Hoe een aanvraag voor een paspoort de gemeente Enschede zomaar een paar duizend euro kost. Een bij Liverpool woonachtige Brit, die claimt dat hij recht heeft op een Nederlands paspoort, kreeg bij zijn paspoortaanvraag in Enschede vorig jaar nul op het rekest. Maar de gemeente, zo oordeelt de rechtbank nu, heeft verzuimd om zorgvuldig onderzoek te doen naar de herkomst van de man. En dus moet niet alleen de aanvraag opnieuw in behandeling worden genomen, maar draait Enschede ook nog eens op voor de onkosten die met de reis naar de rechtbank in Zwolle zijn gemoeid.
Voor Nederlanders die in het buitenland wonen en een Nederlands paspoort willen aanvragen, geldt een aparte behandeling. Zo'n aanvraag kan alleen worden gedaan bij Schiphol, Den Haag of bij veertien daarvoor aangewezen grensgemeenten. Enschede is er daar één van. Soms is het moeilijk vast te stellen of iemand terecht aanspraak maakt op het Nederlanderschap. Volgens de protocollen is de gemeente in die gevallen verplicht om nader onderzoek te doen naar de rechtmatigheid van de paspoortaanvraag.
Als de 'Britse Nederlander' in het najaar van 2025 in Enschede een aanvraag indient voor een paspoort, overlegt hij documenten over zijn familiegeschiedenis, geboorteakten en huwelijksakten, waaruit volgens hem blijkt dat hij in het bezit is van de Nederlandse nationaliteit. In het stadskantoor wordt aan het verhaal van de man getwijfeld. De aanvraag wordt geweigerd en de man krijgt te horen dat hij zich maar moet melden bij de rechtbank in Den Haag om zijn Nederlanderschap aldaar te laten vaststellen.
En dat is tegen alle protocollen in. Uit niets blijkt dat de gemeente Enschede haar best heeft gedaan om aan de hand van de bewijsstukken de rechtmatigheid van de aanvraag te toetsen. In de rechtszaak in Zwolle is weliswaar opgevoerd dat er telefonisch advies is gevraagd bij de IND en andere grensgemeenten, maar daarover is niets schriftelijk vastgelegd. Daarnaast mag een gemeente bij twijfel over het Nederlanderschap nooit een aanvraag afwijzen, maar moet deze 'buiten behandeling' worden gesteld. Daarna kan de persoon in kwestie zich melden bij de rechtbank in Den Haag.
Kortom: er zijn fouten gemaakt door de gemeente Enschede. Het onderzoek naar de afkomst van de man moet dus opnieuw worden gedaan, maar nu zorgvuldig. En daar komt de gemeente niet mee weg. Om de rechtszaak te kunnen bijwonen heeft de 'Britse Nederlander' een vlucht van Liverpool naar Schiphol moeten regelen, plus de reis naar en het verblijf in Zwolle. Voor alle bijkomende onkosten en de proceskosten moet de gemeente Enschede bijna 2.400 euro overboeken naar zijn rekening.