplaatst bij hun laatste vrijwillige woonadres. In het messing staan onder meer hun naam en lot gegraveerd. Het project van kunstenaar Gunter Demnig houdt de herinnering aan onder andere Joden, Sinti, Roma en verzetsmensen levend.
Tijdens de bezetting vlucht Israel naar Frankrijk. Uit documenten blijkt later dat de Nazi’s hem zoeken vanwege het verlaten van zijn huis zonder vergunning. In 1942 wordt Israel in Toulouse opgepakt. De Duitsers deporteren hem naar Auschwitz, hij werkt daar een tijd in een kamp voor een fabriek. Daarna wordt hij naar concentratiekamp Lieberose gestuurd. Israel overlijdt daar op 25-jarige leeftijd.
Steeds meer namen zichtbaar in Enschede
Enschede doet sinds 2012 mee aan het Stolpersteine-project. Dat jaar werden de eerste stenen gelegd. Een lokale werkgroep onderzoekt sindsdien de levensverhalen van slachtoffers van het naziregime die in de stad woonden. In totaal werden vanuit Enschede bijna 900 mensen weggevoerd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het streven van de werkgroep is om uiteindelijk voor al deze slachtoffers een Stolperstein te plaatsen. Er liggen inmiddels meer dan 200 struikelstenen verspreid over de stad. Jaarlijks komen daar nieuwe stenen bij. Alleen al in het afgelopen jaar werden 26 nieuwe stenen gelegd.
gerelateerd
Download onze app
