Tussen oude treinen en spoorrails in Boekelo brengen jongeren lokale oorlogsverhalen tot leven

De voorstelling begint om 21.00 uur, direct na de Nationale Dodenherdenking. Door het hele land vinden op dat moment meer dan 140 voorstellingen plaats die stilstaan bij de Tweede Wereldoorlog. Daarvan zijn er 55 speciaal gemaakt door jongeren.

In Boekelo werkten dertien jongeren tijdens de meivakantie aan het stuk onder leiding van regisseuse Renée Buys. Voor de voorstelling interviewden zij ouderen die de oorlog als kind hebben meegemaakt. Veel scènes zijn gebaseerd op die gesprekken.

“Het is allemaal waargebeurd”, vertelt Buys in radioprogramma Twente Wordt Wakker. Ook benadrukt ze het belang van het doorgeven van die verhalen. „Er zijn steeds minder mensen die dit verhaal kunnen vertellen, omdat ze te oud zijn of er niet meer zijn”, zegt Buys. „Het doel van het project is om die verhalen te blijven vertellen en te blijven herdenken.”

Wat had jij gedaan?

In de voorstelling staan verhalen centraal over Jodentransporten, de Nederlandse Spoorwegen tijdens de oorlog en mensen die nooit meer terugkeerden. Ook thema’s als onderduiken en vertrekken spelen een belangrijke rol.

Het decor van Museum Buurtspoorweg sluit volgens Buys goed aan bij die verhalen. „Het zijn natuurlijk niet de treinen die gebruikt werden om joden te deporteren, maar het is wel een hele mooie achtergrond om de verhalen te vertellen.”

Ook de spoorwegstakingen uit de oorlog komen terug in het stuk. Tijdens die staking doken ongeveer 30.000 spoorwegmedewerkers onder nadat zij hun werk neerlegden. De jongeren stellen zichzelf tijdens de voorstelling vragen die ook vandaag nog actueel voelen. Wat neem je mee als je maar één koffer mag pakken? Zou je meegaan of proberen onder te duiken? En wat betekent het als iemand vertrekt zonder terug te keren?

Je eigen wijk door een andere blik

Volgens Buys zorgt het project ervoor dat jongeren anders naar hun eigen omgeving gaan kijken. “Kinderen gaan op een hele andere manier naar de stad kijken als ze weten dat hun buurt is gebombardeerd of ergens onderduikers zaten.”

In tijden van geopolitieke conflicten is de voorstelling voor de jeugd misschien wel actueler dan ooit. De voorstelling richt zich daarom ook op de zorgen van jongeren nu. “Ze staan stil bij de vraag: waar zijn jongeren nu bang voor?”

Theater Na de Dam begon ooit in Amsterdam, maar is inmiddels uitgegroeid tot een landelijke manifestatie waarbij honderden jongeren betrokken zijn. In Boekelo geven zij dit jaar een lokaal oorlogsverhaal door aan een nieuwe generatie.