In de stad waar één op de vijf kinderen in armoede opgroeit, biedt Stop Armoede 053 een laagdrempelig vangnet voor met name mensen die nergens anders durven of willen aankloppen. De stichting helpt ruim 4000 gezinnen in Enschede en blijft, hoe cru ook, groeien. “Iedereen heeft een bestemming en dit is de mijne”, vertelt oprichtster Evelien van Hattum.
StopArmoede053 is begonnen als Facebookgroep in 2015. Inmiddels heeft de stichting twee locaties en een team van 20 vrijwilligers – die allemaal ervaringsdeskundigen zijn.
Het doel van de stichting: acute nood verlichten en gezinnen op weg helpen naar een stabiele financiële situatie - en zich, als het even kan, overbodig maken. De organisatie biedt crisisbegeleiding, voedsel-en kledingpakketten, uitjes voor kinderen en voorlichting op scholen.
De stichting werkt vanuit hoofdlocatie De Boei en het nieuwe pand aan De Klomp. Die laatste fungeert als winkeltje: een plaats waar mensen gratis kleding, verzorgingsproducten en huishoudelijke spullen kunnen ophalen. “In de binnenstad heb je meer inloop. Mensen stappen makkelijker binnen”, zegt oprichter Evelien van Hattum, die zelf opgroeide in armoede. “We groeien steeds verder. Alleen De Boei werd te klein.”
Eerder had de stichting een tijdelijke tweede locatie aan de Rigelstraat, maar dat pand wordt gesloopt. Ook De Klomp is tijdelijk. Ze kunnen er anderhalf jaar terecht. Dankzij woningcorporaties Domijn en Ons Huis betaalt de stichting alleen gas, water en licht.
Van Hattum ziet armoede in Enschede toenemen. De organisatie groeit met de jaren. In 2022 hielp de stichting zo’n 1.735 huishoudens. Nu zijn dat er ruim 4.000. Een verdubbeling. “Wij zien steeds meer mensen. En dan vooral de stille armoede: gezinnen die het jarenlang zelf proberen, tot het niet meer gaat.”
Van Hattum merkt dat het wantrouwen richting officiële instanties groot is. “Mensen zijn bang om bijvoorbeeld hun kinderen kwijt te raken. Denk aan de toeslagenaffaire. Bij ons weten ze dat we geen dossiers bijhouden.” Het is volgens de eigenaresse de reden waarom eerder bij hun stichting wordt aangeklopt. “Wij worden gezien als gewoon een goede buur.”
Tegelijkertijd ziet Van Hattum dat het vertrouwen in ‘de medemens’ meer wordt. Er wordt eerder een hand uitgestoken. Bijvoorbeeld door het doneren van spullen die over zijn. “Dat noaberschap wordt weer sterker. En dat moet ook. Want als we voor elkaar zorgen, blijft niemand achter.”
Stop Armoede 053 staat regelmatig voor de klas om te praten over armoede en pestgedrag. Het is belangrijk, aldus Van Hattum, in een stad waar één op de vijf kinderen opgroeit in een gezin met geldzorgen. “Al denk ik eerlijk gezegd dat het er veel meer zijn.”
In de klas ziet de Enschedese hoe kinderen worstelen met schaamte. “Sommige durven bijna niks te zeggen, maar andere kinderen roepen juist met trots dat bijvoorbeeld hun kleding bij ons vandaan komt. Al zeg ik dan altijd: ssst, niet iedereen hoeft dit te weten.”
De organisatie organiseert in die gedachte ook uitjes voor ouders. “Tegen de ouders benadruk ik dat ze hun kinderen niet moeten vertellen dat het van ons komt. Zeg gewoon dat ze iets leuks gaan doen. Dat is wat het kind onthoudt.”
Naast voedsel- en verzorgingspakketten helpt Stop Armoede 053 ook bij crisissituaties, zoals ontruimingsdreiging of plotselinge inkomstenproblemen. Ook ondersteunt de stichting mensen bij het op orde brengen van hun financiën. “Als mensen leren hoe ze grip krijgen op hun geld, voorkomen we dat ze terugvallen.”
De decembermaand is de drukste tijd voor de stichting. “Wij draaien het hele jaar op die ene maand. Dan staat iedereen klaar om dingen te geven aan anderen. Dat is prachtig, maar wij hebben eigenlijk het hele jaar sponsors nodig. Om bijvoorbeeld gas en licht van het pand te kunnen betalen.”
Lees verder onder de afbeelding.
Hoewel de Enschedese het gezicht is van de stichting, maakt ze al enige tijd pas op de plaats. Vanwege gezondheidsredenen. Vrijwilliger Albert Zantbergen neemt de honneurs waar en zorgt ervoor dat alles loopt. “Ik ben hem ontzettend dankbaar, en trots op al onze vrijwilligers die dag in dag uit klaarstaan.”
In Enschede groeit het aantal huishoudens dat rond moet komen met beperkte middelen. Eén op de vijf kinderen groeit op in armoede of in een gezin met geldzorgen. De gemeente besteedt jaarlijks ruim 1,6 miljoen euro aan armoedebestrijding, waarvan 1,5 miljoen specifiek voor kinderarmoede.
Daarnaast heeft een relatief groot deel van de inwoners moeite met het betalen van energiekosten. Ongeveer 11,3 procent van de huishoudens - ruim 9.000 adressen - valt onder energiearmoede, waarmee Enschede tot de zwaarst getroffen gemeenten van Nederland behoort.