‘Uit de muur’: foto’s bij de pleisterplaats van de Enschedese binnenstad

‘Uit de Muur’ is vermoedelijk het laatste project dat in het teken staat van het zevende eeuwfeest van Enschede. Tudor en Van Mechelen wonen beiden allang niet meer in de stad, maar komen er wel vandaan. Die fameuze snackbar was voor hen dè plek om de verjaardag van hun stad - want dat is het nog altijd - te vieren.

Geel-rood licht

Het is rammetkjevol in Café de Stadsgraaf, waar ‘Uit de Muur’ wordt gepresenteerd. Er is bijna geen doorkomen aan. Dat kan het gratis biertje zijn dat wordt geschonken, Tukkers gaan daar goed op. Maar al bij de eerste contacten blijkt dat de meesten toch echt gekomen zijn voor de twee hunkertukkers die het nodig vonden om onze muur, waar zovelen steun en troost vonden, te vereeuwigen.

En daar zit wat in. Op een steenworp afstand, grenzend aan die Stadsgravenstraat waarnaar dit nieuwe etablissement is vernoemd, baden de klinkertjes in geel-rood licht. Handelsmerk van de oostelijke muur in de lelijkste stadspoort die Enschede ooit had. Kijk een keer goed en je wilt er niet dood gevonden worden, maar dat zal de nachtbrakende Enschedeër een zorg zijn.

Hier zijn de frieten geel, de boutjes krokant en de pikanto’s bruin. Zoals het hoort. Een klassiek deel van het aanbod kun je uit de muur trekken, ook zoals het hoort. Maar er zijn er niet veel die dat doen. Toch liever vers gebakken, of in elk geval de illusie daar van. Het belangrijkste: bij deze muur kun je tot in de kleinste uurtje terecht.

Een kleine dwarsdoorsnede van de samenleving

Het idee om op deze plek een zwik Enschedeërs op de plaat te zetten en een snipper van hun verhaal op te tekenen, is zo gek niet. Vond je in vroeger dagen vogels van allerlei afkomst en pluimage in de kerk, nu tref je ze bij De Muur. Kwestie van vragen, luisteren, een foto maken en je hebt een aardige dwarsdoorsnede van de Enschedese samenleving. Ton Ouwehand tekende voor de teksten.

Uit de heup, in het moment

Het resultaat is een geinige mensenmix, gevat in een reeks portretten-met-een-verhaaltje. Online en afgedrukt op ansichtkaartformaat. Onbewerkte, op het oog ruw geschoten plaatjes. Kiekjes bijna, zoals je moeder die vroeger op vakantie maakte. Hier wat overbelicht, daar een tikje onderbelicht, soms bewogen, een compositie waarover nauwelijks lijkt te zijn nagedacht. Een enkele uitzondering daargelaten.

Uit het leven gegrepen, uit de heup, in het moment. Met twee onmiskenbare stijlkenmerken: het schijnsel van die eeuwige gele muur met rode accenten en mensen die allemaal recht in de lens kijken. Toch geposeerd, denk je dan. Eventjes aan de anonimiteit onttrokken, twee minuutjes van eeuwige roem.

180 graden frituurvet

Een enkele passant die zijn of haar momenten van roem ruimschoots heeft gehad, waarbij je je dan toch afvraagt of die daar stomtoevallig of op uitnodiging van Tudor en Van Mechelen een kroketje kwamen happen. Mister Gogbot Kees de Groot, singer-songwriter Lateesha, FC Twente-icoon ‘Heya de Keu’ Eddy Achterberg. De laatste met de Twente-sjaal net iets te strak over de schouder om helemaal spontaan te zijn. Zo draagt ‘ie hem normaal vast niet.

Wat hen verbindt is al wat 180 graden frituurvet voortbrengt. Hier al een generatie of twee, drie. En zolang die poort er staat, zal dat nog wel duren. Je moet niet raar opkijken als vroeg of laat iemand het voorstel doet om er een beschermd stadsgezicht van te maken.