Solidair Oldenzaal valt, mede door toedoen coalitiepartners, hard van roze (verkiezings)wolk

Daarbij dient wel te worden aangetekend dat Solidair Oldenzaal (SO) er, uitgerekend het uiterst gevoelige asieldossier, zelf doelbewust met gestrekt been in ging. Na eerdere vergeefse pogingen van SO om het opheffen van de geheimhouding op de zoektocht naar een locatie voor een AZC in 2023 op de agenda te krijgen, kwam het college – ondanks massieve politieke weerstand - alsnog met een raadsvoorstel daartoe. Waarop de PvdA-fractie probeerde daar een stokje voor te steken met een amendement, mede ingediend door de WG, Groen Links, maar ook de beide coalitiepartijen CDA en VVD.

Verdeeldheid in coalitie

Dat uitgerekend Loes Ottenhof van de VVD - bij afwezigheid van PvdA-fractievoorzitter Nick Kramer - het amendement indiende, bracht de verdeeldheid binnen de coalitie (en ook de raad) op dit punt duidelijk aan het licht. Nota bene in haar maidenspeech schetste Ottenhof in een glashelder betoog waarom het niet zo’n goed idee is om – zonder deugdelijke juridische onderbouwing – de geheimhouding in dit stadium op te heffen.

Voor transparantie

Ottenhof begon haar betoog met een duidelijk statement, gericht aan SO: We zijn voor transparantie en niet tegen openbaarmaking. “Maar transparantie betekent voor ons niet dat alle informatie die ooit onder geheimhouding aan de raad is verstrekt, automatisch openbaar moet worden zodra de omstandigheden veranderen.” Die stellingname werd vervolgens in verschillende toonaarden herhaald door de andere partijen, behalve de fractie van D66, die zich vierkant achter het standpunt van SO bleef scharen.

Juridisch onvoldoende onderbouwd

Kern van het betoog van Ottenhof (en dus ook de strekking van het amendement): Het voorstel tot opheffing van de geheimhouding is juridisch onvoldoende onderbouwd, waardoor de raad niet kan beoordelen of openbaarmaking negatieve financiële gevolgen heeft voor ondernemers of inwoners dan wel hun onderhandelingsposities nadelig kan beïnvloeden. Volgens Ottenhof heeft de (externe) huisadvocaat van de gemeente de stukken waarop de geheimhouding rust zelf niet ingezien, maar baseert hij zich op informatie die vanuit de gemeente is verstrekt.

Parallel universum

Zoals al eerder het geval was, ging SO-fractievoorzitter Engin Demir frontaal in de aanval tegen de indieners van het amendement. De indruk wekkend te opereren vanuit een parallel universum, beschuldigde hij die partijen met een weinig samenhangend betoog van ‘politiek theaterspektakel’. Dit, opnieuw, tot ergernis, ongemak, onbegrip en soms zelfs verbijstering van die partijen. Zo noemde Gert-Jan Egberink de kwalificatie theaterspektakel zeer storend. “Daarmee ondermijnt u niet alleen de raad, maar ook uw eigen inbreng.”

Andere geluiden

Het weerhield Demir er niet van vast te houden aan het SO-mantra dat zijn partij als enige de inwoners serieus neemt en dat dit onderdeel uitmaakt van de nieuwe bestuurscultuur. Tijdens het debat werd eens te meer duidelijk dat SO vooral luistert naar de eigen achterban en er nog aan moet wennen dat er andere geluiden klinken in de Oldenzaalse samenleving. Dus ook in de gemeenteraad én het college. Met het uiteindelijk met 14 tegen 8 aangenomen amendement is SO op niet mis te verstane wijze duidelijk gemaakt dat het dragen van bestuursverantwoordelijkheid een andere, meer collegiale, houding vergt dan met scherp schieten vanuit de oppositie. Zowel in de gemeenteraad als in het college. 

Vergeefse smeekbede

Dat moet ook wethouder Ruby Berger hebben gevoeld, toen ze er maandagavond alleen voor stond om het collegevoorstel te verdedigen. Dat deed ze op de van haar bekende manier met verve, zeker gezien de omstandigheid dat ze net op tijd terug was uit Den Haag waar ze zich moest verantwoorden omdat Oldenzaal nog altijd niet voldoet aan de wettelijke opgave 158 asielzoekers op te vangen. Haar smeekbede om in te stemmen met het collegevoorstel, onder meer met als argument dat het geheime dossier uit 2023 toch op straat komt te liggen wanneer een WOO-verzoek wordt gehonoreerd, vond echter geen gehoor. 

Collegiaal bestuur

De vraag is, wat dit betekent voor haar positie als portefeuillehouder binnen het college in het momenteel voor de gemeente extra gevoelige asieldossier. Nu Oldenzaal onder verscherpt toezicht van Den Haag staat, is een daadkrachtig collegiaal stadsbestuur, dat met één mond praat, essentieel. Hier past geen nog altijd in een overwinningsroes verkerende partij, die op het pluche de eigen programmapunten probeert te verzilveren. En al helemaal geen partij die na de verpletterende verkiezingsoverwinning ‘we rule this city’ uitstraalt.