Solidair Oldenzaal wil zelf formeren zonder formateur en zonder ambtelijk advies

Zoals eerder gemeld, concludeerde de door SO aangestelde informateur Bergsma na verkennende gesprekken met alle 7 fracties dat een coalitie met Solidair Oldenzaal, CDA en VVD ‘het meest stabiel, realistisch en uitvoerbaar’ is. Dat vindt in elk geval de PvdA bepaald niet, zo maakte fractieleider Nick Kramer in zeker voor zijn doen felle bewoordingen duidelijk richting zowel de informateur als SO-voorman Rutger Bouwman.

Kramer, die zijn frustratie nauwelijks kon verhullen, zei dat zijn partij na de eerste gespreksronde onterecht ‘aan de kant is gezet’. Waarmee naar zijn zeggen ‘het beste alternatief voor Oldenzaal’ niet is onderzocht. Dat alternatief zou een coalitie zijn van Solidair Oldenzaal met CDA en PvdA, samen goed voor een meerderheid van 13 van de 23 zetels. Kramer: “Daarmee lag er wat ons betreft een serieus alternatief op tafel: een solidaire, sociale en fatsoenlijke coalitie.”

Omslag in denken

Tijdens de bespreking van het eindverslag bleek nog eens weer dat tijdens de verkennende gesprekken niet alleen de PvdA daar zo over dacht. Sterker nog, vijf van de zeven fracties – Solidair Oldenzaal voorop! – hadden in eerste instantie een voorkeur voor deze coalitie. Gaandeweg de gesprekken voltrok zich echter een omslag in het denken hierover, zowel bij de informateur als bij Solidair Oldenzaal.

Gevraagd naar het hoe en waarom van deze omslag – die uiteindelijk resulteerde in een voorkeurscoalitie van SO, CDA en VVD met een iets ruimere meerderheid van 15 zetels – waren zowel Bergsma als Bouwman niet echt overtuigend in hun antwoorden. Bergsma herhaalde desgevraagd haar conclusie uit het eindrapport dat de stabiele meerderheid van 15 zetels voor haar doorslaggevend is geweest. Volgens haar een ‘rekenkundig’ gegeven. Dat ze de PvdA niet uitnodigde voor een vervolggesprek had er volgens haar mee te maken dat ze ‘geen hoop wilde geven die ik niet kon waarmaken’. 

Coalitie als ‘rekensom’

Bergsma voegde daar nog aan toe dat ze de PvdA wel had uitgenodigd wanneer die 1 of 2 zetels meer had gehad. Dat schoot weer in het verkeerde keelgat bij Petra Oude Engberink van de WG, de grote verliezer van de verkiezingen (van 9 naar 4 zetels). Ze verweet Bergsma dat ze van de coalitievorming een ‘rekensom’ maakt. Maar, aldus Oude Engberink, als ze dan zo zwaar tilt aan aantallen zetels, waarom dan ook niet de WG uitgenodigd voor een vervolggesprek? Weliswaar 5 zetels verloren, maar nog altijd goed voor 4 zetels. Evenveel als CDA en VVD.

Respect gevraagd

Het werd even wat stekelig tussen Oude Engberink en Bergsma toen de informateur er even niet uitkwam bij de beantwoording van de (vele) vragen. Dat werd zo ongemakkelijk dat Rutger Bouwman zich genoodzaakt zag ‘zijn’ informateur in bescherming te nemen door om ‘respect’ te vragen voor deze ‘gast’ van de raad. Ook tussen Bouwman en Kramer zijn de verhoudingen wel eens beter geweest. Gevraagd naar het waarom van het laten vallen van de PvdA bij het vormen van een nieuwe coalitie liet de SO-voorman weten dat het landelijk samengaan van Groen Links en PvdA daarbij doorslaggevend is geweest. 

‘Kulargument’

Een gefrustreerde Nick Kramer noemde dat een ‘kulargument’. Volgens hem heeft hij niet alleen mondeling bij de informateur aangegeven dat de PvdA Oldenzaal de komende vier jaar op ‘eigen titel’ uitdient, maar is dit ook zwart op wit vastgelegd in het eindverslag. Het stoort Kramer dat de PvdA nooit de kans heeft gekregen om hierover in een tweede gesprek met SO rechtstreeks verder te spreken. “Juist als er zorgen leefden over stabiliteit, stabiliteit, zelfstandigheid of onderlinge verhoudingen, dan had het voor de hand gelegen om die met ons te bespreken.”

Geen formateur

Intussen wil Solidair Oldenzaal vaart maken met de coalitievorming op basis van de aanbevelingen van de informateur. Waarbij Rutger Bouwman er geen misverstand over liet bestaan dat Solidair Oldenzaal als grootste partij ‘in the lead’ is. Dit betekent dat er geen formateur wordt aangesteld omdat SO het proces volledig in eigen hand wil houden. Om te beginnen zijn daartoe volgens Bouwman alle ambtelijke en bestuurlijke adviezen die zijn aangereikt voorlopig terzijde gelegd. 

Ambtenaren op afstand?

Terwijl her en der wenkbrauwen werden gefronst, onderstreepte Bouwman nog eens dat er met Solidair Oldenzaal aan het roer een andere politieke wind is gaan waaien. “Een gemeente is geen ambtelijk gestuurde organisatie, maar een organisatie waarbij de politiek richting geeft aan ambtenaren.” Opvallend in dit verband: Bouwman had wel ambtelijk advies ingewonnen over nut en noodzaak van een vierde wethouder; een wens van zijn partij.