Gps-tracking geeft Hengelo nieuw inzicht: bezoek binnenstad stijgt met meer dan 11 procent

Maandelijks komen er 1,2 miljoen bezoekers in (en rond) de binnenstad, blijkt uit de analyse. Een enorm aantal, maar wel met een nuancering: dit zijn geen unieke bezoekers. Iedere keer dat iemand door de stad loopt, wordt die persoon geteld, dus ook forenzen die dagelijks door of langs de stad komen, worden meegenomen in de telling. Desondanks ziet de gemeente Hengelo de procentuele stijging van 11,3 procent als een duidelijke indicator dat de aantrekkingskracht van de stad groeit.

De warenmarkt blijft wekelijks met stip de grootste trekker, met gemiddeld 40.000 bezoekers op zaterdag. Ook Hengelose evenementen dragen bij aan het stijgende bezoek. Zo was Koningsdag in 2025 het best bezochte evenement met maar liefst 160.000 unieke bezoekers.

De Lambertuskermis is eveneens een publiekstrekker. In 2025 trok het evenement ruim 355.000 bezoeken in vijf dagen tijd, waaronder 154.657 unieke bezoekers. Dat is een stijging van bijna 9,58 procent ten opzichte van 2024. Daarnaast is kerstmiddag een jaarlijks hoogtepunt met ruim 112.000 bezoekers, blijkt uit de cijfers.

De gemeente krijgt met de nieuwe gps-analysetool niet alleen inzicht in drukpunten of hoe bezoekers zich door de stad verspreiden, maar ook waar ze vandaan komen. “We maken daaruit op dat de binnenstad voornamelijk een regionale functie heeft”, zegt Mathijs Gelen, beleidsmedewerker economie.

Het trackingsysteem laat zelfs zien vanuit welke delen van Nederland mensen naar Hengelo komen. “Dat zijn reizigers, toeristen, dagjesmensen, bijvoorbeeld mensen die bijvoorbeeld voor een concert naar Metropool komen.”

Privacyproof

Bezoekers worden op veertien plekken in Hengelo gemeten via zogenaamde gps-data. Volgens de gemeente is de methode volledig privacyproof. Hoe er dan gemeten wordt? "Je hebt waarschijnlijk ooit wel een keertje ergens in de algemene voorwaarden van je telefoon random akkoord gegeven. Eén van die akkoorden gaat over toestaan van tracking", zegt Gelen.

Hengelo trekt ook veel mensen uit Duitsland. Onze oosterburen bezoeken vooral Plein Westermaat, waar ketens als Ikea en Mediamarkt zijn gevestigd. Uit de cijfers blijkt dat deze hotspot in 2025 iets meer dan 7 miljoen mensen trok. Ook daar is sprake van een stijging van zo’n 12 procent.  

De gemeente ziet graag dat mensen die daar komen winkelen ook de binnenstad bezoeken. Dat gebeurt nu al mondjesmaat: zo’n 8 procent van de shoppers op Plein Westermaat is dezelfde dag ook in de binnenstad geweest, blijkt uit de statistieken. Volgens de gemeente ligt hier een enorme potentie voor de binnenstad.

Vanuit Stichting Centrummanagement Hengelo (SCH) wordt gekeken hoe shoppers van Plein Westermaat ook verleid kunnen worden voor een bezoekje aan het centrum, bijvoorbeeld door een betere bewegwijzering. De ondernemers werken zelf hard aan een plan om de aantrekkelijkheid van de binnenstad en Hart van Zuid verder te vergroten.

“Als van die 7 miljoen mensen al een paar procent die kant op komt, dan zijn dat enorme aantallen”, zegt SCH-voorzitter Erik Wooldrik, iets waar wethouder Gerard Gerrits het mee eens is: “Stel dat je daarvan tien procent naar je binnenstad kunt lokken, dan heb je het over jaarlijks zevenhonderdduizend bezoekers.”

Maar kunnen al die extra bezoekers straks wel in het centrum terecht als ze met de auto komen? “Daar moeten we tegen die tijd over nadenken. Op dit moment is er nog voldoende parkeercapaciteit in de parkeergarages", zegt Gerrits.

