In Depot: Jan van Heek had geen trek in een textielimperium
Hij was voorbestemd om een textielimperium te bestieren. De oudste zoon uit het meest roemruchte geslacht van Enschedese fabrikanten – gedoodverfd opvolger van Jan Herman van Heek, die ook Rijksmuseum Twenthe oprichtte. Maar Jan junior lag als jochie al met zijn neus tegen de Twentse bodem gedrukt, gefascineerd door wat hij daar zag en vond. Een toekomst in de textiel? Niet voor Jan...
Van Heek junior (1922 - 2004) raakte al jong gefascineerd door de natuur. Zijn jeugd bracht hij door op villa ’t Roessingh, of liever gezegd: vooral in de tuin van die villa. In de loop van zijn leven legde hij een grote verzameling stenen en fossielen aan, die hij voor het overgrote deel met eigen handen onttrok aan de Twentse, Gelderse en Duitse bodem.
8.000 objecten
Die verzameling van Jan van Heek geldt als een belangrijke streekcollectie. Niet in de laatste plaats omdat de textieltelg zijn vondsten nauwkeurig documenteerde. Hij had er niet voor doorgeleerd, maar ging te werk als een wetenschapper. Zijn collectie lag lange tijd in Huis Bergh, het door senior in 19212 gekochte kasteel met landgoed waar Jan van Heek lange tijd woonde. Eind vorig jaar nam de Enschedese MuseumFabriek de collectie over.
De totale verzameling stenen en fossielen van Van Heek omvatte zo’n 8.000 objecten. Daarvan zijn er 3.000 opgenomen in de museumcollectie.
Krantjes met dierennieuws
Als kind al bracht Jan van Heek krantjes uit met wetenswaardigheden over bloemetjes en bijtjes. Het bedrijf van zijn vader - dat hij later, als hij groot was, zou moeten overnemen - liet hem koud. Dat hij de poorten van dat imperium bij leven zou moeten sluiten, kon hij toen nog niet weten.
Even tussendoor...
Belangrijk, regionale cultuur- en natuurhistorie? Wat vind jij nog meer belangrijk, of belangrijker, misschien? Laat het ons weten! Vul de bijgaande vragenlijst in.
Desondanks heeft Van Heek wel een poging gewaagd; ook textieladel verplicht. Maar langer dan een paar jaar heeft hij dat niet volgehouden. Anderen waren daar beter in vond hij. Of: hij had wel wat beters te doen.
Wetenschappelijke waarde
De stenen en fossielen die Van Heek vanaf zijn jeugd verzamelde, zijn afkomstig van afgravingen en groeves in heel Twente - Westerhaar, Sibculo, Haarle, Denekamp - en ver daarbuiten, vooral Gelderland en het Duitse grensgebied. Aanvankelijk bracht hij zijn vondsten onder in een schuur op het terrein van de villa, later in de kelders van Huis Bergh, waar gaandeweg een privémuseum ontstond, compleet met vitrines en ladekasten.
Lees verder onder de afbeelding.
Omdat Van Heek zijn vondsten zo nauwgezet documenteerde, is de collectie van grote (streek)natuurhistorische waarde. Fossielen en stenen zeggen veel over de vroege geschiedenis van de vindplaats.
In Depot
Elke week lichten collectiebeheerder Edwin Plokker en 1Twente-verslaggever Ernst Bergboer een object uit het depot van de Enschedese MuseumFabriek. Dat depot is een verhalen-kabinet: al die objecten vertellen stukjes Twentse geschiedenis - oeroud èn kakelvers. Meer zien en lezen? In het dossier op de website van 1Twente vindt je alle afleveringen.
Download onze app
