Van jarenlange onzekerheid tot groen licht: De feiten op een rij rond verhuizing 'Almelo's enige museum'

Door de jaren heen was er veel te doen over de voorgenomen verhuizing van het Stedelijk Museum van de Prinsenstraat naar de Grotestraat. De redactie van 1Twente Almelo zet de feiten op een rij.

 | November 2022 

Het oog van de gemeente Almelo valt op het historische pand uit de achttiende eeuw aan de Grotestraat 62. Het Hofkeshuis staat al geruime tijd leeg en biedt, met een verborgen schat in de vorm van een muurschildering, een unieke kans voor het Stedelijk Museum Almelo. Het museum is op dat moment gevestigd in een villa aan de Prinsenstraat aan de rand van het centrum. Ondanks de uitbreiding in 2004, toen het naastgelegen pand werd aangekocht, is het Almelose museum door de jaren heen uit zijn jasje gegroeid.

 | Voorjaar 2023

In het Hofkeshuis is ruimte voor uitbreiding en daar is het museum maar al te blij mee. De gemeente Almelo trekt in 2023 de portemonnee en koopt het pand aan voor 1,7 miljoen euro. Dat leidt tot grote vreugde bij directrice Sigrid Ivo. Zij laat naar aanleiding van dit nieuws aan 1Twente Almelo weten niet te kunnen wachten om haar intrek te nemen in het monumentale pand: “Het is een unieke kans.”

Het nieuwe pand biedt volgens Ivo vier keer zoveel ruimte. Sinds haar aanstelling in 2019 pleit ze al voor een verhuizing. Het museum verwacht op de nieuwe locatie meer toeristen aan te trekken. Het Hofkeshuis beschikt daarnaast over een kamer waarin een grisaille, een muurschildering in grijstinten van vijftien meter lang, te bewonderen is. Het plan is om van deze ruimte de stijlkamer van het museum te maken. Dat is een kamer die wordt ingericht in de stijl van een bepaalde periode, bijvoorbeeld de zeventiende eeuw.

 | Zomer 2023

De euforie rondom de verhuizing is echter van korte duur. Het kostenplaatje komt om de hoek kijken en is niet mals. De gemeenteraad heeft unaniem besloten dat de aankoop doorgaat. In eerste instantie verwacht het Stedelijk Museum niet dat het huur moet betalen voor het Hofkeshuis. Bij de huidige regeling met de gemeente is dat namelijk ook niet het geval.

Algemeen belang

Het huidige pand mag het museum kosteloos gebruiken in het kader van het algemeen belang. Het bestuur had dan ook verwacht dat dit bij het nieuwe pand eveneens het geval zou zijn. In een laat stadium van het proces oordeelde de gemeente anders, schrijft de voorzitter in een businessplan van het museum.

24.000 euro

De huurkosten zouden 24.000 euro per jaar bedragen, zo staat in het voorstel om het Hofkeshuis te kopen dat het college van B en W de Almelose raad heeft voorgelegd. Het museum had deze kosten echter niet opgenomen in de begroting. Wethouder Martin van Rees zegt tijdens een raadsvergadering er vertrouwen in te hebben dat de huur betaald zal worden. Het museum geeft aan de huurkosten mee te nemen in de vernieuwde plannen.

Naast de huurkosten zijn er ook aanzienlijke kosten gemoeid met de verbouwing van het pand. Zo moet er onder andere een lift komen, moet de klimaatinstallatie voldoen aan de eisen voor het behoud van de kunstcollectie, moet het dak worden aangepakt en heeft de grisaille een fikse opknapbeurt nodig. Om dit te kunnen betalen, worden diverse subsidieverstrekkers aangeschreven. Ook belooft de gemeente een eenmalige bijdrage van 250.000 euro. De plannen wijzen erop dat een verhuizing in ieder geval niet vóór 2024 zal plaatsvinden.

