Enschedeërs moeten zich dag en nacht veilig over straat kunnen begeven. Met die stelling zal waarschijnlijk niemand het oneens zijn. Maar een meerderheid van de gemeenteraad heeft daar ook duidelijke conclusies aan verbonden, door een oproep van de PVV te steunen. Er wordt gevraagd om 'zero tolerance', sneller cameratoezicht en maximale benutting van gebiedsverboden. De burgemeester omarmt die oproep en zegt daar al voortvarend mee bezig te zijn. Er wordt bijvoorbeeld gedacht aan een tweede verplaatsbare camera in de binnenstad.
Met een ruime meerderheid van 25 tegen 14 stemmen is de PVV-motie vorige week aangenomen. Naast de indienende partij schaarden zich ook Burgerbelangen, VVD, CDA, FVD, ChristenUnie, Belang van Enschede en Volt zich achter de oproep tot daadkrachtig optreden op gebied van openbare orde en veiligheid. En dat is nodig, vindt initiatiefnemer en PVV-fractieleider Peter Reudink, omdat "veel Enschedeërs zich op straat onveilig voelen door overlast, straatintimidatie, openlijk drugsgebruik en geweld."
Er is gevraagd om drie concrete maatregelen: het maximaal benutten van groepsverboden en gebiedsverboden bij (drugs)overlast, het sneller en laagdrempeliger inzetten van cameratoezicht op plekken waar veel overlast wordt ervaren en onderzoek doen naar 'onveilige plekken' - waaronder fietspaden en tunnels - die betere verlichting verdienen. Burgemeester Roelof Bleker zegt de motie te zien als een steuntje in de rug. "Zichtbaar en daadkrachtig optreden op plekken waar dat nodig is, op momenten dat het nodig is en bij mensen waar het nodig is."
Of de motie tot nieuw beleid gaat leiden is echter de vraag. Tussen zijn woorden door legt Bleker namelijk uit dat de gemeente en de politie in de stad al stevig optreden, binnen de kaders van de wet. Hij noemt het voorval van een preventieve fouilleeractie, waarbij de Enschedese Karin Vaneker haar schilmesjes moest afstaan toen zij de binnenstad verliet. "Ik weet niet of u dat nog onder zero tolerance of toch doorschieten vindt vallen. Het geeft wel aan dat we veiligheid serieus nemen."
Een groot onderzoek naar plekken waar extra verlichting nodig is komt er niet, zegt Bleker. In plaats daarvan acteert de gemeente op klachten en meldingen. Ter hoogte van de sportstudio van Basic-Fit aan de Westerval is op verzoek van een fietser bijvoorbeeld meer verlichting geplaatst. "En in de wintermaanden zetten we in overleg met de horeca een extra lichtmast in de horecazone om de verlichting te verbeteren."
Aan het sneller inzetten van cameratoezicht wordt gewerkt. "Camera's zijn effectief", aldus de burgemeester. "We overwegen een tweede mobiele camera om snel te kunnen handelen bij problematiek." In de binnenstad wordt zo'n flexibele camera - die makkelijk te verplaatsen is - al gebruikt. Deze duikt telkens op een andere plek op, waarvan de veiligheidsdiensten vinden dat het daar nodig is. Als de overlast structureel van aard is, dan wordt een extra vaste camera overwogen. "Dat hebben we de afgelopen jaren gedaan en dat wil ik blijven doen", zegt Bleker.
Het is vooral het 'laagdrempelige' gebruik van cameratoezicht dat een aantal fracties - waaronder coalitiepartij PRO - doet besluiten om tegen de motie te stemmen. PRO-fractieleider Marijn Ouwehand vindt dat er meer oog moet zijn voor privacy en 'het oplossen van problemen, in plaats van problemen te verplaatsen'. D66 roept juist op tot meer preventief beleid. Partij voor de Dieren is tegen cameratoezicht en ook de SP stemde tegen.
Volgens de burgemeester is het grootste punt van zorg op dit moment de omgang met mensen die 'onbegrepen gedrag' vertonen. Er zijn te weinig geschikte plekken waar deze mensen kunnen wonen. "Mede door de krapte op de woningmarkt zien we daardoor meer daklozen en ook meer mensen die verder dreigen af te glijden."
Bij herhaaldelijke overlast is uitgerekend het uitdelen van een gebiedsverbod (vaak voor de duur van drie maanden) een beproefd middel gebleken, zegt Bleker. "Dat is voor sommigen hét moment om hulp te accepteren." De gemeente biedt soms ook een hulptraject aan. "Het is niet zo dat ik na elk gebiedsverbod een bedankbriefje krijg - vaak juist bezwaren - maar het komt wel voor."
1Twente heeft de gemeente Enschede gevraagd hoe vaak er in de laatste jaren een gebiedsverbod is uitgedeeld vanwege overlast. In 2024 was dat 22 keer, vorig jaar 14 keer en in 2026 tot nu toe 6 keer. Het gaat hierbij respectievelijk 3, 5 en 2 keer om drugsgerelateerde overlast.