Twents Kwartearken

Einde dialectmaand en de bekendste koe uit Nederland

De dialectmaand is helaas tot een eind gekomen. De sloganwedstrijd is gewonnen door ‘t Kapperhuus met de slogan: “Veur ’t nettere kap en snoeiwark, hoale wie ’t bie oons mooie Keunemark”. Eline ging de straat op met het Twentse woord ‘göagel', ingezonden door Truus Landewè via Facebook. Deze dialectenthousiasteling maakte de betekenis van het woord zelf bekend in de uitzending.

Het einde van de dialectmaand is nabij. Het was een maand waarin de streektaal en streekcultuur extra veel aandacht kreeg. Bij de dialectmaand hoorde ook een sloganwedstrijd. Bedrijven konden een bedrijfsslogan in het Nedersaksisch opsturen. De winnende slogan van ‘t Kapperhuus uut Wijhe is ingesproken door Hendrik Jan Bökkers.

Lonneker Jan

Ernst kreeg het verhaal te horen van Lonneker Jan. Lonneker Jan is de bekendste stier in Nederland. De koeien in Twente leverden kwalitatief slechtere melk en vlees dan andere koeien in Nederland. En in 1908 werd dit als een heus probleem beschouwd. Daarom legden de textielhouders en de boeren geld bij elkaar om de beste koe uit Nederland te kopen.

Twente kocht toen een stier die de winnaar was van de veekeuring. Dit was Lonneker Jan, hij is de stamvader geworden van alle koeien in Twente.

Lonneker Jan
Lonneker Jan

Göagel

Adrie Hemmink leerde Niels drie nieuwe woorden: KI-Bol is Twents voor kunstmatige inseminatie, Vetpriezen betekent slachtvisite en als laatste Eenpästig, wat koppig betekent. Het Twents woord van de week ‘göagel’ is ingestuurd door Truus Landewé. göagel. Ze legt uit dat ‘göagel’ huig betekent. Een huig zit aan je gehemelte en dat gebruik je ook bij de uitspraak van göagel. Vandaar dat het woord in het Twents zo’n mooie uitspraak heeft.