 | November 2023

Het Stedelijk Museum Almelo bereidt zich voor op de verhuizing. Er wordt bekendgemaakt dat de verhuizing in 2025 zal plaatsvinden. Omdat het museum op de nieuwe locatie groter kan uitpakken, is het op zoek naar extra mankracht. Zo wordt gezocht naar een collectiebeheerder en een medewerker Educatie en Publieksbereik. Dankzij het Mondriaan Fonds worden deze functies bekostigd.

 | Juni 2025

Voorzitter Kees Blok van het Stedelijk Museum Almelo neemt afscheid. Hij draagt het stokje over aan zijn opvolger Gerrit van Hofwegen. Na negen jaar voorzitter te zijn geweest, zwaait hij af. Het liefst had hij afscheid genomen nadat de verhuizing was afgerond. Maar die loopt zoveel vertraging op dat Blok, op dat moment 74 jaar oud, niet langer kan wachten. Hij wil namelijk vóór zijn 75ste stoppen.

| November 2025 

Een grote opluchting voor het Stedelijk Museum Almelo: de gemeente schiet te hulp en neemt tijdelijk de vaste lasten van het museum voor haar rekening. Het enige museum van Almelo dreigt in financiële problemen te raken door de geplande verhuizing naar het Hofkeshuis aan de Grotestraat 62, die flink is vertraagd. Het pand is weliswaar door de gemeente aangekocht voor 1,7 miljoen euro, maar het bedrag dat nodig is voor de restauratie ontbreekt. 

Meer ruimte

Als het aan Van Hofwegen ligt, zit het museum het liefst al in het nieuwe pand. Als voorzitter hoopt hij dat het museum snel zal verhuizen. Het pand waar het museum nu gevestigd is, is te klein voor de ambitieuze plannen: “Met de verhuizing hopen we verder te kunnen met professionaliseren en zitten we op een plek waar meer ruimte is en publiek ons makkelijker vindt.” 

Door de onduidelijkheid rondom de verhuizing dreigt het museum in financiële problemen te raken. “Het museum heeft zelf geen vermogen en we zijn afhankelijk van subsidies.”

Raadsbrief

Vanuit de politiek worden ook vragen gesteld over de reden achter de vertraging en het aandeel van de gemeente daarin. Op 5 november 2025 geeft het college middels een brief aan de raad aan dat er een gezamenlijk onderzoek wordt gestart naar hoe de huidige situatie is ontstaan en hoe deze kan worden opgelost. Gedurende het onderzoek financiert de gemeente de vaste lasten van het museum.

Grote opluchting

Tot grote opluchting van Van Hofwegen wil de gemeente de vaste lasten financieren tijdens de zoektocht naar een structurele oplossing. "We willen de maatschappelijke functie van het museum voor Almelo behouden.” Hij hoopt dat de gemeente snel de financiële middelen bijeen heeft, zodat de restauratie van het Hofkeshuis van start kan gaan. “Voor nu kunnen we verder en blijven we open voor bezoekers.”

 | Juni 2026

Goed nieuws voor het Stedelijk Museum Almelo. Het bestuur heeft van de gemeente Almelo de toezegging gekregen dat de al lang geplande verhuizing naar het Hofkeshuis eindelijk door kan gaan. In juni gaat de verbouwing van start. Volgens Van Hofwegen gaat de verhuizing nu door in een ‘afgeslankte versie’. Hoe deze ‘afgeslankte versie’ eruit gaat zien, blijft voorlopig nog onduidelijk.

'Afgeslankte versie'

Er zitten nog wat haken en ogen aan, zegt Van Hofwegen: "We moeten hierover eerst in gesprek met de gemeente om te kijken hoe een en ander eruit komt te zien.” De voorzitter hoopt op korte termijn een nieuwe afspraak te kunnen maken met de gemeente. Naar verwachting begint de verbouwing van het Hofkeshuis in juni. Van Hofwegen spreekt de hoop uit dat het museum aan het einde van dit jaar zijn intrek kan nemen in het nieuwe pand.

Vragen onbeantwoord

De vraag hoe de 'financiële situatie is ontstaan', waardoor de verhuizing jarenlange vertragen heeft opgelopen, blijft vooralsnog onbeantwoord.