André Nijhuis, Pvda Losser: ‘Met een coalitie van Burgerforum, CDA en VVD wordt de lokale democratie in Losser vakkundig de nek omgedraaid’

Keuzes maken

Zowel Burgerforum als CDA en VVD zijn tevreden met het eindverslag en het advies van de informateur. Een helder verslag, met aandacht voor een lange termijn agenda, in plaats van een kortetermijnpolitiek. Die lange termijn agenda is iets wat deze fracties nadrukkelijk onderschrijven: duurzame oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, in plaats van een direct resultaat. “Meer richting geven aan grotere opgaven waar we nu voor staan. De agenda helpt keuzes te maken en prioriteiten te stellen en te faseren, zodat duidelijk is wanneer iets kan worden opgepakt”, verwoordt Sam Luijerink van Burgerforum de ‘lange termijn’. En een goede samenwerking is daarbij onontbeerlijk: “Juist als er keuzes gemaakt moeten worden, kan het soms schuren. Verschillen moeten besproken kunnen worden.” 

Onder andere het maken van keuzes, het stellen van prioriteiten en een collegiale manier van samenwerken zijn voor Burgerforum bepalend voor de vraag of samenwerking mogelijk is. Burgerforum stelt alvast voor om als formateur Hermans-Vloedbeld aan te stellen. 

Voor Paul Elferink, fractievoorzitter CDA, is het van groot belang dat er wordt gewerkt aan het herstellen en verbeteren van de onderlinge verhoudingen binnen de raad. Een noodzakelijke eerste stap voor het CDA. Eerst een gesprek over de onderlinge verhoudingen, en daarna kan wat het CDA betreft de formateur benoemd worden. 

CDA wil raadsakkoord

Met een aantal kernwoorden geeft Elferink richting aan een nieuw bestuursperiode: “Fatsoen, afspraak is afspraak, samenwerking, vertrouwen en elkaar wat gunnen.” Het CDA vindt het van essentieel belang voor de lokale democratie dat de oppositie een nadrukkelijke rol krijgt bij de totstandkoming van de lange termijn agenda. Elferink pleit voor een raadsakkoord. “Waarin de ruimte wordt geboden aan oppositiepartijen om actief bij te dragen aan de koers van de gemeente.”

Geen behoefte aan politieke drukte

“Losser heeft geen behoefte aan politieke drukte, maar aan rust, stabiliteit en duidelijkheid”, benadrukt VVD-fractievoorzitter Janice Meerenburgh. “We moeten met elkaar kiezen wat echt belangrijk is voor onze inwoners en onze dorpen. Dat vraagt realistische keuzes.” De VVD is dan ook voorstander van de lange termijn agenda. 

Oppositie van 2 zetels?

Burgerforum, CDA en VVD zien uit naar de vervolggesprekken voor de formatie, geven de woordvoerders aan. 
Àls die coalitie doorgaat, betekent dat die coalitie 17 van de 19 raadszetels bemenst. Een royale meerderheid, waarbij het de vraag is of de oppositie, 2 zetels smal, nog wel aan bod komt. Een vraag, die de voormannen van PvdA en D66 in Losser, zich zeker ook stellen, zij het op verschillende wijze. 
Zowel PvdA als D66 verloren de afgelopen gemeenteraadsverkiezing één van de twee zetels. 

Nijhuis spuwt nog net letterlijk geen vuur wat het advies van de informateur betreft. “In het verslag wordt gesproken over een solide basis van een coalitie van 17 zetels. En 2 zetels oppositie. Een sterke coalitie heeft een goed oppositie nodig. Als je dan praat over 17 en 2 kan dat totaal niet aan de orde zijn. Ik kan me niet voorstellen dat dit door de informateur met droge ogen is opgeschreven.”
Hij vraagt zich af wat een solide basis is voor de vorming van een coalitie. “Kunnen dat 12 zetels zijn? Of 11? Is alleen 17 een solide basis? Is er wel naar andere combinaties gekeken?”
Nijhuis vindt dat de informateur zich er makkelijk vanaf heeft gemaakt. “Er is gekeken naar welke partijen winst behaalden, die zijn bij elkaar gevoegd en je bent klaar.” 

