Tranen, opluchting en toch nog onzekerheid in Pathmos na sloopplannen: ‘Ik dacht hier tot mijn dood te wonen’

De beslissing volgt bijna twee jaar na de zware regenval van juli 2024, toen bij tientallen huizen rioolwater binnenkwam omdat de waterhuishouding in de wijk het niet meer aankon. Vooral de woningen in en rond de ‘kuil’ Willem de Clercqstraat-Ververstraat-Bombazijnstraat bleken zwaar getroffen.

Herstel blijkt niet haalbaar, schrijft De Woonplaats deze donderdagochtend aan bewoners. ‘In december gaven we al aan geen goede kansen te zien voor herstel. De afgelopen maanden hebben helaas niet tot andere inzichten geleid.’

Onzekere toekomst

De sloop zelf laat nog op zich wachten. Eerst moet de ‘Toekomstvisie Pathmos 2050’ worden uitgewerkt, die in het najaar klaar is. Pas daarna vraagt de woningcorporatie een sloopvergunning aan. De gemeente bepaalt dan of de huizen mogen worden afgebroken.

Die toekomstvisie moet duidelijkheid geven over hoe het gesloopte deel eruit gaat zien. Uiteindelijk is nieuwbouw de wens, maar zekerheid daarover is er nog niet. Noch over wat er met de plek gebeurt in de tijd tussen sloop en nieuwbouw. En dat kan sowieso nog behoorlijk lang duren, mede omdat de gemeente nog jaren nodig heeft om de waterhuishouding in ‘de kuil’ op orde te krijgen.

Voor een aantal adressen aan de rand blijft het spannend. Daar geldt: ‘behoud, tenzij het technisch of financieel echt niet anders kan’.

Opluchting met een randje

In de woonkamer van Wilma (67) en Addo Nobbe (73) is het stil. De brief ligt nog op tafel. Het stel woont al 43 jaar aan de Willem de Clercqstraat en hun huis blijft - vooralsnog - staan. Het is precies de scheidslijn, de rij huizen ernaast verdwijnt straks volledig. “We zijn natuurlijk blij dat wij kunnen blijven”, zegt Wilma. “Want waar moesten we anders naartoe? We wonen hier al zo lang en we willen echt niet naar een appartementje.”

Toch overheerst niet alleen opluchting. “Vroeger was dit allemaal bewoond en gezellig, en dat is nu allemaal weg”, vertelt Addo. “Als de sloophamer er dan in één keer aankomt, schrik je natuurlijk. En wat krijgen we nu hiernaast?” Hij ziet het allemaal nuchter en met een tikje Twentse humor aan. “Ik stelde voor bij de gemeente: gewoon die hele straat eruit, maak er maar een gracht van.”

En dan is er de twijfel. Het huis aan de andere kant naast hen is nog ‘in onderzoek’. “Daar is geen wateroverlast geweest”, gelooft Addo. “Wij zijn er zelfs binnen geweest. Toch kwam er hout voor de ramen. Ik vind het vreemd dat het leeg staat.”

Buiten, na het gesprek, klinken vergelijkbare geluiden van buurtbewoners die net terugkomen van het wijkkantoor van De Woonplaats. Die heeft hen niet kunnen overtuigen dat hun huizen wel blijven staan. Addo: “Mijn eerste indruk uit de brief was dat er nu duidelijkheid zou zijn, maar blijkbaar is die er voor ons blok nog steeds niet helemaal.”

‘Ik ben er kapot van’

Even verderop stopt Rodney Föhlinger (57) zijn auto voor zijn huis aan de Ververstraat. Hij woonde er dertien jaar en ziet het nu verdwijnen. De emoties zitten hoog. “Ik ben er kapot van”, zegt hij. “Ik word helemaal knettergek gemaakt: mijn inboedel is weg, mijn tuin wordt niet vergoed en nu wordt mijn huis ook nog gesloopt.”

Als directeur-bestuurder van De Woonplaats Gabriel Kaplan langsloopt, raken de twee met elkaar in gesprek: midden op straat, tegenover elkaar, net als in een rechtszaak tussen Föhlinger en de verhuurder. Hij stelt in die zaak onder meer dat het huurcontract onterecht is opgezegd door de corporatie en eist een schadevergoeding voor investeringen in zijn tuin.

Tranen rollen over zijn wangen als hij met Kaplan praat over de gang van zaken: “Jullie maken mij kapot. De menselijkheid is helemaal weg.”

Föhlinger laat zijn tuin zien, waar hij naar eigen zeggen ongeveer 43.000 euro in stopte, inclusief een flinke vijver met zo’n twintig Japanse koikarpers. “Ik moet gedwongen mijn huis uit, dan moet je me toch gewoon compenseren voor de kosten die ik heb gemaakt?”

Hij slikt. “Als ik dit had geweten… Ik dacht hier tot mijn dood te wonen, was verliefd op dit huis. Heb tegen mijn kinderen gezegd: zorg goed voor mijn vissen als ik er niet meer ben.” Nu weet hij niet waar hij met z’n karpers naartoe moet.

Over de situatie van Föhlinger wil De Woonplaats niet zoveel kwijt, nu de rechtszaak loopt. “Hij heeft geen gebruik gemaakt van de verhuisregeling die wij hebben aangeboden”, zegt woordvoerder Joyce Dakhorst. In die regeling staat dat kosten voor zelf aangebrachte veranderingen in of rond de woning onder bepaalde voorwaarden worden tegemoetgekomen. Kaplan voegt toe dat de deur nog openstaat: “Wij staan altijd open om het gesprek met elkaar aan te gaan.”

Wantrouwen in de wijk

In de buurt klinkt ook een andere zorg. Bewoners zien al langer huizen leegstaan, ook woningen die niet direct door de overstroming zijn getroffen. Het voedt het idee dat er een onoplosbaar probleem is met vocht- en schimmel door hoog grondwater - en ook die huizen uiteindelijk aan de sloophamer moeten geloven. 

De Woonplaats spreekt die geruchten resoluut tegen. “Het uitgangspunt van de toekomstvisie voor de rest van de wijk is echt behoud", aldus Dakhorst. Ze erkent dat de leegstand te maken heeft met vocht- en schimmelproblematiek, maar zegt dat van sloop geen sprake is. "We zijn nu pilots aan het doen met trillingkastjes om die huizen eerst helemaal droog te krijgen, daarna gaan ze weer in de verhuur.”

‘Heel dubbel’

Binnen bij het wijkkantoor van De Woonplaats reageren Kaplan en Dakhorst op de verhalen uit de buurt. “Voor ons is het ook heel dubbel”, zegt Kaplan. “Enerzijds is het fijn dat er eindelijk duidelijkheid is, maar we beseffen ons heel goed hoe impactvol dit besluit is.”

Wat er na sloop en uiteindelijk met het gebied gebeurt, is nog onzeker. Kaplan zegt in te zetten op nieuwbouw. “In de tussentijd blijft leefbaarheid prioriteit. Ook als het tijdelijk een leeg veld blijft, zorgen we dat het een aantrekkelijke buurt blijft.”

In Pathmos is het ondertussen wachten. Op de toekomstvisie, op duidelijkheid - en voor sommigen simpelweg op wat er van hun straat overblijft.