De gemeente Hengelo loopt tegen problemen op bij de hulpverlening aan Hengelose slachtoffers van de toeslagenaffaire. Dat antwoordt het college van burgemeester en wethouders op vragen van de ChristenUnie. Het stadsbestuur hoopt binnen acht weken voor zeventig van de 230 getroffen Hengeloërs een plan van aanpak te hebben.
In Hengelo hebben 230 inwoners volgens de gemeente zich gemeld als slachtoffer van de toeslagenaffaire. Zeventig mensen hebben volgens de gemeente geen hulp meer nodig en negentig Hengeloërs zijn door de gemeente inmiddels geholpen. Voor de laatste zeventig hoopt de gemeente binnen acht weken met een plan te komen om hen te helpen.
Toch verloopt de afhandeling niet altijd soepel, ook de gemeente loopt tegen dingen aan. “De kaders zijn ruim en geven daarmee soms wat weinig houvast. Er is grote variatie in hulpvragen. De frustratie over het onrecht dat mensen is aangedaan, speelt een rol in de gesprekken die wij voeren.” Wat de gemeente precies bedoelt met houvast, blijft vaag.
De ChristenUnie heeft signalen ontvangen van Hengelose slachtoffers waarbij de afhandeling niet vlekkeloos verloopt. CU-fractievertegenwoordiger Gerrit Jan de Wilde spreekt zijn zorgen uit over de gehele situatie: “Het is een superpijnlijk verhaal. De overheid heeft de bal laten vallen”, zegt De Wilde. “Laten we zorgen dat we alles wat we kúnnen doen, ook vlot uitvoeren. Het is belangrijk dat we het gevoel van gerechtigheid proberen te herstellen.”
Door de toeslagenaffaire zitten veel mensen in de problemen, zowel financieel als mentaal. Hoewel de Belastingdienst verantwoordelijk is voor het vergoeden van de financiële schade, is dat lang niet altijd genoeg om het leven van slachtoffers weer op de rails te krijgen. Sinds 2022 is de Wet hersteloperatie toeslagen van kracht, waarbij gemeenten een belangrijke rol spelen in de ondersteuning aan slachtoffers.
Deze gemeentelijke hulp wordt ‘brede ondersteuning’ genoemd. Per slachtoffer wordt er gekeken welke hulp zij nodig hebben en naar aanleiding hiervan wordt er een plan gemaakt: “De ondersteuning varieert tussen het krijgen van materiele hulp (spullen) en immateriële hulp, zoals behandeling, begeleiding, bemiddeling in contact met andere instanties die hen verder kunnen helpen met hun specifieke hulpvraag", zegt een woordvoerder van de gemeente Hengelo.
Sinds januari zijn de eisen en regels voor hulpverlening die gemeentes aan slachtoffers geven opgenomen in de Wet hersteloperatie toeslagen. Dit betekent dat de gemeente binnen een ‘redelijke termijn’ een eerste gesprek met slachtoffers hoort te voeren.
Met een redelijke termijn wordt doorgaans een termijn van maximaal acht weken bedoeld. “Je zou verwachten dat sindsdien de meeste lopende zaken afgehandeld zijn. De praktijk is echter weerbarstig, zoals blijkt uit diverse publicaties de afgelopen maanden”, laat de ChristenUnie weten in een brief aan het college.
De verantwoording voor het uitvoeren ligt bij de gemeente: “Het team Wmo neemt alle aanvragen in behandeling. De gemeente maakt hiervoor capaciteit vrij. Dit wordt betaald door het Rijk. Vanuit het Rijk ontvangen gemeenten volledige vergoeding voor alle uitgaven met betrekking tot de uitvoering van de KOTA (red. kinderopvangtoeslagaffaire.).”
De ChristenUnie blijft het dossier op de voet volgen: “Ze pakken het serieus op en kennen budget toe, daar zijn wij blij mee. Wel roepen de antwoorden van het college nieuwe vragen op.”
Sociaal-advocaat Narda Teke-Bozkurt weet als geen ander hoeveel impact de gevolgen van de toeslagenaffaire kunnen hebben. Ze is zelf slachtoffer geweest van de toeslagenaffaire en staat in haar rol als sociaal-advocaat andere slachtoffers bij. Volgens haar moet er nog veel gebeuren om het vertrouwen in de overheid te herstellen: “Ik heb in Twente tussen de tachtig en honderd cliënten die ik bijsta. Het loopt over het algemeen nog steeds niet en er worden steeds nieuwe regels bedacht binnen de bestaande procedures. Ook wordt er informatie achtergehouden, waardoor het lastig is om de dossiers te kunnen toetsen. De brede ondersteuning is bedoeld voor slachtoffers om een nieuwe start te kunnen maken, maar het is net de Postcode Loterij: per gemeente verschilt het wat je krijgt.”