Enschede

Aftrap van nieuw voetbalseizoen: dit zijn de grootste (en kleinste) verenigingen van Enschede

Na een aantal vriendschappelijke wedstrijden of bekerwedstrijden begint dit weekeinde voor de meeste amateurvoetballers in Nederland de competitie weer. In Enschede hebben zich dit seizoen 506 teams ingeschreven bij de KNVB. Een kleine daling ten opzichte van vorig seizoen, toen er 514 teams in veldvoetbal in competitieverband speelden. Welke club is het grootst?

20220924 voetbal pixabay corner hoekschop voetbalveld

Zo hoog als het aantal voetbalteams in het seizoen 2017/2018 was het sindsdien niet meer. Toen waren in de hele gemeente 566 teams ingeschreven voor de competitie van de KNVB. Daarna nam het aantal flink af, met als dieptepunt het eerste coronajaar: in het seizoen 2020/2021 telde Enschede ‘slechts’ 506 teams. Net zo veel als aan de start van het seizoen 2022/2023 dus. Opvallend, want tot voor kort leek er juist sprake van een forse groei naar 550 teams. Maar nog voor de start van het nieuwe seizoen zijn er 44 teams in heel Enschede teruggetrokken, een behoorlijk aantal.

Grote clubs blijven groot

De vraag die altijd interesse wekt in het Enschedese amateurvoetbal: wat is de grootste club van de stad? Het antwoord is dit jaar geen verrassing; net als de meeste voorgaande jaren gaat die eer naar Sparta Enschede met 61 teams. Gevolgd door de andere verenigingen in de inmiddels traditionele top zes: Vogido (57 teams), Avanti-Wilskracht (50), De Tubanters (43), Rigtersbleek (43) en Victoria’28 (36).

Een aantal verenigingen bungelen ook al jaren onderaan hetzelfde lijstje. Zeven verenigingen zijn voorafgaand aan dit seizoen niet in staat gebleken om ten minste tien teams in te schrijven bij de KNVB. Het gaat om FC ’t Centrum (2 teams), TVV (3), Phenix (4), SVV'91 (5), Sportclub Enschede (5), Vosta (7) en Drienerlo (9).

Vooral Sportclub Enschede valt op in het lijstje. Geen enkele andere vereniging in de stad raakte in vijf jaar tijd zo veel teams kwijt. Bij aanvang van het seizoen 2017/2018 waren er nog 21 teams ingeschreven, maar nu zijn dat er 5. Maar liefst zestien minder. Ook bij Sportlust Glanerbrug daalde het aantal teams hard, van 24 naar 10 in vijf jaar.

FC Aramea is een van de clubs die de meest opvallende beweging de andere kant op maakt. In het najaar van 2017 telde de jongste vereniging van Enschede nog maar 5 teams. Nu is dat aantal meer dan verdubbeld, naar 12. Ook in Boekelo zit er schot in de zaak. Het aantal teams bij BSC Unisson nam toe van 24 naar 32.

Minder leden?

Hoewel het aantal teams weliswaar iets zegt over de grootte van een club, is het met name het aantal (spelende) leden een goede graadmeter. 1Twente had de ledencijfers vorig jaar nog tot zijn beschikking, maar nu weigert voetbalbond KNVB deze nog te overleggen.

Daardoor is het moeilijk te zeggen wat het aantal voetbalteams betekent met betrekking tot de jarenlange dalende trend. Die zou wel eens groter kunnen zijn dan verwacht. Meer dan ooit lijken voetballers er namelijk voor te kiezen om niet in een volwaardig elftal te spelen, maar in een 7-tal dat de wedstrijden op een half voetbalveld afwerkt.

icon_main_info_white_glyph

Geen topamateurs

Het is al vele jaren geleden dat Enschede vertegenwoordigd was op het hoogste niveau in het amateurvoetbal. Toen was dat nog de hoofdklasse en inmiddels de Tweede Divisie. Maar zelfs in de hoofdklasse (vierde amateurniveau) is Enschede niet meer te vinden. Veruit de meeste clubs zijn vertegenwoordigd in de vierde of vijfde klasse. De verenigingen die met het selectieteam het hoogste spelen zijn op zaterdag Sparta Enschede (tweede klasse, ofwel het zesde amateurniveau) en op zondag FC Suryoye-Mediterraneo en Eilermark (beide tweede klasse). Bij de vrouwen speelt het eerste elftal van Vogido het hoogst: de derde klasse (vijfde niveau) op zaterdag.

