Hengelo kent geen samenhangend inclusie- en antidiscriminatiebeleid en er is nauwelijks inzicht in het voorkomen van discriminatie, ook niet binnen de eigen organisatie. Dat staat in het gisteren gepresenteerde rapport 'Richting een inclusieve en diverse gemeente Hengelo'. Het rapport is opgesteld door een speciaal hiervoor ingestelde raadswerkgroep.
De raadswerkgroep zag eind 2022 het levenslicht, nadat een door GroenLinks en PvdA ingediende motie het haalde met 19 stemmen voor en 13 tegen. De tegenstemmers (VVD, SP, PVV, ProHengelo, ChristenUnie en FvD) hadden met name praktische bezwaren.
Mitchell Boers (VVD) destijds: "Je haalt je hiermee erg veel werk op de hals. Iemand zal het moeten organiseren. De indieners zeggen dit op zich te willen nemen, maar ik geloof dat niet. Uiteindelijk komt het bij de ambtenaren terecht en dan met name de griffie."
Wat dat betreft kreeg Boers geen gelijk. De vier personen tellende raadswerkgroep (Abby Gomez (GroenLinks), Seviye van Wier-Koca (Lokaal Hengelo ANDERS), Alice Stortelder (CDA) en Burhan Carlak (BurgerBelangen)) heeft maximaal twee keer met een ambtenaar gesproken en had de hulp van griffie helemaal niet nodig.
In het door de drie raadsleden en een fractievertegenwoordiger opgestelde rapport staat kort samengevat 'dat er nog geen samenhangend inclusie- en antidiscriminatiebeleid is'. Ook is er volgens de opstellers 'weinig structureel inzicht in discriminatie en inclusie in Hengelo'. Noch op straat, noch in het stadhuis. De opstellers adviseren daar verder onderzoek naar te doen: Hoe divers is de top? En wordt iedereen gelijk behandeld als het gaat om bijvoorbeeld fraudeonderzoeken? Verder: 'Er is weinig ambtelijke capaciteit beschikbaar voor dit onderwerp en bij het maken van beleid moet meer worden gekeken naar de verschillen tussen groepen, zoals vrouwen of mensen met een migratieachtergrond.' De werkgroep adviseert tenslotte een adviesorgaan op te richten dat de diversiteit van Hengelo weerspiegelt.
De ruim 3 jaar geleden aangenomen motie is nu dan eindelijk uitgevoerd. Abby Gomez, een van de indieners, heeft dubbele gevoelens bij de conclusies van het rapport: "We schrokken ervan dat er Hengelo nog nauwelijks beleid is op dit gebied, maar tegelijkertijd biedt dat natuurlijk volop kansen om hiermee aan de slag te gaan."
In het kersverse document wordt volop verwezen naar steden in met name het westen en midden van het land, waar al wel beleid is: "Waarom zouden we in Hengelo het wiel opnieuw uitvinden?" Het gaat volgens Gomez vooral om bewustwording: "Het moet normaal worden om te zeggen: die mensen zijn er ook en met hun wensen moet ook rekening worden gehouden. Of dat nu gaat om mensen met een migratieachtergrond, mensen die volgens een bepaalde religie leven of mensen die vanwege bijvoorbeeld autisme anders behandeld moeten worden."
Hoe kan de gemeente daarin een rol spelen? Gomez: "Een voorbeeld. De burgemeester zou op Keti Koti (dat de afschaffing van de slavernij herdenkt, red.) of Wereld Autisme Dag (2 april, red.) een post kunnen plaatsen op Instagram en Facebook, zodat mensen zien dat ze door hun burgemeester gezien worden. Het zijn kleine, maar betekenisvolle stapjes."
VVD'er Boers vindt het knap wat de opstellers ervan gemaakt hebben: "Het is een lijvig stuk, maar het gaat alle kanten op en ik lees niks nieuws. Geen eyeopeners wat mij betreft." Het grootste probleem is volgens Boers 'dat je wel van alles aan de kaak kunt stellen, maar hoe ga je het handhaven?'
"Het gaat bij het bevorderen van inclusie en het tegengaan van discriminatie in de eerste plaats om bewustwording, maar daarna moet je wel zorgen dat je handhaaft. Wij pleiten voor zerotolerance." Een eenvoudige zoekopdracht leert dat het woord 'handhaving' in het hele rapport maar één keer voorkomt.
Hoe kijkt Gomez daarnaar? "Daar heeft Mitchell een punt, maar dat is aan het college van B en W. Dan heb je het over de invulling van het te maken beleid. Daarbij: handhaving gaat over strafbaar en bewust gedrag. Veel zit hem echter in het onbewuste gedrag en hoe we met elkaar omgaan. En juist daar is veel te winnen op dit gebied. Daar hebben we in dit rapport dan ook de nadruk op gelegd."
Aanvankelijk maakten ook de PvdA (raadslid Nicolien Boekhoudt) en D66 (fractievertegenwoordiger Eline Katgert) deel uit van de raadswerkgroep. Woordvoerders van beide partijen geven desgevraagd aan dat ze niet zijn afgehaakt vanwege de inhoud, maar omdat ze zich afvroegen of zo'n werkgroep wel de juiste weg richting nieuw beleid was. Boekhoudt: "Als we hadden meegepraat, zou onze twijfel het proces alleen maar traineren en daarvoor is het onderwerp te belangrijk. Ik vind het dan ook prachtig dat er nu een gedegen rapport ligt."
Abby Gomez hoopt op korte termijn een reactie van het college van B en W te krijgen: "Zodat er nog dit jaar een begin gemaakt kan worden met het opstellen van beleid." VVD'er Boers hoopt dat er binnenkort over gedebatteerd kan worden: "En dat we dan van beleid naar realiteit kunnen gaan."