De geur van warme pompoensoep trekt deze zaterdagochtend door de keuken van Herenboerderij De Oale Esch in Borne. Naast de karakteristieke oude Twickelboerderij worden twee marktkramen ingericht door leden van Oale Kökken, het kookteam van de coöperatieve boerderij. Terwijl binnen de pannen op het fornuis zachtjes pruttelen, worden buiten de laatste voorbereidingen getroffen voor de maandelijkse proeverij.
Oktober is pompoenmaand en dat is goed te zien op De Oale Esch. Op het land liggen de vruchten in allerlei soorten en maten klaar voor de oogst. De hobbykoks van Oale Kökken hebben er allerlei gerechten van gemaakt om geproefd te worden door de leden van de coöperatieve boerderij. Die komen straks hun wekelijkse pakket ophalen met kakelverse eitjes en groente, die een paar uur geleden nog op het land stond.
"Dit is een pompoencurry met kikkererwten, dus vegetarisch", zegt Brenda Maathuis, terwijl ze het gerecht in de pan nog even stevig doorroert. "We hebben op dit moment heel veel pompoenen. Van grote ronde exemplaren tot kleine groene. Je kunt er ontzettend veel verschillende dingen mee maken." Ze is lid van de boerderij en actief binnen de kookgroep.
Elke tweede zaterdag van de maand koken ze met wat er op dat moment van het land komt, dus veelal seizoensgebonden gerechten. Wat er allemaal kan met een pompoen, laten de leden van Oale Kökken (Twents voor 'De Oude Keuken') deze ochtend met veel enthousiasme zien, maar er zijn ook gerechten van zoete aardappel.
De gedachte achter de proeverij is om te laten zien wat leden van de herenboerderij allemaal met de biologische groenten, vruchten, knollen of wortelen kunnen doen, maar het doel is ook om voedselverspilling tegen te gaan. Van sommige gewassen is vrijwel alles te eten, terwijl dat lang niet bij iedereen bekend is.
De coöperatieve boerderij de Oale Esch produceert biologisch voedsel voor zo'n 250 leden, die samen mede-eigenaar zijn. De oogst wordt wekelijks gedeeld en bestaat uit onder meer bestaat uit verse seizoensgroenten, fruit, aardappelen en eieren. Wekelijks worden er zo'n 400 monden gevoed. Het idee achter een concept van de Herenboeren is dat leden meer grip hebben op de herkomst van hun eigen voedsel door het zelf op een duurzame manier te produceren met een voedselketen die zo kort mogelijk is.
"Afhankelijk van wat er wordt geoogst, bekijken we wat we kunnen maken", zegt Maathuis. "Zo willen we mensen inspiratie geven wat ze zelf met de producten kunnen doen. Niet iedereen kent alle groenten die we hebben of wat ermee mogelijk is."
Ze geeft een traditionele groente als boerenkool als voorbeeld. "Daar kun je écht veel meer van maken dan alleen maar stamppot. Je kunt het bijvoorbeeld ook roerbakken."
In de keuken van de boerderij is Pursol, die het kookteam ondersteunt, bezig met een gerecht dat op het eerste gezicht veel weg heeft van spinazie. Het is geroerbakt loof van de zoete aardappel. "Ik heb het vanmorgen zelf geoogst en het blad van de steel gehaald", vertelt hij. "Vervolgens heb ik het gekookt in het eigen vocht. Ik heb alleen wat zout, azijn en Italiaanse kruiden toegevoegd."
Hij experimenteert graag met delen van planten die anders vaak in de afvalbak belanden. "De vorige keer heb ik courgetteblad gekookt. Je kunt heel veel van een plant gebruiken. Ik denk dat tweederde van wat eetbaar is, wordt weggegooid. Als mensen dat eenmaal weten, zullen ze minder snel iets weggooien."
Lees verder onder de afbeelding.
Buiten staan inmiddels de eerste mensen in de rij om de lekkernijen te proeven, terwijl ze uitleg krijgen over de ingrediënten. Voor de leden van Oale Kökken is het dubbel genieten. Niet alleen hebben ze plezier in het bedenken en bereiden van de gerechten, het doet de koks ook goed om te zien dat de soep en de hapjes in de smaak vallen.
"De mensen hier kiezen bewust voor biologisch en door te proeven ontdekken ze wat je er allemaal mee kunt doen en hoe lekker het is", zegt Hellen Jordan, lid en actief binnen de werkgroep De Oale Kökken. "De smaak is tien keer beter met maar een paar simpele kruiden. Moet je kijken hoeveel variaties je met pompoenen kunt maken", zegt ze en wijst naar de verschillende gerechten op de kraam.
Alle recepten worden gedeeld via een speciale app, zodat leden van de herenboerderij thuis zelf aan de slag kunnen met de seizoensgroenten. Op die manier wordt de kennis binnen de gemeenschap gedeeld. De groep houdt zich ook bezig met het conserveren van producten in wekpotten en het verwerken van grotere oogsten.
"Vorig jaar hebben we heel veel zuurkool gemaakt, want we hadden gigantisch veel witte kolen. We zijn toen bij een andere herenboer in Apeldoorn langsgegaan voor een cursus zuurkool maken. Zo zijn we bezig om ons steeds verder te ontwikkelen", zegt Maathuis.
Wat het mooiste is van de Herenboeren? "Dat je het samen met elkaar doet. Je leert een heleboel nieuwe mensen kennen. Iedereen brengt weer wat mee. De één kan goed koken, de ander kan goed klussen of oogsten. Het is een heel mooi project, waarin je met elkaar een boerderij runt."
Meer weten? Kijk dan op de website van Herenboerderij ‘Oale Esch'