Dieselaggregaten op ‘groene’ Lambertuskermis; duurzame ambitie botst met de praktijk in Hengelo

Voormalig wethouder duurzaamheid Claudio Bruggink verwoordde het in 2022 nog als volgt: "Ook op het gebied van evenementen moeten we scherp zijn op de uitstoot van fossiele brandstoffen en het verbruik van energie. Als gemeente willen we het goede voorbeeld geven en minder energie gebruiken. Het is mooi dat we met deze kermis weer een stap hebben gezet naar het verduurzamen van evenementen in Hengelo. We hopen hiermee veel organisatoren te inspireren.”

Groene stroom en accupakketten

Toch zijn er tijdens de Lambertuskermis dit jaar opnieuw dieselgeneratoren gebruikt, zoals op het Stationsplein waar een deel van de kermis vier dagen lang draaide. De gemeente Hengelo laat in een reactie weten zeker niet te zijn afgestapt van het gebruik van accu's met groene stroom. 

"Waar dat technisch mogelijk is, maken we gebruik van groene stroom en accupakketten. Op het Stationsplein is aansluiting op deze voorzieningen echter niet mogelijk en daarom blijven we daar een dieselgenerator gebruiken. Dat was ook tijdens eerdere edities het geval."

Zowel op de Brink als in De Wetstraat zijn dit jaar accupakketten gebruikt met dieselgeneratoren als back-up in het geval extra capaciteit nodig was. Die hoefden daar echter niet te worden ingezet. Welk percentage van het totale stroomverbruik groene stroom was, kan de gemeente op dit moment niet zeggen. "Wel kunnen we aangeven dat van de drie tijdelijke voorzieningen alleen op het Stationsplein daadwerkelijk diesel is gebruikt."

Energiekosten doorberekend

In de week van de Lambertuskermis steeg de landelijke adviesprijs voor diesel overigens naar een recordniveau. Die bereikte op zaterdag 19 september een hoogte van 2,824 euro per liter. De gemiddelde prijs aan de pomp lag die week rond de 2,57 euro per liter, volgens het CBS.

"De kosten voor diesel en het opladen van de accupakketten zijn op basis van het daadwerkelijke verbruik doorberekend aan de exploitanten", zegt de gemeente. "Hogere energieprijzen betekenen daarmee in ieder geval hogere kosten voor de ondernemers."

Als het gaat om stroomvoorzieningen in de binnenstad dan staan er vaste gemeentelijke aansluitingen op meerdere plekken in de stad, onder meer bij standplaatsen en op het marktplein voor de warenmarkt. Die aansluitingen leveren daar 230 volt. Voor een groot evenement als de kermis zijn dergelijke aansluitingen niet voldoende, waardoor mobiele accu's of aggregaten nodig zijn.

Energiegebruik terugdringen

Naast het terugdringen van de uitstoot van fossiele brandstoffen was er in 2022 ook de ambitie om zuiniger met stroom om te gaan. Toenmalig organisator Auke Doornbosch zei dat jaar zelfs dat een kermis zonder uitstoot van fossiele brandstof nog maar het begin was. 

“We monitoren het energiegebruik van de verschillende kermisattracties. Als we de pieken en dalen in beeld hebben, kunnen we de exploitanten hierop wijzen. Wellicht kan het verbruik van een aantal attracties met simpele aanpassingen verlaagd worden”, aldus Doornbosch vier jaar geleden. De Hengelose ambtenaar organiseerde 12 jaar lang de kermis voor de gemeente, maar droeg het stokje in 2024 over.

Standplaatsen

De Hengelose kermis mag dan nog niet zonder diesel kunnen, gemeenten kunnen het gebruik van vervuilende aggregaten via evenementenbeleid en vergunningvoorwaarden beperken of aan strengere eisen binden. Hengelo doet dat op sommige plekken, zoals bij vaste standplaatsen. 

Voor evenementen geldt in Hengelo sinds juli 2024 het zogenaamde Toetsingskader Evenementenvergunningen Hengelo. Daarin staat dat organisatoren milieuschade zoveel mogelijk moeten voorkomen of beperken. Er worden nog geen concrete eisen gesteld aan bijvoorbeeld de emissieklasse van een aggregaat of welke brandstof of energiebron dat gebruikt moet worden. 

Hengelo werkt op dit moment aan een nieuw Omgevingsprogramma Evenementen, dat nog moet worden vastgesteld. Of daarin strengere ambities worden opgenomen om het gebruik van fossiele brandstoffen bij grote evenementen terug te dringen, is nog onduidelijk. De inhoud van dit programma is nog niet bekend. 

Kostenneutraal

De gemeente Hengelo gaat bij het organiseren van de kermis uit van een kostenneutraal financieel resultaat. Of dat in 2026 is gelukt, is nog onduidelijk. Evenmin of stijgende energiekosten hebben doorgewerkt op verschillende onderdelen van de begroting. De financiële afwikkeling van de Lambertuskermis 2026 wordt op dit moment geëvalueerd.

"De uitkomsten daarvan worden eerst gedeeld met het college en de gemeenteraad. Daarna kan deze informatie openbaar worden gemaakt. Op dit moment kunnen we daarom nog geen definitieve bedragen of nettoresultaten noemen. Ook kunnen we nog niet aangeven wanneer deze informatie beschikbaar is", aldus de gemeente.

Hoewel de evaluatie van de kermis nog niet klaar is, kijkt de gemeente Hengelo in ieder geval met een positief gevoel terug op het verloop van de kermis. 

"Deze is goed verlopen en er waren geen noemenswaardige incidenten. Ook de samenwerking en communicatie tussen de gemeente en de veiligheidsdiensten verliep goed. Een praktisch verbeterpunt voor een volgende editie is de afvalvoorziening bij de foodattracties. Daar willen we meer ruimte creëren waar bezoekers hun afval kwijt kunnen. Overigens was er tijdens deze editie geen sprake van grote afvaloverlast op het terrein."

Efficiënter organiseren

Als het gaat om de organisatie van toekomstige edities dan zegt de gemeente verschillende onderdelen, zoals stroomvoorziening en beveiliging, efficiënter te willen organiseren. "De precieze uitwerking daarvan voor 2027 volgt bij de voorbereiding van de volgende editie." 

De kermis trok dit jaar volgens de gemeente over vijf dagen zo'n 192.714 unieke bezoekers, goed voor 258.273 bezoeken.