Informatieavond over stikstofplannen trekt 200 boeren en inwoners naar Mander: 'Heel waardevol, dit raakt ons allemaal'

Niet alleen boeren, maar ook andere Vassenaren kwamen massaal naar de informatieavond. Een waardevolle avond, vindt inwoner Rifka Schepers. "Dit is heel waardevol. Je hart gaat uit naar de boeren, maar dit onderwerp raakt ons allemaal." De bijeenkomst zorgt bij Schepers voor een vermindering van haar kennisachterstand over het onderwerp. "Ik kan niet zo goed uitleggen waar het over gaat. Nu heb ik een beter beeld van de omvang en impact."

Wethouder aan het woord

Chiel Mensink, wethouder in de gemeente Tubbergen spreekt zijn waardering uit voor de organisatie en de grote opkomst. "Het doet veel met mij. Je kunt aan de opkomst zien dat hier behoefte aan is", aldus Mensink.

Volgens hem gaat het stikstofvraagstuk allang niet meer alleen over het boerenbedrijf. "Het gaat ook echt over de leefbaarheid in onze dorpen." De wethouder benadrukt dat Tubbergen een bijzondere gemeente is met veel kleine kernen, waar inwoners veel verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leefomgeving. 

Volgens Mensink sluiten landelijke maatregelen niet altijd goed aan op de lokale situatie van Noordoost-Twente. Dat vergelijkt hij met een jas die van een kledingrek wordt gehaald zonder te kijken of die wel past. "Je krijgt hem wel aan, maar lekker zitten, doet het niet."

Daarom vindt dat wethouder dat er meer ruimte nodig is voor lokaal maatwerk, omdat de situatie in Noordoost-Twente sterk verschilt van die in andere delen van het land. Juist daarom maken de ontwikkelingen rondom stikstof en natuurbeleid veel los.

Ook ziet Mensink een belangrijke rol voor de provincie als het gaat om grondmobiliteit. "Wij hameren er heel erg op om de provincie in beweging te krijgen om aan de grondmobiliteit te gaan werken." Daarnaast pleit de gemeente voor duidelijke en juridisch houdbare regelingen, zodat boeren weten waar ze aan toe zijn.

Boeren vrezen

Een van de meest persoonlijke verhalen kwam van Rudolf Wigger, die vertelt wat de plannen betekenen voor boerengezinnen. "De brief staat voor ons alleen maar voor de vraag: kunnen wij de boerderij wel houden? Kunnen wij hier überhaupt blijven boeren en mijn kinderen zien opgroeien? Zij zien een locatie op een kaart, ik zie een toekomst." Volgens Wigger gaat het debat niet over modellen of percentages, maar over gezinnen die al generaties lang op dezelfde plek wonen en werken. "Geef ons de kans om onderdeel van de toekomst te blijven." 

Boeren Jelle Veer en Niek Koopman, beiden uit Vasse, gaven tijdens de bijeenkomst uitleg over de landelijke stikstofdoelen en de mogelijke gevolgen voor het gebied rond Vasse, Mander en Hezingen. Daarbij maakten ze de impact voor de aanwezigen tastbaar met hun eigen situatie. 

Koopman vertelt dat zijn bedrijf op nulmeter van een Natura 2000-gebied ligt, terwijl het bedrijf van Veer zich op ongeveer 230 meter afstand bevindt. Juist door die ligging vrezen zij dat de gevolgen van de plannen in deze regio extra groot kunnen uitpakken. Volgens Veer en Koopman ligt de grootste uitdaging bij de nabijheid van de Natura 2000-gebieden.

Strenge eisen en forse reducties in het buitengebied

Vrijwel het hele buitengebied bevindt zich binnen de invloedssfeer van deze natuurgebieden. Daardoor krijgen veel boeren in deze regio te maken met strengere eisen dan elders in Nederland. Veer en Koopman wezen erop dat binnen deze zones een stikstofreductie tot wel zeventig procent kan worden gevraagd. Volgens hen zet dat de toekomst van veel agrarische bedrijven onder druk.

"Het wordt de boeren zo moeilijk gemaakt dat het niet meer mogelijk is om door te boeren." Tijdens hun presentatie gingen de twee ook in op alternatieven die vanuit overheden regelmatig worden genoemd, zoals biologische landbouw, omschakelen naar akkerbouw en natuurbeheer. Volgens de Vasserse boeren blijken die oplossingen in de praktijk vaak lastig uitvoerbaar.

Zo zijn veel gronden in het gebied van nature nat en lenen ze zich niet zomaar voor akkerbouw, terwijl andere alternatieven volgens hen onvoldoende economische zekerheid bieden.

Uitslagen enquête

De geografische herkomst van de deelnemers laat zien dat de overgrote meerderheid van de respondenten in Vasse woont (81 respondenten). Uit Hezingen en Mander deden respectievelijk 24 en 18 mensen mee. Een kleine groep van 14 personen komt uit overige, omliggende plaatsen.

Wat vinden inwoners belangrijk om te behouden?

Deze vraag brengt de kernelementen in kaart die inwoners het meest waarderen in hun leefomgeving. Het behoud van het landschap wordt met afstand het vaakst genoemd (90 keer). Ook het behoud van voorzieningen (77), perspectief voor de toekomst van jongeren (71), het behoud van boerenbedrijven (68) en de onderlinge verbondenheid via het noaberschap (62) scoren erg hoog. Natuur (32), rust en ruimte (34) en het verenigingsleven (39) volgen op gepaste afstand

Welke gevolgen verwachten inwoners als er minder boeren zijn?

Hierin wordt de impact en de zorg beschreven die bewoners voorzien bij een eventuele afname van het aantal agrarische bedrijven. De grootste zorgen richten zich op een verandering van het landschap (78), een andere bestemming of leegstand van erven (78) en het verlies van werkgelegenheid en inkomsten (77). Een kleiner deel stelt dat het verdwijnen van boeren ook kansen kan bieden voor wonen en bedrijvigheid (37) of voor meer natuur (28).

Wat is volgens inwoners nodig voor de toekomst?

De antwoorden tonen de randvoorwaarden om boeren, natuur en dorpen goed samen te laten voortbestaan. Er is vooral behoefte aan duidelijke regels van de overheid (73) en maatwerk dat is afgestemd op de specifieke bedrijfssituatie (66). Ook samenwerking (65) en het waarborgen van een goed inkomen voor boeren (62) worden als essentiële voorwaarden gezien.

Wat kunnen boeren en inwoners zelf samen oppakken?

Dit overzicht toont de concrete acties die dorpsbewoners en agrariërs lokaal zelf kunnen uitvoeren. De helft van de respondenten wil als gemeenschap gezamenlijk een geluid laten horen richting de overheid (65). Daarnaast wil een grote groep de lokale economie steunen door lokaal voedsel te kopen (60) en samen te bouwen aan een toekomstplan voor de dorpen (53).