BVNL'er Erwin Versteeg verruilt een Enschedese raadszetel voor Berkellandse collegebanken

De benoeming van Versteeg had de nodige voeten in aarde. Dat hing samen met zijn ‘politieke reis’, zoals hij dat zelf noemt, zijn standpunten en een recent relletje met een journalist en opiniemaker. De CDA-fractie en PRO Berkelland waren en bleven kritisch, en stemden tegen zijn benoeming.

Saillant: die twee kritische partijen zijn goed voor 12 zetels en dus stemmen. Met 13 tegenstemmen (en 14 voor) ziet nog een Berkellands raadslid Versteeg als bestuurder niet zitten. Zo’n wethoudersstemming is geheim; wie precies voor of tegen de benoeming was, valt niet met zekerheid te zeggen.

Een doos eieren, een pak meel, een fles melk en een fiets in de kelder

Behalve de stemming over zijn benoeming, werd er ook gestemd over de vraag of Versteeg een jaar wordt vrijgesteld van de verplichting voor wethouders om te wonen in de gemeente waar zij bestuurder zijn. Dat kon worden afgedaan met een hamerslag van burgemeester Joost van Oostrum. Daartegen was geen bezwaar.

De Enschedeër gaat zijn bestuursfunctie voltijds vervullen en heeft wel een beeld van de manier waarop hij kennis wil maken met Berkelland. “Ik neem wel een fiets mee. Die zet ik hier ergens in de kelder.”

BBB-voorvrouw Evelien Daalwijk zegde Versteeg - net als de eerdere benoemde wethouders - een doos eieren, een pak meel en een fles melk toe. De ingrediënten voor smakelijke pannenkoeken, mits in de juiste verhoudingen bij elkaar gebracht. “Het zout moet u zelf toevoegen; ik hoop dat u het niet te zout maakt.”

‘Een politieke reis’ langs de rechterflank en controverse

Versteeg stapte op latere leeftijd de politieke arena in. Dat begon in 2018 als raadslid voor de PVV, die voor het eerst in de Enschedese gemeenteraad kwam. Versteeg scheidde zich al snel van die partij af, naar eigen zeggen omdat hij weigert een bepaalde bevolkingsgroep ‘aan te wijzen als schuldige’. Hij ging verder als eenmansfractie en richtte Verbindend Enschede op.

Met die partij haalde hij bij de daaropvolgende verkiezingen onvoldoende stemmen om verder te kunnen. In maart van dit jaar was hij lijsttrekker voor Belang van Enschede, de lokale tak van Wybren van Haga’s BVNL, en pakte opnieuw een zetel. Versteeg was één van het handjevol volksvertegenwoordigers dat een paar pijnlijke kwesties consequent op de agenda hield.

Versteeg was verder betrokken bij de nationalistische, anti-Europese protestbeweging Identitair Nederland en uitte op online platforms met de regelmaat van de klok forse kritiek de manier waarop de democratische instituties en het openbaar bestuur functioneren. Dat leverde hem een rechts-extremistisch imago op; ten onrechte, vindt hij zelf.

Berenschot: geen beletsel, wel aanbevelingen

Onderzoeksbureau Berenschot werd gevraagd om die politieke reis en dat signatuur tegen het licht te houden, maar vond geen beletsel voor een wethoudersbenoeming. Berenschot kwam wel met een lijst aanbevelingen; Versteeg zei toe die alle na te leven. Hij gaat zijn columns en andere uitingen afstemmen met de afdeling communicatie van de gemeente Berkelland en zijn werk als beveiliger afbouwen.

Voor het CDA en PRO (en een ander raadslid) bleek die toezegging onvoldoende om vertrouwen uit te spreken in de nieuwe wethouder. Voor PRO gaapt er een te grote koof tussen het gedachtegoed van Versteeg en sociaaldemocratische-groene waarden. Het CDA ziet een te groot risico in de verbale omgang met de media en andersdenkenden, in en buiten de raad.

Regeren met een raadsakkoord

Berkelland wordt bestuurd door vijf wethouders, afkomstig van evenveel partijen die een raadsakkoord ondertekenden. De gemeente telt zes partijen. De grootste - het CDA - zette geen handtekening onder dat akkoord en maakt dan ook geen deel uit van het gemeentebestuur.

In het debat voorafgaand aan de benoeming van Versteeg wezen veel partijen dan ook op vertrouwen en openheid, nodig om Berkelland bij grote verschillen toch goed te kunnen besturen. Evenzovaak wezen zij op de afgelopen maanden, waarin dat onvoldoende uit de verf was gekomen. De discussie rond de kandidatuur van Versteeg speelde daar een belangrijke rol in.

Versteeg ziet in dat raadsakkoord, waarbij de ondertekenaars eensgezind keuzes moeten maken, een model voor de nieuwe bestuursstijl die hij voorstaat. Hij benadrukte dat hij weliswaar nieuwe en betere wetten wil, maar zich gebonden voelt aan de huidige. “Net als iedereen.” Hij stelde daarbij ‘scherp op de inhoud, maar respectvol naar de persoon’ te zijn en blijven.

Of, hoe vaak en hoezeer hij daarbij de hulp van de voorzienigheid nodig zal hebben, waar hij bij de eed-aflegging om vroeg, staat in de sterren geschreven.