Gemeente stuurde er jaren cliënten naar begeleid wonen, maar nu moet Enschedese zorgvilla binnen een half jaar ontruimd zijn

En dat alles uitgerekend op het moment dat de gemeente Enschede de winteropvang voor dak- en thuislozen noodgedwongen openhoudt in de zomermaanden, omdat anders 35 personen op straat komen te staan. Daartussen zitten mensen die wachten op beschermde woonplekken, die door oplopende wachtlijsten niet beschikbaar zijn. Tot die categorie van beschermde woonplekken vallen ook de negen cliënten van Azibo in de zorgvilla in het havengebied.

Zorginstelling dacht dat het goed kwam

De zorgorganisatie huurt het pand aan de Hendrik ter Kuilestraat al sinds 2017. Daarvoor werd het verhuurd als studentenhuis. Van de kamers zijn studio's gemaakt. Dat betekent dat elke kamer zelfstandige voorzieningen heeft gekregen. Volgens de gemeente zijn er daarmee negen (zorg)woningen toegevoegd. En dat past niet in het bestemmingsplan, zoveel was al wel duidelijk bij een eerdere rechtszaak.  Maar rechtvaardigt dat ook de dreiging met dwangsommen voor het illegale gebruik voor beschermd wonen (40.000 euro), het zonder vergunning ombouwen naar studio's (10.000 euro) en het zonder vergunning plaatsen vaneen portacabin (5.000 euro)?

In het hoger beroep bij de Raad van State hebben huurder Azibo en pandeigenaar Legado aangedragen dat er volgens hen te streng wordt geoordeeld. Er zijn nooit klachten geweest over de aanwezigheid van de zorgstudio's en ook is er geen handhavingsverzoek geweest. De gemeente heeft de partijen na een algemene controle zelf aangeschreven en gemaand om de activiteiten te stoppen en de situatie te herstellen. Ondertussen ging het plaatsen van nieuwe cliënten gewoon door en de subsidiëring voor 'Beschermd Wonen' vanuit de gemeente dus ook. Er waren eerder zelfs al huisnummers toegekend aan de verschillende studio's.

Mede door dit alles zeggen Azibo en Legado te hebben gedacht dat er een oplossing zou komen of dat er sprake was van het gedogen van de situatie. In het bestemmingsplan is overigens bewoning door één huishouden mogelijk. En volgens de zorginstelling en eigenaar is daar in feite sprake van, omdat de bewoners een deel van de voorzieningen en dagelijkse activiteiten delen. Maar daar gaat de rechter niet in mee.

Half jaar de tijd

Volgens de gemeente is en blijft het huidige gebruik van het pand tegen de regels. Het alsnog legaliseren van de negen studio's is geen optie, omdat dit gevolgen zou kunnen hebben voor de direct omliggende bedrijven in het havengebied. Voor (voormalige) bedrijfswoningen gelden afwijkende regels als het gaat om geluidsoverlast of stankoverlast door bedrijven in een zwaardere milieucategorie. Deze uitzonderingen zijn niet meer van toepassing als er binnen een hectare meer dan twee woningen zijn gevestigd. In het geval van de zorgvilla gaat het dus om negen woningen.

Hoewel er over en weer nooit sprake is geweest van klachten van bedrijven of cliënten, zou dat volgens de gemeente in de toekomst wel kunnen gebeuren. De Raad van State gaat mee in die juridische uitleg. Bovendien staat het volgens de hoogste bestuursrechter vast dat er sprake is van een situatie die volgens het bestemmingsplan niet is toegestaan en waarvoor geen vergunningen zijn verleend. Omdat het om kwetsbare bewoners gaat, krijgt Azibo zes maanden de tijd om de cliënten elders te huisvesten, voordat de gemeente tot inning van de in totaal 55.000 euro aan dwangsommen mag overgaan. Voor de eigenaar betekent de uitspraak dat het pand waarschijnlijk alleen nog te verhuren is aan één zelfstandig huishouden, nadat de studio's weer zijn verwijderd.