“Trek de voorliggende stikstofplannen in en zoek samen met de boeren naar gebiedsgerichte oplossingen”, stelt CDA Wierden-Enter in een brandbrief aan de leden van de Tweede Kamer en aan minister Jaimi van Essen.
Nederland moet van het stikstofslot af, daarover bestaat bij CDA-Wierden-Enter geen twijfel. “Maar dat lukt alleen wanneer beleid uitvoerbaar en menselijk is, en wanneer boeren als partner worden behandeld in plaats van als probleem”, benadrukt CDA-raadslid Henri van der Kolk. “De biologische bedrijven moeten op basis van CO2 n20 procent moeten krimpen, en op basis van ammoniak per fosfaatrecht bijna 40 procent, hoe moeten we dan het voorstel van het kabinet in de praktijk gaan waarmaken”, zegt hij in de ochtendshow van Twente FM. “Je ziet hoe het gaat. De boeren waren gisteren in Vriezenveen, vandaag zijn ze in Tubbergen. Het is duidelijk dat de agrarische sector dit niet alleen kan dragen.”
Het CDA Wierden-Enter benadrukt de stikstofopgave geen onzin te vinden. “Er is reductie nodig en wij willen daar constructief aan meewerken. Sterker nog, in de gemeente Wierden kiezen wij al bewust voor een gebiedsgerichte aanpak, samen met onze boeren, en die aanpak werkt. Daarom weten wij ook, uit eigen ervaring, dat de voorliggende plannen van de minister de verkeerde weg inslaan: ze zijn onrealistisch, onrechtvaardig en onuitvoerbaar.”
De door de minister voorgestelde aanpak werkt niet, omdat de maatregelen de last én de schuld eenzijdig bij de boeren legt, terwijl de aanpak zelf niet deugt. “Maatregelen op het erf kosten jaren aan investering en vergunningen. Tegen de tijd dat een stal is aangepast, is de voorgeschreven techniek alweer achterhaald, terwijl de werkelijke stikstofreductie tegenvalt. Boeren betalen zo een hoofdprijs voor te weinig resultaat.”
CDA Wierden-Enter somt meer pijnpunten op. “Er wordt niet gekeken naar de verhouding tussen stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3), een grondgebondenheidsnorm van 2,6 diereenheid per hectare is in onze regio praktisch onmogelijk, omdat grond schaars en duur is. De koppeling tussen fosfaatrechten en ammoniakemissie dwingt tot forse krimp zonder aantoonbaar natuureffect.”
De gevolgen voor individuele bedrijven blijven onduidelijk, aldus de Wierdense CDA-fractie. “Ondernemers kunnen geen investeringsbeslissingen nemen, banken worden terughoudend en jonge boeren verliezen het perspectief op opvolging. En terwijl dit alles speelt, worden op dit moment natuurvergunningen van boerenbedrijven ingetrokken. Ondernemers die te goeder trouw en binnen de regels hebben geïnvesteerd achteraf hun bestaansrecht ontnemen, is onrechtvaardig en ondergraaft het vertrouwen dat we hard nodig hebben. Dat is de wereld op zijn kop: eerst jarenlang onduidelijkheid, en vervolgens boeren hun bestaansrecht ontnemen. Het ondermijnt precies het vertrouwen dat nodig is om samen vooruit te komen.”
De conclusie van CDA Wierden-Enter is dan ook dat de brief van minister Jaimi van Essen van tafel moet. “Men moet terug naar de tekentafel, om samen met de boeren gebiedsgerichte oplossingen uit te werken, zoals wij die in Wierden al in de praktijk brengen.”
De gemeente Wierden laat zien dat het anders kan, aldus Van der Kolk. “Wij zetten hier al volop in op een gebiedsgerichte aanpak, en die werkt. In de Coöperatie Agrarisch Terreinbeheer (CATB) Wierden werken boeren zelf, samen met gemeente en partners, aan een veerkrachtig verdienmodel, aan water, natuur en biodiversiteit. Zij laten in de praktijk zien dat stikstofreductie, natuurherstel en een gezond boerenbedrijf hand in hand kunnen gaan.”
Dat zou Van der Kolk graag als landelijk beleid zien. “Niet van bovenaf opleggen, maar van
onderop opbouwen. Leg de regie bij provincie en gemeente, met middelen vanuit het Rijk, en maak echt maatwerk mogelijk.”
Naast de oproep aan Den Haag worden de Tweede Kamerleden en de minister ook uitgenodigd om naar de gemeente Wierden te komen. “Om met ons het gesprek aan te gaan en te zien hoe het wél kan.”