Ria van der Stam uit Ter Apel kreeg vijf jaar geleden de diagnose Parkinson. Ze zat enige tijd in zak en as, maar hervond zich dankzij medicatie, positiviteit en beweging. "Jullie zien hier toch geen vrouw met alleen maar beperkingen?", vraagt ze deze dinsdagmiddag aan haar toehoorders in het theater van Oyfo in Hengelo. Nu danst de Groningse zeventiger, ambassadeur van de stichting Dans op Recept, elke week de sterren van de hemel in een zaaltje in Stadskanaal. Vanaf december kunnen Hengeloërs hun moves tonen bij Oyfo.
Mirjam van der Leer werkt sinds enige tijd als manager bij de Oyfo Kunstenschool. Daarvoor had ze een soortgelijke functie in Heerenveen. Daar kwam ze in aanraking met Dans op Recept. "Toen ik hoorde dat bedenker Marlien Seinstra ook in Overijssel aan de slag ging, heb ik contact opgenomen." Na Deventer, Markelo en Rijssen is Hengelo straks de vierde plaats in de provincie waar mensen met een chronische aandoening wekelijks kunnen dansen. Dit dankzij de samenwerking tussen Oyfo en de stichting Dans op Recept.
Seinstra (Leeuwarden, 1980) komt uit de danswereld. Twaalf jaar geleden vroeg een fysiotherapeut haar om eens met zijn patiënten te gaan dansen: "Er kwamen vijftien mensen op af. Het was heel bijzonder wat er daar gebeurde. De deelnemers, voornamelijk mensen met de ziekte van Parkinson, moesten even een drempel over, maar toen dat eenmaal gebeurd was, gooiden ze hun rollator nog net niet aan de kant. Je zag ze opfleuren door de muziek, de beweging en het samen bezig zijn."
Toen Seinstra met die groep een eenmalige dansvoorstelling gaf in Leeuwarden ontplofte de zaal na afloop. Mensen waren laaiend enthousiast. "En er zat iemand van de provincie in het theater die zei: 'Hier moeten we iets mee' en 'Wij hebben daar wel geld voor'." Ze wist niet wat ze hoorde. "We worden sindsdien gesubsidieerd door de provincie en deelnemers kunnen de kosten (per keer ongeveer 10 euro, red.) vergoed krijgen via zorgverzekeraar De Friesland. Dat is ons in andere provincies nog niet gelukt, maar voor m'n pensioen wil ik dat gerealiseerd hebben. Hier is Menzis de grootste? Ik ga ze bellen."
Behalve in Friesland wordt er tegenwoordig volgens de principes van Dans op Recept gedanst in Groningen, Drenthe, Limburg en sinds kort ook Overijssel. Zo'n 25 coaches verzorgen samen zestig lessen per week en daarmee worden elke week een kleine duizend mensen in beweging gebracht.
"We geven iets terug aan mensen in een levensfase waarin je juist van veel dingen afscheid moet nemen", vertelt Seinstra. Ria van der Stam is zo iemand. Als zogenoemd 'impactspreker' vertelt ze dinsdag eerst over haar ziektegeschiedenis en vervolgens over dat wat ze nog meer is: een vrouw, een moeder en een... balletdanseres? "Haha, zo noemt mijn danslerares Pamela mij altijd. En dat terwijl ik voorheen helemaal geen danser was. Mijn fysiotherapeut zette me op het spoor. Ik dacht: 'Ach, nu ik er toch ben, kan ik net zo goed meedoen'. Ik ben nooit meer gestopt."
Inmiddels doet ze, als een van de tien impactsprekers, regelmatig haar verhaal als er weer ergens een lesgroep wordt opgestart. Om te laten zien wat dansen met je doet, zowel fysiek als mentaal.
De docenten zijn het levende voorbeeld van de positieve effecten van dans op mensen met een chronische aandoening. Zo heeft Sabine Woertman-Bode, die lessen verzorgt in Deventer, Markelo en Rijssen, al jaren Parkinson. En Marleen Hamer, die in Hengelo de lessen gaat verzorgen, heeft MS.
De stichting drijft grotendeels op subsidies en giften. Seinstra: "Daarom is het heel kwetsbaar. We mikken op potjes met het label 'cultuur' of 'leefbaarheid', maar doordat de maatschappij steeds rechtser wordt, wordt het steeds lastiger om geld los te peuteren. Daarom weet ik niet of er na deze vijf provincies nog meer gaan volgen."
Dans op Recept is speciaal ontwikkeld voor mensen met een chronische aandoening, zoals Parkinson, MS, dementie en niet-aangeboren hersenletsel. Plezier en ontspanning staan centraal. Marlien Seinstra: "Op een laagdrempelige manier bewegen heeft een positief effect op de deelnemers. Dansen draagt namelijk bij aan balans, flexibiliteit en conditie. En het is natuurlijk goed voor het zelfvertrouwen en de sociale verbondenheid." Iedereen kan meedoen, ook rolstoelgebruikers en mantelzorgers. Oyfo en Dans op Recept hopen dat Hengelose zorg- en welzijnsprofessionals hun cliënten op het spoor gaan zetten van de lessen. Overigens zijn ook mensen van buiten Hengelo welkom. De lessen zijn op de dinsdagmorgen om 9.30 uur en beginnen als er voldoende animo is. Interesse? Ga naar de website van Oyfo en vraag een gratis proefles aan. Op de website van Dans op Recept vind je nog veel meer informatie.
In Hengelo zijn ze in elk geval heel blij met de komst van Seinstra en dansdocente Hamer. Nadat ze hun schroom van zich af hebben geworpen, doen zo'n dertig mensen heel fanatiek mee met de workshop van Sabine Woertman. Het is een heel diverse groep: van mensen met een chronische ziekte tot mensen die zelf werkzaam zijn in de zorg- of welzijnssector.
Het mooie is dat tijdens de workshop van dik een half uur alle verschillen als sneeuw voor de zon verdwijnen.