Italiaanse gastarbeiders in het zonnetje gezet tijdens speciale expositie in Museumfabriek Enschede

Het idee voor een expositie over Italiaanse gastarbeiders ontstond bij de opa van Tudor. “Ik ben zelf van Italiaanse afkomst, maar geboren en getogen in Enschede. Dat maakte me enthousiast en ik wilde de gastarbeiders van vandaag de dag via foto’s vastleggen”, deelt Olivia Tudor. “Ik besprak met de Museumfabriek of er een mogelijkheid was om er een expositie van te maken. Dat bleek zo te zijn. Nu, drie jaar later, zien we het resultaat.”

Drie jaar van dichtbij

Om de deelnemers, die uit heel Twente komen, beter te leren kennen, trok Tudor drie jaar intensief met de gastarbeiders op. “Ik ging naar Circolo Sardo, een ontmoetingsplek in Pathmos voor Italiaanse Enschedeërs, en liet me daar onderdompelen in hun bezigheden”, vertelt ze. “Daar ben ik omarmd door de bezoekers. Je leert ze beter kennen tijdens van alles waar ze mee bezig zijn.”

“Wat ik mooi vind aan de gesprekken met deze mensen, is dat ze zelf niet doorhebben hoe actueel hun situatie vandaag de dag in Nederland is.” Vaak kwamen deze gastarbeiders terecht in de Twentse textielfabrieken en hadden ze weinig tot geen ervaring met het leven in Nederland. “Veel gastarbeiders waren analfabeet toen ze naar Enschede of wisten ze niet eens hoe ze moesten fietsen.”

Gastarbeiders

In de hoogtijdagen van de textielindustrie in Nederland was er meer werk dan arbeidsaanbod. Dat zorgde ervoor dat mensen uit Italië naar Nederland kwamen om in de fabrieken aan de slag te gaan. “Omdat er in Enschede veel Italianen neerstreken, zien we nu dat de tweede en derde generatie volledig met elkaar is verweven. Mensen die vroeger samen in de fabrieken werkten, komen elkaar nu weer tegen op verjaardagen, omdat dochters met zoons van de ander zijn getrouwd.”

Overleden

Het is inmiddels lange tijd geleden dat de eerste gastarbeiders zich in Twente vestigden. De mensen van die generatie zijn nu op leeftijd. “Zondag is een groot deel van de deelnemers aanwezig bij de opening. Eén van de mannen die ik heb gefotografeerd is er helaas niet meer bij, omdat hij een maand na de fotoshoot is overleden”, vertelt de fotografe. “Voor zijn familie en naasten die aanwezig zijn, is het emotioneel om hem in de laatste fase van zijn leven te zien. Dat moet voor hen een mooi en bijzonder moment worden.”

Expositie

De expositie is vanaf aankomende zondag te zien in de Museumfabriek in Enschede. “Naast een normale opening is het ook een moment waar familie, vrienden van de deelnemers en geïnteresseerden een kijkje kunnen nemen. Dat het gezellig wordt durf ik je wel te garanderen.”