En nu is het officieel, deze groene Enschedese reus heeft een landelijke titel: 'Ik dacht: nee hè, niet weer die boom'
Dat de mammoetboom in het Ledeboerpark in Enschede Boom van het Jaar is, wisten we al. Maar deze woensdagmiddag werd die prijs voor 'het echie' uitgereikt, in het wandelpark dat baadt in herfstkleuren. Een warme, gemoedelijke sfeer rond de gigant, met een stuk of vijftig bezoekers bij de stam en in Bijenstal ’t Koetshuis een paar meter verderop. Ook zijn twee bijzondere gasten aanwezig: Bram en Helmich Ledeboer, achterkleinzonen van de man die de boom ooit liet planten.
“Bomen zijn goed voor de natuur, maar ook voor onszelf", vertelt Maaike Brasz van het SBNL Natuurfonds. “In coronatijd hebben we allemaal gemerkt hoe fijn het is om buiten te zijn.” Brasz coördineert de verkiezing Boom van het Jaar, die begint met provinciale nominaties, waarna het publiek mag stemmen op de landelijke winnaar. Die vertegenwoordigt Nederland straks in februari bij de Europese verkiezing Tree of the Year.
De winnaar werd al in oktober bekendgemaakt. De Enschedese sequoia kreeg 2716 stemmen en bleef daarmee de ‘Heilige Eik’ van Den Hout (2589 stemmen) en de Catalpa uit Frederiksoord (2374 stemmen) voor. De mammoetboom werd aangemeld door Olaf Visscher van Stichting Textielhistorie Twente en stadsboerin Karin Vaneker.
“Het is ontzettend goed gelukt allemaal”
Voor Karin Vaneker is de uitreiking de kers op de taart van een jaar bomenfanatisme. Ze was de aanjager achter de Enschedese nominaties. “Fantastisch dat het zo goed gelukt is allemaal. Drie jaar geleden werden er bijna geen Overijsselse bomen aangemeld. Terwijl wij hier juist de mooiste hebben - en in Twente natuurlijk de allermooiste.”
Vorig jaar nomineerde Vaneker al de Klokkenplasplataan, die landelijk op plek vijf eindigde. Dit jaar wilde ze het groter aanpakken en vroeg kunstenaars en schrijvers hun favoriete boom in Enschede te kiezen en vast te leggen. Zo ontstond een bomenkalender voor Enschede700 met 12 geselecteerde bomen. In totaal zijn 14 bomen aangemeld uit Enschede. De jury koos de sequoia als winnaar van Overijssel.
“Ik had ‘m zelf niet uitgekozen”, zegt ze lachend. "Ik dacht eerst: nee he, niet weer die boom." De stadsboerin snapt de keuze van de jury wel, maar... “Er zijn zoveel mooie bomen in Enschede. De treurbeuk in het Volkspark, de magnolia bij Schuttersveld… ach, je moet gewoon de kalender bekijken.”
Een boom met een verhaal
De mammoetboom werd 159 jaar geleden geplant door tuinarchitect Dirk Wattez, in opdracht van textielfabrikant Abraham Ledeboer. Olaf Visscher, beheerder van het archief van Twentse textielfamilies, ontdekte dat in oude brieven en facturen. “Er hing hier ooit een bordje met 1890 als plantjaar. Dat klopte niet", weet Visscher. “In het archief vond ik bewijs dat de boom in 1866 is geplant. Daarmee is hij een van de oudste mammoetbomen van Nederland.”
De reus van het Ledeboerpark
De mammoetboom in het Enschedese Ledeboerpark is een van de oudste sequoia’s van Nederland. Hij werd rond 1866 geplant in opdracht van textielfabrikant Abraham Ledeboer. Tuinarchitect Dirk Wattez legde er een Engels landschapspark rond aan, met de sequoia vlak bij de veranda van het landhuis Het Wagelaar. Na de stadsbrand van 1862 was zo’n buitenverblijf belangrijk. De stad was onveilig en onaangenaam in de winter, en de textielfamilies zochten rust en natuur.
De sequoia, afkomstig uit Californië, was destijds een statussymbool voor de adel en fabrikanten – een kroonjuweel in de tuin. De boom kostte destijds drie gulden, zo'n twee twee weeklonen. Met ruim 32 meter hoogte en een stamomtrek van 8,5 meter is de Ledeboer-sequoia indrukwekkend, al blijft hij bescheiden vergeleken met Amerikaanse soortgenoten, die tot honderd meter hoog kunnen worden.
Met dat verhaal werd de Enschedese reus aangemeld voor de verkiezing. En het werkte. “Zo’n boom vertelt een levensverhaal”, zegt Visscher. “Hij heeft de glorietijd van de textiel meegemaakt, maar ook de neergang. Hij heeft gezien hoe Enschede veranderde en dat we nu weer bouwen aan iets nieuws.”
“Het park moet blijven zoals het was”
Bij de uitreiking waren ook Bram en Helmich Ledeboer, achterkleinzoons van textielfabrikant Abraham Ledeboer. Hun familie schonk het park in 1956 aan de stad, met één duidelijke wens: dat het altijd een wandelpark zou blijven. “Twee achterkleinzonen van de man die de boom ooit liet planten, samen met zoveel Enschedeërs – dat is bijzonder", zegt Helmich.
Neef Bram vult aan: “Mijn tante Bertha schonk het park aan de gemeente, ter nagedachtenis aan haar broer Abraham. Wij zien het als onze taak om erop te letten dat het park behouden blijft zoals het bedoeld was. Geen horeca, geen sportvelden, gewoon een plek om te wandelen.”
De familie is nog altijd betrokken bij het beheer. “We lopen twee keer per jaar met de gemeente door het park", aldus Helmich. “Dan kijken we hoe het erbij ligt. Want over zeventig jaar moet het hier nog net zo mooi zijn als nu.”
Tree of the Year
Aan het eind van de middag overhandigt Maaike Brasz van het SBNL Natuurfonds de officiële plaquette aan wethouder Marc Teutelink, Olaf Visscher en Karin Vaneker.
Brasz moedigt de aanwezigen en alle inwoners van Enschede aan te stemmen op de Enschedese gigant voor de Tree of the Year verkiezing die volgend jaar start. Vaneker probeert alvast iedereen erbij te betrekken, want zij heeft natuurlijk ook al een plan bedacht: een kleurplaat van de Enschedese mammoetboom. De eerste versie overhandigt ze alvast aan de wethouder.
Download onze app
