Voorbereiding voor Het Warenhuis kost gemeente ruim 2 miljoen euro, najaar 2026 duidelijk of hotspot haalbaar is

Over de ontwikkeling van Het Warenhuis wordt al enkele jaren gesproken. Projectontwikkelaar Prestissimo (van lokale vastgoedondernemer John Landewé) presenteerde het plan om Theater Sonnevanck, Concordia en de podiumacademie van het ROC van Twente onder te brengen in het karakteristieke pand. Maar toen laatstgenoemde partner zich terugtrok, begon de zoektocht naar een geschikte invulling. Lang leek de bibliotheek niet te porren voor een verhuizing, maar onlangs werd een intentieovereenkomst ondertekend. Belangrijkste verandering: de gemeente Enschede zal de voormalige V&D gaan kopen om het 'kostprijsdekkend' te verhuren.

165 euro per vierkante meter

Het college zegt geen aanwijzingen te hebben dat de financiële kant van het verhaal een probleem oplevert. Een koopovereenkomst (onder voorwaarden) voor het pand ligt al klaar. Net als een 'impulssubsidie' van 3,2 miljoen euro van de Rijksoverheid. "De verbouwing van Het Warenhuis wordt gefinancierd door de gemeente en doorbelast aan de culturele
instellingen via kostprijsdekkende huurprijzen", aldus het college. "Na afloop van de financieringsperiode is de lening volledig afgelost, blijft de gemeente eigenaar van het pand en resteert een strategisch gelegen gebouw met blijvende restwaarde."

De kostprijsdekkende huur bedraagt 165 euro per vierkante meter. Uit onderzoek van adviesbureau Berenschot blijkt dat de bibliotheek tot 140 euro per vierkante meter kan gaan zonder in de problemen te komen. Dat wordt nu opgelost door een extra (landelijke) subsidie van bijna 500.000 euro per jaar voor bibliotheekwerk voor dit doel in te zetten. En daarnaast het aantal beoogde vierkante meters voor de boekenuitleen fors te verkleinen en voor de vrijkomende meters een andere culturele of commerciële partner te zoeken.

Risico op hogere kosten

Het besteden van de voorbereidingskosten voor Het Warenhuis is niet zonder risico's. Dat geeft het college ook toe. Fluctuaties in de bouwkosten en de economische omstandigheden kunnen van invloed zijn. "De daadwerkelijke kosten van verbouwing en inrichting worden pas duidelijk na aanbesteding. Er is een risico dat deze hoger uitvallen dan geraamd", zeggen B&W. Pas op dat moment, naar verwachting na de zomer van 2026, als er waarschijnlijk net een nieuwe groep wethouders is geïnstalleerd, komt er een ja of nee.

Hoewel de centen doorslaggevend zijn, vormt de financiering niet het enige risico. De samenwerkende partijen moeten er nog met elkaar uitkomen. Met name van de bibliotheek wordt als nieuwe hoofdhuurder/huisbaas veel verwacht. Vooral als de nieuwe cultuurtempel een doorslaand succes wordt en er dus véél meer bezoekers worden getrokken dan in de huidige situatie. Om de cultuurpartners in hun samenwerking te begeleiden, wil het college 500.000 euro beschikbaar stellen. De andere gevraagde 1,7 miljoen is bedoeld voor het definitieve ontwerp en de kosten die komen kijken bij de aanbestedingsprocedure.

Wat als het plan niet doorgaat?

De bij Het Warenhuis betrokken partijen hebben met elkaar afgesproken dat zij opdraaien voor de voorbereidingskosten, als het plan uiteindelijk niet haalbaar blijkt. Die afspraak houdt in dat de bibliotheek, Sonnevanck en Concordia samen een derde van de kosten dragen. De gemeente draait voor de rest (1,2 miljoen euro) op als het plan strandt. Door deze verdeling op voorhand vast te leggen, lijkt de gemeente in ieder geval te hebben geleerd van het eerder mislukte plan voor de 'Huiskamer van de Stad' bij het Wilminktheater. 

Dat project voorzag in de verhuizing van de bibliotheek van de Pijpenstraat naar het Wilminkplein, maar werd twee jaar geleden in het zicht van de haven afgeblazen. Omdat er onduidelijkheid was over de kostenafwikkeling - en om conflicten te voorkomen - nam de gemeente Enschede meer dan 2,5 miljoen euro aan voorbereidingskosten op zich.