Zelfstandig stemmen lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet voor iedereen. Voor mensen met een visuele beperking kan het een flinke uitdaging zijn om zonder hulp het juiste vakje op het stembiljet in te kleuren. In Hengelo konden blinden en slechtzienden daarom maandag oefenen met de stemmal, een hulpmiddel dat stemmen toegankelijk maakt voor deze doelgroep.
Rob Kolner, hij is zo goed als blind, weet als geen ander hoe belangrijk dat is. “Zelfstandig stemmen, dat is natuurlijk een groot goed", zegt hij. “We leven in een democratie en als je als burger de mogelijkheid krijgt om te stemmen, dan vind ik dat je daar gebruik van moet maken. Als je niet gaat stemmen, dan mag je ook niet klagen in mijn optiek.”
Dat stemrecht was voor hem niet altijd vanzelfsprekend. “Ik heb lange tijd goed kunnen zien, maar op een gegeven moment ging mijn zicht achteruit”, vertelt de Hengeloër. “Dan kom je op het punt dat je het rondje niet meer kunt zien en de lettertjes niet meer kunt lezen. Uiteindelijk heb ik zelfs een paar verkiezingen overgeslagen, maar dat hoort natuurlijk niet.”
De wens om zelfstandig te stemmen was te sterk, vertelt hij. “Je kunt het dan iemand anders laten doen, die even met je meegaat, maar dat vind ik niet de juiste weg. Als de mogelijkheden er zijn om zelfstandig te stemmen, moet je het zelf doen.” Met de stemmal is die mogelijkheid er nu. In elk geval in Hengelo en in nog zes andere gemeenten in Twente.
Ook de slechtziende Sandra Taken, de partner van Rob Kolner, ervoer dat gebrek aan zelfstandigheid. Met de stemmal kan ze zonder hulp haar stem uitbrengen: “Voor mij betekent het dat mijn privacy gewaarborgd is. Ik hoef met niemand te overleggen over op wie ik stem. Die privacy hoort onlosmakelijk bij het stemrecht.”
In het verleden koos ze er soms voor om iemand te machtigen, maar dat voelde niet goed, vertelt ze: “Mijn zicht werd slechter en het werd steeds lastiger om het stembiljet te lezen. Dan denk je: ik laat iemand anders wel stemmen. Maar eigenlijk wil je dat helemaal niet. Ik wil zelfstandig en zelfredzaam blijven. Met de stemmal kan dat weer.”
Wethouder Marie-José Luttikholt benadrukt het belang van stemmen voor elke achttienplusser: “Het is belangrijk dat iedereen kan meedoen in de gemeente en dus ook zelfstandig kan stemmen. Met de stemmal zorgen we ervoor dat mensen die slechtziend of blind zijn, hun stem kunnen uitbrengen zonder hulp van iemand anders.”
Tijdens de aankomende Tweede Kamerverkiezingen kunnen ook kiezers uit de gemeenten Almelo, Enschede, Hof van Twente, Hellendoorn, Losser en Twenterand gebruikmaken van dit hulpmiddel.
1. Biljet plaatsen: Het stembiljet wordt in de stemmal gestoken, zodat het op de juiste plek blijft.
2. Voorlezen: Een voorleesfunctie leest de opties hardop voor via een koptelefoon of luidspreker.
3. Opties voelen: De mal heeft tastbare markeringen die aangeven waar de kandidaten of partijen staan.
4. Stem uitbrengen: De kiezer kiest zelfstandig een optie door te drukken, terwijl de voorleesfunctie bevestigt dat de juiste keuze is gemaakt. Nu alleen nog het juiste vakje op het stembiljet rood kleuren.