Burgemeester Roelof Bleker in stelling voor behoud van de AKI

De toekomst van de AKI in Enschede is onzeker. Het rommelt al tijden op de kunstacademie, maar in een onlangs verschenen rapport luidt een adviescommissie de noodklok. Daarin worden een aantal scenario’s geschetst, waarvan verkleinen of verdwijnen de belangrijkste zijn. Alleen dan is de academie te redden, zo stelt die commissie.

Rapport onderwijsinspectie en studentenstop

Dat de AKI in problemen zit, is niet vreemd. Na jaren van wanbestuur, zowel waar het om de centen als het onderwijsklimaat gaat, is de koek op. ArtEZ, de hbo-koepel voor muziek- en kunstonderwijs in Arnhem, Zwolle en Enschede, heeft zich daarbij weinig gelegen laten liggen aan de problemen bij de Enschedese tak.

Dat bleek onder meer uit een vernietigend rapport van de onderwijsinspectie, dat vorig jaar verscheen. Enkele maanden daarvoor besloot de scholenkoepel tot een studentenstop voor de Enschedese afdeling Fine Art. Na de open dagen en kort voor sluiting van de laatste mogelijkheden om je in te schrijven voor een opleiding.

‘Academie is van groot belang’

Dat Bleker zich persoonlijk in de discussie over de toekomst van de academie mengt, laat zien dat het stadsbestuur de zaak hoog opneemt. Ook dat is niet vreemd: de AKI is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de stad en de regio. Aanvankelijk als vormgevingsopleiding voor de textielindustrie, later als een vrijplaats voor de vorming van autonoom talent die zijn weerga in Nederland niet kende.

Enschede koestert ‘haar’ kunstacademie. Ook al omdat de stad en de regio nog altijd talloze meer en minder prominente oud-AKI-studenten telt die er kleur en smaak aan geven. “De academie is van groot belang”, zei Bleker maandagavond dan ook in antwoord op vragen van PvdA’er Marijn Ouwehand. Hij noemde die AKI-alumni een ‘ruggengraat van de economie en het bedrijfsleven in de regio’.

Over de scenario’s van de adviescommissie was hij duidelijk: “Wij willen werken aan versterking en groei van het aantal studenten. Dat is onze inzet. Alle andere scenario's zien wij niet zitten.” Bleker zei gebeld te hebben het de voorzitter van de raad van bestuur van ArtEZ en de kwestie te hebben aangekaart bij Twente Board.

Uitbouw, geen krimp of sluiting

Gemeente en Twente Board schreven vorig jaar al een brief aan ArtEZ met de dringende oproep om de AKI voor Enschede te behouden. ‘Het verdwijnen van één van de drie opleidingen bij AKI ArtEZ in Enschede zou een ernstige aderlating betekenen voor de culturele, economische en maatschappelijke infrastructuur van Enschede, Twente en Oost-Nederland’.

Bleker houdt vast aan die lijn. Dat wil zeggen: de AKI moet niet verdwijnen en niet krimpen. Het enige scenario uit het advies waar Enschede wèl brood in ziet, impliceert een onderwijsvorm die inzet op techniek en design, en groei van het aantal studenten. Maar in dat scenario lijkt toch één van de drie opleidingen te verdwijnen. Dat gaat om de 'klassieke' AKI-opleiding Fine Art.

Bleker refereerde ook aan de mogelijkheid in het verleden om in Enschede een masteropleiding te kunnen doen en aan een al eerder geopperde wens voor een kunstgericht lectoraat, bijvoorbeeld op het snijvlak van design en techniek.

De bemoeienis van Bleker met de situatie ronde AKI is enigszins verrassend. Wethouders Harmjan Vedder en Malkis Jajan zijn verantwoordelijk voor onderwijs en cultuur. Beiden blijven aangehaakt, volgens de burgemeester. Maar aan hem is gevraagd om ‘dit traject de komende tijd te trekken’ en ‘de discussie intern bij ArtEZ de goede kant op te krijgen’. “We streven eerder naar uitbouw, dan krimp of sluiting.”

Hij gaf wel een winstwaarschuwing: “Er moet wel voldoende draagvlak zijn binnen de ArtEZ-geledingen voor het college van bestuur om deze koers te kiezen.”

Bleker was, voorafgaand zijn burgemeesterschap, drieëneenhalf jaar voorzitter van het college van bestuur van de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Dat is, met ruim 4.000 studenten, de grootste kunsthogeschool van Nederland.