Verenigingen en clubs zoeken ruimte, na sluiting Enschedese speeltuinen: ‘Wordt lastig’

Het Twents Mandoline en Gitaar Orkest (TGMO) repeteert sinds jaar en dag in het gebouw van speeltuin Stadsveld, een van de speeltuinen die de poorten sluit. Met dertig orkestleden. Dat niet alleen: het honderdjarige orkest heeft een fors archief. En instrumenten in opslag. Dat kon in Stadsveld. Vindt zo’n faciliteit maar eens elders. En op korte termijn; de sluiting van de vier speeltuinen werd eind september aangekondigd.

Zoektocht

“De gemeente en de SES (Stichting Enschedese Speeltuinen, red.) helpen mee zoeken”, zegt Marion Zwerink, secretaris van de vereniging. “Maar vooralsnog is er nog geen alternatief gevonden. Het wordt lastig.” Dat zit ‘m onder meer in de ruimte die het orkest nodig heeft, maar ook in de bereikbaarheid. “We hebben leden in heel Twente. Die moeten er goed kunnen komen en parkeren.”

Daar komt bij dat TGMO draait op vrijwilligers en geen diepe buidel heeft, een situatie die voor veel clubs en verenigingen in speeltuingebouwen geldt. Alternatieve locaties zijn doorgaans veel duurder.

De vijfde verhuizing in acht jaar

Musicalvereniging Music All, nu nog resident van speeltuin De Wester, heeft inmiddels wel een nieuwe plek. Nog maar net. “Het is nog niet helemaal rond”, zegt voorzitter Anne olde Hartmann, “maar het lijkt er op dat we naar speeltuin ‘t Honk kunnen.” Henja Bartelink, directeur-bestuurder van de Enschedese speeltuinenstichting, bevestigt dat.

Ook een musicalvereniging heeft ruimte nodig, net als een orkest dat een eeuw bestaat. Decors en kostuums worden zoveel mogelijk hergebruikt en gaan - dus - in opslag. Kwestie van duurzaamheid en geld: “We hebben niet heel veel financiële middelen.” En als je met dertig, vijfendertig man een choreografie repeteert, kun je met een klein zaaltje niet toe.

Het is niet voor het eerst dat de musicalvereniging verkast. Olde Hartmann: “Ik ben sinds 2018 lid en dit is de vijfde locatie.” Met een lachje: “We zijn het gewend.” De musicalvereniging is niet afhankelijk van een specifieke locatie, maar gaat de band met de wijk en de speeltuin wel missen. “We hadden een eigen sleutel, draaiden zelf bardiensten en deden mee met Burendag, bijvoorbeeld.”

Judo- en biljartclub nog zonder nieuw onderkomen

Volgens SES-directeur Bartelink is voor de meeste gebruikers van De Wester inmiddels een oplossing gevonden. Vaak in andere speeltuingebouwen. Dat is nog niet gelukt voor de judoclub en de biljartclub. Beide stellen specifieke eisen aan een plek. “De speeltuingebouwen waar een biljart staat, zitten vol met andere biljarters.”

Clubjes uit de wijk die niet formeel zijn georganiseerd, zijn er nauwelijks, volgens de directeur-bestuurder. Eentje, een handwerkclub, is uitgeweken naar de huiskamer van een van de deelnemers.

Power Royael moet na een jaar weer verkassen

Activeringscentrum Power Royael verhuisde zo’n jaar geleden naar speeltuin Stadsveld, maar kan de verhuisdozen weer uit de berging halen. “Dit overviel ons wel”, zegt Power-coach Cindy Reuver. Een oplossing is er nog niet. “We zijn in gesprek met de gemeente.” Dat is: met de werkgever. Power is een gemeentelijke organisatie die zich richt op - de naam zegt het al - activering van wijkbewoners.

Dat betekent dat deelnemers veel in te brengen hebben. “Het is ook hun thuis”, zegt Reuver. Ook als het om een nieuwe plek gaat, telt hun stem mee. Power Royael telt zo’n veertig deelnemers, die voor een belangrijk deel zelf activiteiten organiseren. Denk aan taal- en fietslessen en creatieve workshops. “Omdat we in een speeltuin zitten, zijn er ook veel kinderactiviteiten.”

Anders dan andere verenigingen die gebruik maken van het speeltuingebouw, is Power gebonden aan de wijk. “We blijven in de wijk”, zegt Reuver dan ook resoluut. Waar dat is, staat nog te bezien.

Knopen tellen (na een 'zorgvuldig proces')

Enschede schrapt in de gemeentelijke uitgaven. Een half miljoen van de in totaal bijna dertig die de stad minder te besteden heeft, komt voor rekening van de SES. Sluiting van speeltuinen was onvermijdelijk. Maar welke van de nu nog achttien?

Volgens Bartelink is er aan die beslissing een zorgvuldig proces voorafgegaan. “Met alle partners in de wijken. Er is gekeken naar de wijken zelf, de sociale waarde van speeltuinen, locaties, personeel…”

Dat leidde tot een advies en een keuze. Behalve De Wester en Stadsveld sluiten in januari ook de speeltuinen Voortsweg en Bruggert. “Ze zijn allemaal waardevol en natuurlijk is het heel vervelend”, zegt Bartelink. Maar er waren knopen te tellen. De directeur: “Twekkelerveld telt drie speeltuinen. West heeft er zes. Speeltuin de Voortsweg ligt vlakbij speeltuin Mekkelholt…”

Nog een bezuinigingsronde volgend jaar

De bezuiniging kostte vier DCW’ers een werkplek. “Die raken niet werkloos. Voor hen wordt een andere werkplek gezocht.” Volgen de directeur heeft de gemeente toegezegd op drie van de vier plekken, De Wester uitgezonderd, een speelvoorziening in stand te houden. “De speeltoestellen worden nu gekeurd.”

Deze sluiting van vier speeltuinen levert 250.000 euro op. In 2028 moet de SES voor eenzelfde bedrag snijden in de kosten. Wat dat concreet gaat betekenen, is op dit moment nog niet bekend.