PvdA Oldenzaal: Voor wie houdt college de ‘rug recht en de deur dicht’ bij asielopvang?

Kramer verbaast zich er over dat er onder nieuwsberichten over de opvang van asielzoekers in Oldenzaal opvallend veel steunbetuigingen aan het gemeentebestuur verschijnen. “Mensen vinden het kennelijk mooi dat Oldenzaal zijn rug recht houdt, zich niet door Den Haag de wet laat voorschrijven en blijft zoeken naar een oplossing waarbij de opvang vooral ergens anders plaatsvindt.” Kramer zegt weinig moois te zien in die opstelling van het gemeentebestuur, die wordt gepresenteerd als ‘standvastig’, maar ook als een bewijs dat de bestuurders luisteren naar de bevolking en zich niet zo maar neerleggen bij besluiten die van bovenaf worden opgelegd. 

“Welke rug wordt hier eigenlijk recht gehouden”, zo vraagt Kramer zich af. “In elk geval niet die van de rechtstaat, want Oldenzaal staat inmiddels onder actief toezicht omdat de gemeente geen uitvoering geeft aan haar wettelijke opdracht om 158 opvangplekken voor asielzoekers mogelijk te maken.” Kramer verbaast zich er over dat de opstelling van het gemeentebestuur ‘wordt toegejuicht alsof het niet uitvoeren van een wettelijke taak getuigt van politieke moed’. Volgens Kramer is de wet geen ‘menukaart’, waaruit naar believen gekozen kan worden.

‘Populariteitswedstrijd’

Kramer vindt stevige kritiek op het landelijke asielbeleid en de bestuurlijke chaos in Den Haag terecht, maar dat ontslaat volgens lokale overheden volgens hem niet van haar wettelijke verantwoordelijkheid bij te dragen aan voldoende opvang, verspreid over het land. “Zodra het over asielzoekers gaat, lijkt een wettelijke opdracht echter plotseling te mogen veranderen in een lokale populariteitswedstrijd, waarbij de bereidheid om de wet uit te voeren afhankelijk wordt gemaakt van de vraag hoeveel applaus ermee te verdienen valt.”

‘Asielzoeker geen opvangplek’

In z’n essay zegt Kramer dat het in het debat over de asielopvang veelal gaat over bestuurlijke begrippen als aantal opvangplekken, verdeelbesluit, geschikte locaties, regionale uitruil en interbestuurlijk toezicht. Daarbij worden volgens hem de mensen over wie het werkelijk gaat vaak vrijwel volledig aan het zicht onttrokken. “Maar een asielzoeker is geen opvangplek, geen taakstelling en al helemaal geen probleem dat door een andere gemeente moet worden opgelost.”

Regionale oplossing

Dat laatste is wel waarop de gemeente Oldenzaal – ook het vorige college – heeft gekoerst bij het zoeken naar een ‘regionale oplossing’ om aan de wettelijke taakstelling te voldoen. Kramer: “Dat klinkt op het eerste gezicht coöperatief en verstandig, maar in de praktijk betekent het onvermijdelijk dat een andere gemeente meer zal moeten doen wanneer wij minder doen. Ook binnen de Oldenzaalse politiek is inmiddels openlijk benoemd dat buurgemeenten, wanneer Oldenzaal zelf geen asielzoekers opvangt, een extra stap moeten zetten en daarvoor waarschijnlijk iets terug zullen verlangen.”

‘Oldenzaal kan dit’

In z’n essay parafraseert Kramer Angela Merkel’s ‘wir schaffen das’. “Het wrange is dat Oldenzaal allang heeft laten zien dat het in staat is mensen op te vangen. Oldenzaal kan dit, omdat Oldenzaal dit al doet en eerder heeft gedaan.” Hij somt op wat Oldenzaal de afgelopen tijd al heeft ‘geschaft’ als het gaat om de opvang van vluchtelingen: verbouwing van de voormalige Citadel tot opvanglocatie voor 51 Oekraïense vluchtelingen, terwijl ook al eerder Oekraïners werden opgevangen in een voormalige school aan de Bentheimerstraat en op camping Jambor op Het Hulsbeek. Daarnaast kregen statushouders tijdelijk onderdak in hotel De Kroon.

‘Niet onmachtig’

Kramer: “Oldenzaal is dus niet onmachtig en het ontbreekt ons evenmin aan organisatievermogen, gebouwen of gemeenschapszin. Wij kunnen mensen opvangen, wij kunnen begeleiding organiseren en wij kunnen ervoor zorgen dat nieuwkomers en omwonenden elkaar leren kennen.” Probleem volgens Kramer is dat er blijkbaar onderscheid wordt gemaakt tussen de vluchtelingen die Oldenzaal wil opvangen. “Want waarom openen we onze deuren voor een Oekraïens gezin, maar houden we deze gesloten voor een Syrisch, Eritrees of Afghaans gezin? Waarom wordt de één vooral aangeduid als vluchteling en de ander als asielzoeker, gelukszoeker of mogelijke overlastgever?”

Participatie

In z’n essay refereert Kramer ook aan het stokpaardje van het nieuwe college (in het bijzonder grootste coalitiepartner Solidair Oldenzaal): Het betrekken van de inwoners bij de besluitvorming over ‘grote’ thema’s. In een reactie op de onder toezichtstelling zei wethouder Ruby Berger: “Ik wil dit zorgvuldig doen, samen met de gemeenteraad en onze inwoners, en niet overhaast." Kramer zegt dat zorgen en bezwaren van inwoners serieus moeten worden genomen. “Maar participatie mag geen verhullend woord worden voor de vraag of wij een wettelijke en menselijke verantwoordelijkheid überhaupt nog willen aanvaarden.”

Dit brengt Kramer tot de conclusie dat ‘de fundamentele waardigheid van mensen niet bij meerderheid van stemmen kan worden toegekend of afgenomen’. Hij pleit er voor te stoppen met het toejuichen van bestuurders ‘die onze deur gesloten houden’. De eerlijke vraag die de Oldenzaalse gemeenschap zich zou moeten stellen is volgens hem niet of de gemeente 158 asielzoekers kan opvangen. “Want alles wijst erop dat een welvarende en goed georganiseerde stad als de onze daartoe in staat is. Maar wat zegt het over onze gemeenschap wanneer wij weigering moed noemen, afschuiven solidariteit en het buitensluiten van mensen bestuurlijke standvastigheid.”

Voor het volledige essay van Nick Kramer, zie: https://oldenzaal.pvda.nl/nieuws/trots-op-het-asielbeleid-oldenzaal-zakt-langzaam-door-een-morele-ondergrens/.