De gemeente Enschede heeft de indruk gewekt dat inwoners van Pathmos, die in juli van 2024 te maken kregen met overstromingen in hun straten en woningen, op eigen risico in die wijk zijn komen wonen. Dat gebeurde met een uitspraak in een reportage van de NOS op 21 juli, precies een jaar na de gebeurtenissen. In een bericht op de gemeentewebsite is nu openlijk excuus aangeboden voor de 'misplaatste en onjuiste' uitspraak, die onderdeel is van een bredere context.
Veel bewoners van Pathmos voelen zich nog altijd in de steek gelaten als het gaat om de afwikkeling van de overstromingen. En de inbreng van de gemeente in de NOS-reportage draagt daar niet in positieve zin aan bij. De ophef richt zich op een specifieke zinsnede in een interview met een ambtenaar: "Het is ook een keuze dat je op die plek wil wonen waarvan je weet dat die kan overstromen."
Er is woede. En die richt zich op de gemeente. Want die zou met deze uitspraak impliceren dat bewoners van Pathmos bewust in een 'risicogebied' zijn komen wonen. Terwijl niemand kon bevroeden dat het die zomeravond zo zou misgaan; van straten in de historische textielwijk die volledig blank staan zijn alleen beelden bekend uit de jaren zestig van de vorige eeuw.
Op 21 juli 2024 ging er een stroom van rioolwater dwars door de wijk, met alle gevolgen van dien. Tientallen huishoudens zijn elders ondergebracht, omdat het risico op herhaling volgens corporatie De Woonplaats te groot is. Het kan nog jaren duren voordat er een toekomstigbestendig alternatief is gerealiseerd in Pathmos.
"We begrijpen dat dit pijnlijk is overgekomen", laat de gemeente Enschede op haar website weten. "De uitspraak was misplaatst en onjuist. Dat was niet onze bedoeling en daar bieden wij onze excuses voor aan." Opvallend is dat het bericht in een eerdere versie iets langer was. In die versie stond ook een link naar de reportage en het bijbehorende artikel van de NOS. 'Met meer context waarin deze uitspraak is gedaan', aldus de gemeente.
Waarom de links later uit het excuusbericht zijn verwijderd is niet duidelijk. Want juist het gehele interview met de ambtenaar biedt inderdaad meer context bij de gewraakte uitspraak. De NOS-verslaggever stelt in het interview dat - als de gemeente geen oplossing heeft om een overstroming in de toekomst te voorkomen - er nooit meer iemand in het getroffen gebied van Pathmos kan wonen.
Lees verder onder de afbeelding.
De ambtenaar antwoordt daarop letterlijk: "Dat zou je kunnen zeggen. Er zijn natuurlijk veel meer plekken in Nederland die kunnen overstromen en daar wonen ook mensen. Dus het is wel... soms... Het is ook een keuze dat je op die plek wil wonen waarvan je weet dat die kan overstromen." Om vervolgens te erkennen dat de overstromingen in Pathmos hebben doen inzien dat 'maakbare oplossingen' zoals grote rioolbuizen niet helpen tegen zulke extreme regenval.
Daarmee lijkt de uitspraak vooral gericht te zijn op de onzekere toekomst. Daarnaar wordt nu onderzoek gedaan, maar ook eerder werd al gesteld dat een herhaling nooit met zekerheid te voorkomen is. Voor woningeigenaren in de wijk die hun huis wellicht nog eens willen verkopen, zal dat juist rauw op het dak vallen. Want wat betekent dit voor zaken als woningwaarde en de verzekering? Vijf bewoners direct naast de leegstaande woningen, krijgen in ieder geval een 'uitkoopbod' van de gemeente Enschede, omdat er op korte termijn geen zicht is op verbetering van hun ernstig aangetaste leefgenot. De vraag is ook welke precedenten dit schept voor andere woningeigenaren.