De gemeente werkt aan een plan om speciale borden te plaatsen waar live te zien is hoeveel parkeerplaatsen er nog vrij zijn. Echter, dit wordt pas uitgerold wanneer de grote projecten in de binnenstad zijn afgerond, zoals de ontwikkeling van Lange Wemen. Daar komt een nieuwe parkeergarage en een zogenaamde 'mobiliteitshub'.

Over de bewegwijzering zegt Wooldrik: “De ondernemers willen wel gas zetten op betere borden, maar het moet wel passen binnen de plannen die er nu liggen.”

NS-station Plein Westermaat?

Hengelo wil graag de komende jaren investeren in de infrastructuur, zoals de spoorwegovergang aan de Kuipersdijk, die in de toekomst ondertunneld moet worden. Een nieuw NS-station bij Plein Westermaat is niet aan de orde, maar is desgevraagd wel een wens: bezoekers kunnen daar dan parkeren en vervolgens met de trein naar het centrum.

Gerrits wijst erop dat het Rijk de regio Hengelo-Enschede ziet als kansrijke woningbouwlocatie. “Dan komen dit soort zaken ook in beeld, zoals een betere verbinding met Enschede, een betere nachtverbinding met de rest van het land. Hoe mooi zou het zijn als je dan ook een betere verbinding kunt maken met Plein Westermaat?”

Inzicht krijgen

Voor ondernemers is de nieuwe meetmethode belangrijk om inzicht te krijgen in bezoekersgedrag en looproutes. Het levert ook andere interessante informatie op zoals hoeveel mensen op een bepaald tijdstop de daghoreca bezoekt.

De gemeente kondigde in 2025 al aan met een nieuwe methode te gaan werken om bezoek te meten. De huidige tool wordt door meerdere gemeenten in Twente en Overijssel gebruikt. De nieuwe telmethode is fijnmaziger dan het oude jaarlijkse steekproefonderzoek.

Dat oude systeem liet vorig jaar ineens een daling in het bezoek zien van 25,8 procent, na jaren van groei in de Hengelose binnenstad. Die cijfers werden niet herkend door de gemeente en binnenstadsondernemers. Later bleek dat het onderzoek was uitgevoerd op een herfstachtige dag in de zomer, waardoor het geen representatief beeld gaf.

Inzetten voor beter winkelaanbod

Ondanks de positieve bezoekcijfers is de transformatie van de binnenstad nog lang niet klaar. Ondernemers dringen aan op een hogere kwaliteit van het winkelaanbod: “Achter de schermen wordt veel gepuzzeld met vastgoedondernemers, maar als ik zie wat er allemaal loopt, heb ik veel vertrouwen”, zegt Wooldrik.

Hij begrijpt dat het voor ondernemers en ook voor inwoners soms te langzaam gaat: “Maar als we zien wat er nog gaat gebeuren in de binnenstad en hoeveel woningen worden toegevoegd, dan gaan de bezoekersaantallen zeker groeien en daalt de leegstand straks ook verder.”

Gerrits zegt de ondernemers goed te begrijpen. "Die zijn vooral bezig zijn met de omzet van vandaag, terwijl de overheid verder vooruit kijkt: Een woningbouwproject is niet morgen gerealiseerd, net zo min als gebiedsverbetering.” 

Wooldrik denk ook dat al die nieuwe woningen veel gaat veranderen in de stad: "Daarmee gaan we straks naar een totaal andere demografie met veel meer jongvolwassenen in het gebied. We proberen onze ondernemers daar ook op voor te bereiden.”

Nooit klaar

Als het gaat om de ontwikkeling van de binnenstad dan kijkt de wethouder met een trots gevoel terug op de koerswijziging die in 2018 werd ingezet: “Je bent nooit klaar. Er is nog heel veel werk te doen. Ik had in 2018 nooit durven dromen dat we zouden staan waar we nu staan.”

Gerrits, die na de gemeenteraadsverkiezingen stopt als wethouder, heeft wel een boodschap voor zijn opvolger: “Stop niet, maar ga door met de plannen die er liggen, want we zijn er nog lang niet.”