Tombola: geslaagde musical over bewoners van sloopwijken die hier en daar nog moet rijpen

‘Tombola’ is de nieuwste voorstelling op locatie van Theaterproducties Twente, het productiebedrijf van het Wilminktheater. De voorstelling boeit en vermaakt, snijdt actuele en relevante thema’s aan, maar de makers hebben het zichzelf en de cast niet makkelijk gemaakt. En dat is te merken.

Droog, drama en de Spaanse zon

Er is veel dat klopt aan ‘Tombola’. Spel dat je bij een musical verwacht: vaak theatraal, soms op het randje van schmieren, met gortdroog tegenwicht van John Buijsman in de rol van Aad. Bang voor gevoelens, Rotterdammer in het echt en op toneel. Volkser wordt het niet. Aad vecht tegen de bierkaai, even koppig als vruchteloos. Hij weigert te vertrekken, niet anders dan tussen zes plankjes. “Ik had hier zo ontzettend graag dood willen gaan.”

Tegenspeler Justus van Dillen buit zijn personage Tony, dat zijn demonen met blikjes bier in bedwang probeert te houden, maximaal uit. Dramatischer wordt het niet. Misschien dat Juul Vrijdag hem even naar de kroon steekt als zij kneiterhard ‘Torre- molinos’ inzet, met een flink aangezette adempauze op de plaats van het koppelstreepje. Je moet van staal zijn om dan niet eventjes de Spaanse zon te zien schijnen.

Relevant en herkenbaar

Je zou kunnen zeggen dat het verhaal van ‘Tombola’ an sich niet bijster gelaagd is. Man weigert te vertrekken uit sloopwijk, heeft geen keus en pakt uiteindelijk zijn biezen. Maar het script (Peer Wittenbols) steekt lekker in elkaar; het heeft vaart en ruim voldoende volkse humor om de tragiek van gedwongen vertrek en worsteling met fobieën te compenseren.

Cast en regie (Leopold Witte) hebben het weten om te smeden tot een herkenbare en relevante voorstelling die bij tijd en wijle onder de huid kruipt. Aan tekentafels voor nieuw in te richten wijken wordt geen rekening gehouden met eigenaardigheden, herinneringen en kwetsbaarheden van bewoners die er elke medebewoner en stoeptegel kennen.

Gescripte en ongescripte rommeligheid

Het decor - ontworpen en gebouwd door Buijsman en zoon Beer - is heerlijk analoog. Ogenschijnlijk simpel en rommelig, maar effectief en naadloos aansluitend bij sloop en afbraak. Iets vergelijkbaars geldt voor de zangpartijen; ook die lijken onbeholpener dan ze zijn. Geen mens verwacht van een volkse Rotterdammer dat ‘ie een aria van Verdi vlekkeloos vertolkt.

Kanttekening: die muziek (van Keimpe de Jong, Reza Mirjalali en Andreas Suntrop) is verduiveld ingewikkeld. Wisselende en afwijkende maatsoorten, exotische toonladders en partijen met een bereik waar Freddy Mercury zijn tanden ook op stuk zou bijten. De vertolking is live, met uitzondering van een aantal instrumenten die op track staan en op tijd ingestart moeten worden.

Bij de première ging dat een paar keer mis, bij zowel koor, solisten als band. Naast ook een paar ontroerende uitvoeringen van snaarvirtuoos, componist en zanger Reza Mirjalali. Je hinkt regelmatig op twee gedachten: is dit gescripte rommeligheid, net als dat decor, of zit het er nog niet helemaal in? Beide lijken waar.

Hier wreekt zich ook een gebrek aan repetitietijd. Band en cast hebben, naast de eerste voorstelling voor publiek op donderdagavond, één volledige doorloop gehad. Dat is simpelweg te weinig.

Erg storen doet het niet. En met nog tien voorstellingen in Enschede en twaalf in Rotterdam te gaan, is er alle kans dat die puzzelstukjes ook nog op hun plaats gaan vallen.