Geheimhouding in asieldossier zorgt voor verdeeldheid in Oldenzaalse coalitie

Eerder al deed de zevenkoppige fractie van Solidair Oldenzaal een vergeefse poging om de opheffing van de geheimhouding op de agenda van de raad te krijgen. Tot irritatie van niet alleen de oppositie, maar ook de coalitiefracties CDA en VVD. Dat ongemak had te maken met het feit dat Solidair-wethouder Ruby Berger tot twee keer toe een onvoldragen voorstel over het opheffen van de geheimhouding voorlegde aan het presidium (agenderend overleg van fractievoorzitters en burgemeester).

Opnieuw beginnen

Nu ligt er dan toch weer een collegevoorstel om de geheimhouding op het onderzoek naar drie mogelijke locaties voor de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s) uit 2023 op te heffen. Belangrijkste argument om de geheimhouding op te heffen: het onderzoek naar een locatie uit 2023 is afgesloten en wordt niet voortgezet. “Voor de uitvoering van de Spreidingswet beginnen we helemaal opnieuw en doorlopen we een zorgvuldig participatietraject.”

‘Actief naar buiten’

Hoewel er op dit moment al een WOO-verzoek ligt voor het openbaar maken van alle afwegingen en besluitvorming voor het opzetten van een mogelijke AMV-locatie, kiest het college er bewust voor in deze fase alle informatie hieromtrent actief naar buiten te brengen. Zo eenvoudig is dat echter niet, al was ’t maar omdat het dossier persoonsgegevens bevat, die voor openbaarmaking onleesbaar moeten worden gemaakt.

Langs de deuren

Daarbij komt dat omwonenden van de drie locaties die in 2023 het langst in beeld waren, persoonlijk geïnformeerd moeten worden voor de openbaarmaking. Om het proces in dit gevoelige dossier zorgvuldig te laten verlopen, heeft het college een uitgebreid communicatieplan heeft opgesteld. Onderdeel daarvan is dat wethouder Ruby Berger persoonlijk bij deze omwonenden ‘langs de deuren’ gaat. Haar ‘kernboodschap’ zal zijn: Voor de uitvoering van de Spreidingswet beginnen we helemaal opnieuw met het zoeken naar geschikte locaties voor een AZC. De longlist en shortlist uit 2023 vormen daarvoor geen vertrekpunt meer.

In het geheim vergaderen?

Hoe ingewikkeld het opheffen van de geheimhouding is, blijkt wel uit het feit dat zelfs voor de behandeling van het voorstel daartoe in de gemeenteraad allerlei restricties gelden. Zo mag maandagavond de inhoud van de geheime stukken niet worden besproken zo lang de geheimhouding nog geldt. Het zou dus zomaar kunnen gebeuren dat een deel van de vergadering achter gesloten deuren moet plaats vinden wanneer de raad de geheime informatie toch inhoudelijk wil bespreken…

Juridische toets

Zover hoeft het niet te komen wanneer een door de PvdA-fractie ingediend amendement wordt aangenomen. Dat amendement houdt – heel in het kort – in dat de besluitvorming over het opheffen van de geheimhouding zou moeten worden aangehouden totdat er (uiterlijk december dit jaar) een ‘juridische toets’ is uitgevoerd. Punt is wel dat het amendement mede wordt ingediend door niet alleen de oppositiepartijen WG en Groen Links, maar ook de coalitiepartijen CDA en VVD. Wordt het amendement aangenomen – waar het gezien de mede-indieners naar uitziet – dan kan dat tot fricties leiden binnen de coalitie, waar Solidair Oldenzaal met twee wethouders vertegenwoordigd is.

Wethouder naar Den Haag

Saillant detail in deze kwestie is dat wethouder Ruby Berger juist op deze maandag in Den Haag moet uitleggen waarom Oldenzaal tot nu toe niet heeft voldaan aan de opgave, voortvloeiend uit de Spreidingswet, om 158 asielzoekers op te vangen. Oldenzaal staat, aangemerkt als ‘weigergemeente’, onder verscherpt toezicht van asielminister Van den Brink. 

Participatietraject

Nadat in het coalitie-akkoord nog werd gesteld dat Solidair Oldenzaal, CDA en VVD ‘op dit moment’ geen locatie voor een azc ‘zagen’, ligt er nu een ‘procesaanpak’ voor de uitvoering van de Spreidingswet. Die houdt in, dat er een volledig nieuw traject wordt gestart. “Eerst doorlopen we een zorgvuldig participatietraject, daarna gaan we op zoek naar één of meerdere locaties. Daarbij zijn geen locaties vooraf geselecteerd of uitgesloten.”