7x7-voetbal in opmars

Ook Henk Bolhaar, voormalig voorzitter van de Federeatie Enschedese Voetbalverenigingen die tegenwoordig Twentse clubs vertegenwoordigt in de KNVB-ledenraad, constateert deze kentering. “Dat is mogelijk, omdat er dit seizoen voor het eerst sprake is van 7-tallen voor de 18+. Zowel bij de mannen als vrouwen”, aldus Bolhaar. Het voetballen op een half veld werd pas zo’n tien jaar geleden in het seniorenvoetbal geïntroduceerd, maar is met name de laatste jaren bezig aan een opmars.

Alleen Vogido, Avanti en Sparta slagen er nog in om minstens 10 volwaardige seniorenelftallen in te schrijven. Op dit moment telt Enschede 65 zeventallen in het seniorenvoetbal bij de heren en de vrouwen, tegenover 125 elftallen. Tot voor kort was 7x7-voetbal bij de heren alleen mogelijk in de leeftijdscategorieën 35+ en 45+ (respectievelijk 31 en 16 teams) maar sinds dit seizoen is er ook een 18+-competitie (3 teams). Wedstrijden worden afhankelijk van de indeling gespeeld op vrijdagavond, zaterdag of zondag.

Vrouwenvoetbal is versnipperd

Het vrouwenvoetbal in Enschede blijft versnipperd. Opvallend is dat na de onvrede van vorig seizoen Rigtersbleek geen vrouwenteams meer op een heel voetbalveld heeft, wel twee 7x7-teams en een meisjesteam. Het vrouwen- en meisjesvoetbal (45 teams) in Enschede wordt aangeboden bij 12 clubs, maar bij de meeste verenigingen blijft het bij 1 tot 3 teams.

Achilles Enschede, Avanti W., Drienerlo, Eilermark, LSV en Sparta E. hebben nog een volwaardig vrouwenelftal, Vogido is de enige club met twee elftallen. In zijn analyse op de clubwebsite van Vogido uit Bolhaar zijn zorgen over de versnippering, zoals hij eerder ook in de studio van 1Twente deed. “Mijn conclusie is dat het vrouwen- en meisjesvoetbal in Enschede te veel versnipperd en daardoor erg kwetsbaar is”, aldus Bolhaar. “In het belang van de voetbalsport pleit ik er dan ook voor dat het vrouwen- en meisjesvoetbal bij enkele clubs wordt geconcentreerd. Eventueel via een samenwerkingsverband van meerdere clubs.”

Wanneer ben je levensvatbaar?

Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. En daarom is het voor de toekomstbestendigheid van veel verenigingen belangrijk om in de meest gangbare leeftijdscategorieën meerdere teams te hebben. Dat lukt slechts een kleine tien verenigingen, zij hebben de meeste van de in totaal 315 jongensteams (en 28 meisjesteams). Acht clubs hebben zelfs helemaal geen jeugdteams (meer). Soms door de terugloop van leden, zoals bij Sportclub Enschede. Bij andere clubs, zoals PW en studentenvereniging Drienerlo, is dat een bewuste keuze.

icon_main_quote_red_glyph

Ik weet dat dit bij de betreffende clubs erg gevoelig ligt, maar ik ken helaas inmiddels in Enschede te veel voorbeelden waarin een steeds minder aantal elftallen en teams heeft geleid tot opheffing van de club

Henk Bolhaar (Twents afgevaardigde KNVB Ledenraad) in een analyse over het Enschedese voetbal

Clubs zonder jeugdleden en weinig seniorenteams krijgen het moeilijk, voorspelt Henk Bolhaar. Hij noemt de vijf kleinste clubs van Enschede als voorbeeld, in zijn analyse. ‘Ik vraag mij af in hoeverre deze clubs nog levensvatbaar en toekomstbestendig zijn. Ik weet dat dit bij de betreffende clubs erg gevoelig ligt, maar ik ken helaas inmiddels in Enschede te veel voorbeelden waarin een steeds minder aantal elftallen en teams heeft geleid tot opheffing van de club.’

Het laatste voorbeeld daarvan is Zuid-Eschmarke, dat in 2020 werd opgeheven. Maar ook Enschedese Boys (2017), vv Glanerbrug (2014) en vv Dolphia (2004) verdwenen sinds de eeuwwisseling. Bolhaar pleit bij de KNVB voor een handleiding waarin levensvatbaarheid van een club wordt geduid.

UPDATE: Op woensdag 28 september is het artikel aangepast. De eerste versie van het artikel bevatte nog cijfers uit de maand augustus. De tweede versie is de stand van zaken op 26 september 2022. In de laatste weken voor de seizoenstart hebben zich maar liefst 44 Enschedese teams teruggetrokken uit de KNVB-competitie. Voor de volgorde van grootte van de voetbalclubs heeft dit geen gevolgen.


Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via mail of telefoon.