Als waarnemer snuffelt Hengelose huisarts nu aan z'n pensioen: 'Wel de lusten, niet de lasten'

Hij duidt de verschillen: "Als waarnemend huisarts kan ik me nu volledig focussen op de patiëntenzorg. Als praktijkhouder was ik daarnaast ook druk met allerlei administratieve taken. Zo'n tien jaar geleden heb ik die onzinregelgeving samen met m'n Enschedese collega Rick Schenau al eens aan de kaak gesteld in een ludiek filmpje, maar het is eigenlijk alleen maar erger geworden."

Wederzijds vertrouwen

Niet dat praktijkhoudend huisarts zijn alleen maar ellende betekent, haast hij zich te zeggen: "Als praktijkhouder krijg je wel de mogelijkheid om een band op te bouwen met je patiënten en zo aan wederzijds vertrouwen te werken. Dat is een van de mooie kanten van het vak."

Toch begon de in Vlaardingen geboren en in Rotterdam opgeleide Leijendekker niet als huisarts. Zijn werkzame leven startte hij als tropenarts in Suriname. "Ik kom niet uit een doktersfamilie. Toen ik jong was, wist ik absoluut niet wat ik worden wilde. Tot ik het boek 'Eerbied voor het leven' van filosoof en tropenarts Albert Schweitzer las. Hij beschouwt daarin elk leven als even waardevol. Ik was direct gegrepen en besloot geneeskunde te gaan studeren."

'Ideale springplank'

Als 29-jarige vertrok Leijendekker met z'n vrouw naar Suriname, maar na anderhalf jaar keerde het stel terug naar Nederland. "We wilden graag een gezin stichten (het stel heeft twee zoons en een dochter, red.) en Margreet vond Nederland daarvoor een betere plek dan Suriname. Ik kon aan de slag in het OLVG in Amsterdam. Dat ziekenhuis is de ideale springplank naar elke medische vervolgopleiding, maar uiteindelijk koos ik voor het vak van huisarts. Dat komt nog het dichtst bij het werk van een tropenarts."

Vrouwelijke huisartsen

Begin jaren negentig begon Leijendekker in Hengelo. De eerste jaren in een kleine praktijk aan de Boerhavelaan, later bij huisartsenpraktijk Contrast aan de Geerdinksweg, pal naast het ZGT. Toen hij op 1 juli vertrok (Minke Nijdam neemt z'n praktijk over), telde de praktijk louter vrouwen. "Net als in het onderwijs is er onder huisartsen sprake van feminisering. Ik las dat 88 procent van de basisschoolleraren vrouw is, bij huisartsen gaat het ook langzaam die kant op." 

Daar is volgens hem niets mis mee: "Het is allang fijn dat er nog mensen zijn die dit mooie werk willen doen." Toch is er, zeker in bepaalde delen van Nederland en in verschillende grote steden, sprake van een tekort aan huisartsen. En gezien de vergrijzende samenleving zal dat ook de komende jaren een uitdaging blijven. 

'Onmisbare schakel'

Leijendekker is daarom blij met de komst van de praktijkondersteuners ouderenzorg. "Die nemen ons al jaren veel werk uit handen en zijn een onmisbare schakel geworden tussen huisarts, mantelzorgers en wijkverpleging. Huisartsen moeten alles volgens bepaalde richtlijnen doen, praktijkondersteuners kunnen pragmatischer werken en daardoor snel schakelen."

Verkeerde beslissing

De Hengelose huisarts had absoluut plezier in z'n werk, maar niet altijd: "Als je een verkeerde beslissing neemt, is het een klotenvak. Ik ben daar altijd eerlijk over naar de mensen waar het om gaat. Dat waarderen patiënten vaak enorm. 'Maar u heeft ook wel een lastig vak', hoor je dan."  

Of hij anno 2026 weer voor dit vak zou kiezen, durft hij niet te zeggen. "De maatschappij is veranderd. Steeds vaker krijgen onze assistenten achter de balie te maken met boze bezoekers. Vaak binden ze eenmaal binnen bij de arts wel in, maar da's vooral omdat de assistenten de eerste klappen dan al hebben opgevangen."  

"Steeds vaker ook staan er mensen in de praktijk die hun diagnose al van het internet hebben gehaald en van de dokter nog even de bevestiging willen krijgen." Hij lacht: "'Cybergonders' noemen we dat."

Leijendekker weet niet hoe lang hij nog als waarnemer actief blijft: "Ik moet nog zo'n twee jaar tot m'n pensioen en eigenlijk vind ik dit wel een prettige manier van werken. Het verschil tussen een volle werkweek en niks meer doen is mij te groot. Op deze manier kan ik alvast een beetje aan m'n pensioen snuffelen."  

Enschede

Momenteel werkt hij in Enschede in een nieuwe praktijk, waar een groot deel van de Enschedeërs die tot voor kort geen huisarts hadden terechtkan. En vanaf oktober gaat hij enkele maanden een gat opvullen in Haaksbergen, waar twee artsen tegelijk stoppen. En daarna? "Geen idee. Ik kijk niet al te ver vooruit. Mijn vrouw Margreet werkt als arts in het ZGT en mag ook nog een paar jaar. Zolang je je blijft bijscholen en voldoende punten scoort, kun je dit werk heel lang blijven doen."