Monument in Enschedees park opnieuw verdwenen van sokkel: ‘Dit kan toch niet waar zijn’

Het monument uit 1924 herinnert aan de ongeveer zeshonderd Vlaamse vluchtelingen die tijdens de Eerste Wereldoorlog onderdak vonden in Enschede. 

Teruggekeerd..

Nadat het oorspronkelijke bronzen kunstwerk in 2021 van zijn sokkel verdween, maakte beeldhouwer Rinus Morsink een replica van acrystal: een kunststof zonder noemenswaardige materiaalwaarde, bedoeld om een nieuwe diefstal te voorkomen.

De terugkeer van het beeld werd in maart 2023 uitgebreid gevierd. Bij de onthulling waren onder anderen de Belgische ambassadeur en de Enschedese burgemeester aanwezig. Daarmee leek een roerige periode te zijn afgesloten.

.. en nu vernield

Nu is het beeld opnieuw weg. Voorzitter Hans van Agteren van de beheercommissie van het Van Heekpark kreeg het bericht enkele dagen geleden binnen. “Ik dacht vanochtend nog: dat kan toch allemaal niet waar zijn.”

Hij vertelt dat het kunstwerk is vernield. In welke staat het werd aangetroffen, weet hij op dit moment nog niet. De resten zijn weggehaald door Stadsdeel Noord.

Maandag bespreekt de beheercommissie de situatie. Dan wordt ook duidelijk of aangifte is gedaan. “Het kan toch niet zo zijn dat na alle trammelant die we hebben gehad en het mooie herstel, het beeld nu in de vernieling ligt. Onbegrijpelijk, wie doet zoiets?”

De replica had, anders dan het oorspronkelijke beeld, geen waarde als metaal. “Niemand heeft er wat aan, het heeft nul waarde. Maar als beeld is het wel waardevol”, zegt Van Agteren. “Blijf met je poten van andermans spullen af.”

Doelbewust

Als kunstenaar Rinus Morsink door 1Twente wordt gebeld voor een reactie, blijkt hij nog van niets te weten. “Ik wilde het net weer een beetje gaan bijwerken. Er zitten soms vogels op, dus ik wilde het schoonmaken, opschuren en impregneren. Maar dat hoeft dus op dit moment niet.”

Volgens Morsink moet de vernieling doelbewust zijn gebeurd. Door de fijne, losse figuren is het beeld kwetsbaar, maar het gebruikte acrystal is sterk materiaal. “Je moet er heel erg je best voor doen om het kapot te krijgen. Maar als je er bijvoorbeeld een steen tegenaan gooit, daar is bijna niets tegen opgewassen.”

Nieuw werk

De beeldhouwer schiet daarna meteen in de actiemodus. “Mijn kleimodel staat hier thuis en ik heb de mallen nog die ik daarmee maakte. Ik kan het dus opnieuw maken.” Zelfs dan is het volgens hem nog behoorlijk wat werk. “De figuren staan elk op een eigen standaard en moeten op elkaar worden afgesteld.”

Daarmee blijft wel hetzelfde dilemma bestaan als na de diefstal van het bronzen origineel. “Een beeld van brons is steviger, maar heeft weer materiaalwaarde en loopt daardoor meer risico om gestolen te worden. Een kunststof-variant is minder aantrekkelijk voor dieven, maar kwetsbaarder voor vernieling.”

Toch hoeft er voor Morsink niet lang te worden nagedacht. Hij wil zich opnieuw inzetten voor een vervanger, en dat hoeft wat hem betreft niets te kosten. “Zie het als garantie. Ik wil dat het terugkomt, hoe dan ook.” Ook Van Agteren verwacht dat de beheercommissie zal kijken naar herstel of een nieuwe replica. “Dat is op dit moment het meest logisch. Het is gewoon heel droevig.”