Eigen verantwoordelijkheid PvdA

Klap op de vuurpijl in het verslag is voor hem de zin dat ‘de grotere partijen een extra verantwoordelijkheid voelen ten opzichte van de kleinere fracties’, zodat ook de opvattingen van de kleinere fracties gehoord worden. Hij las in die zin een bepaalde zelfingenomenheid en arrogantie: “Passend bij winnaars van verkiezingen.” Hij stelt de fracties gerust: ze hoeven zich niet verantwoordelijk te voelen voor de PvdA: “Wij kunnen de verantwoordelijkheid zelf heel goed dragen de komende vier jaar.” 

Nijhuis verwacht dat, mocht de genoemde coalitie doorgaan, er in de raadzaal geen discussie over onderwerpen meer zal zijn. “Die vinden plaats in achterkamertjes.” En meldt alvast dat als deze coalitie wordt gevormd, de lange termijnagenda voor de PvdA geen optie is, en dat de fractie ook niet deelneemt aan een eventueel raadsakkoord. “De algehele conclusie is dat met een coalitie van Burgerforum, CDA en VVD de lokale democratie in Losser vakkundig de nek wordt omgedraaid.”

Supercoalitie

Fractievoorzitter Jinne Stienstra, D66, heeft ook zijn vragen bij een ‘supercoalitie’. “We vragen ons af of er los van deze winstredenering, andere overwegingen een rol hebben gespeeld in dit advies. D66 vraagt aandacht voor het democratisch evenwicht, een sterke oppositie, die een kritische en controlerende rol kan vervullen.” Hij vindt een raadsmeerderheid van 17 zetels bijna ‘Noord-Koreaanse’ verhoudingen. Stienstra benadrukt dat D66 het collectief belang vooropstelt en constructief mee wil denken. 

Controlerende rol hele raad

Informateur Hermans-Vloedbeld wijst erop dat de raad haar opdracht gaf om onderzoek te doen naar het vormen van een slagvaardig, herkenbaar en stabiel meerderheidscollege. Bovendien moest het te vormen college recht doen aan de verkiezingsuitslag. “Niet alleen de oppositie, maar de hele raad heeft een controlerende functie”, aldus de informateur. Bovendien: "Er staan nog handtekeningen onder de beoogde coalitie." 

Luijerink kan niet zoveel met de zaken onder andere door de PvdA aangehaald worden. “Dat is voor de fase hierna”, meent hij. Hij vindt het jammer dat de PvdA al bij voorbaat een lange termijn agenda en een raadsakkoord uitsluit. 
CDA-raadslid Jurran Visschedijk en de VVD-fractievoorzitter doen moeite de PvdA ervan te overtuigen dat de stem van de oppositie zeker telt. Visschedijk geeft aan dat het CDA met alle partijen om tafel wil en daarom ook voorstander is van een raadsakkoord. “Om juist met alle partijen de belangrijkste opgaven aan te gaan.” 
Meerenburgh: “Een partij moet niet het gevoel krijgen dat ie alleen nog maar mag tekenen bij het kruisje. Het is nodig om verschillende perspectieven aan tafel te hebben.” Besluiten nemen in achterkamertjes is volgens Meerenburgh niet aan de orde. “Dat doen we niet achter gesloten deuren, maar gewoon in de raad, zoals het hoort.” 

Komt de 'supercoalitie' er?

Of het daadwerkelijk tot een coalitie van de drie winnaars komt? Er liggen nog wel wat hobbels. Allereerst wil het CDA een gesprek over het herstellen en verbeteren van de onderlinge verhoudingen in de raad. Als dat lukt, kunnen die verhoudingen zo weer gaan schuren als thema’s als onder andere de Aloysiuslocatie en de opvang van vluchtelingen ter sprake komen. Zoals informateur Hermans-Vloedbeld opmerkte: de handtekeningen zijn nog niet gezet...