Stadsfilmer Frans Rientjes is na 57 jaar nog niet uitgekeken op Hengelo: 'Hier schijnt altijd de zon'

Wat begon als een spontaan idee, groeide uit tot een groot archief met historisch beeldmateriaal van een stad die in de loop der jaren is veranderd. Er is waarschijnlijk geen amateurfilmer in Nederland, die zoveel van zijn eigen stad in beeld heeft gebracht als Rientjes.

De Hengeloër begon 57 jaar geleden met een klein analoog cameraatje, waarmee hij zwart-witbeelden maakte. Al snel stapte hij over op betere apparatuur en verschenen zijn stadsjournaals in kleur. Toen digitaal de norm werd, maakte ook Rientjes de overstap. Zijn huidige full-hd-camera gebruikt hij inmiddels al tien jaar en recent investeerde de stadsfilmer in een nieuwe 4K-camera.

De stadsfilmer legt het liefst het alledaagse leven van Hengeloërs vast. Of het nu gaat om mensen op de markt, rommelmarkten of evenementen als de carnavalsoptocht. Inmiddels zijn er al 280 stadsjournaals gemaakt en is er genoeg materiaal gedraaid voor een aantal nieuwe afleveringen.

Zijn favoriete evenement? “Dat is toch wel de jaarlijkse Sinterklaasintocht. Ik noem het altijd de Twentse intocht van Sinterklaas. Iedereen is dan in de stemming en het is hartstikke druk. Zulke evenementen geven de stad kleur.”

De films van Rientjes worden onder meer vertoond in verzorgingshuizen en woongroepen. Een deel van het oudere archief met stadsjournaals is te zien via de website van Museum Hengelo. Fragmenten worden ook hergebruikt in documentaires. Rientjes maakte zelf compilaties van Konings- en Koninginnedagen door de jaren heen. 

Historisch erfgoed

In de videoreportage waarin 1Twente Rientjes volgt, zijn archiefbeelden te zien afkomstig uit een eerste serie Stadsjournaals tot 1999. Die zijn destijds aangekocht door de gemeente Hengelo (via Museum Hengelo) en opgenomen in het stadsarchief. De filmer zou graag zien dat zijn archief met historisch erfgoed behouden blijft voor Hengelo, maar dan zou een partij bereid moeten zijn om de collectie over te nemen tegen kostprijs. 

Meerdere pogingen van enkele lokale politieke partijen om de gemeente Hengelo de stadsjournaals te laten overnemen, mislukten in het verleden. Voorstellen kregen tot nu toe geen steun in de raad.

Verdwenen stadsgezichten

Dat Hengelo de afgelopen jaren is veranderd, maakt het archief van Rientjes des te waardevoller. Gebouwen die decennialang het stadsbeeld bepaalden, zijn verdwenen en hebben plaatsgemaakt voor nieuwbouw. De filmer legde veel van deze verdwenen stadsgezichten vast.

“Het oude stadskantoor bij winkelcentrum Thiemsbrug, gebouwd in de jaren tachtig en inmiddels alweer gesloopt, is daar een voorbeeld van. Daarvóór stond op diezelfde plek het Antoniusklooster. Vroeger bleef een gebouw honderd jaar staan. Nu is het er met veertig jaar alweer weg”, zegt Rientjes.

Winkelcentrum Thiemsbrug staat nu zelf ook op de nominatie om gesloopt te worden om plaats te maken voor nieuwe woningen en appartementen.

Brand bij Stork

Het meest memorabele moment dat de Hengeloër vastlegde? “Dat was de brand bij Stork. Ik had me die ochtend verslapen en kwam te laat op m’n werk." Dat was in 1978. Rientjes werkte in dat jaar op de administratie van de Twentsche Courant. 

"M’n chef zei: ‘Wat doe jij hier? Weet je niet dat Stork in de fik staat?' Ik ben er direct naartoe gegaan en was om negen uur ’s avonds pas thuis.”

Waar Rientjes ook gaat en staat, zijn camera gaat vrijwel overal mee naartoe, zeker als er iets te filmen valt. De filmer is trots op zijn stad, ook al is die in de loop der jaren veranderd. “Al regent het, in Hengelo schijnt altijd de zon. Het is een stad waar je wilt wonen, werken en recreëren. Het klinkt misschien chauvinistisch, maar dat ben ik. En dat moet ook kunnen. Ook in 2026.”

Zijn persoonlijke missie? “Nog zoveel mogelijk inwoners in beeld brengen. We hebben 84.000 Hengeloërs, dus ik kan nog even door. Tot aan de rollator”, zegt hij met een knipoog.