Aziatische hoornaar is in Hengelo niet veilig voor bestrijder Richard: 'Ze gaan meteen in de aanval'

Ongediertebestrijder Richard Knol uit Hellendoorn heeft zijn ‘Ghostbusters’-auto met lift op het grasveld gezet, pal onder de boom. Hij tuurt met zijn verrekijker omhoog en bekijkt het nest eerst even vanaf een veilige afstand. In deze periode is hij er maar wat druk mee; hij scheurt door heel Overijssel om nesten van de Aziatische hoornaar weg te halen. “In deze periode zijn dat 5 à 6 nesten per dag”, zegt Knol.

Buurtbewoners

Het duurt dan ook niet lang voordat de eerste buurtbewoners een kijkje komen nemen naar het schouwspel. Een mevrouw, met de kop koffie nog in de hand, is er als de kippen bij en waarschuwt dat je geen bedreigde diersoort mag uitroeien. Anja Leushuis van de Bijenteeltvereniging Hengelo kan haar goed uitleggen dat deze ivasieve hoornaar juist hele nuttige bijenvolken uitroeit en daarom wel bestreden moet worden.

Enigszins gerustgesteld steekt de vrouw de straat weer over. Een andere vrouw, die net haar hondje uitlaat, blijft voor alle zekerheid op afstand staan. Knol hijst zich ondertussen in zijn witte beschermpak. Een pak is geen overbodige luxe, dat blijkt later wel.

De laatste jaren is de populatie flink uitgebreid. “Helaas worden het er steeds meer. Gelukkig zijn de opsporingsmiddelen stukken beter, waardoor we de situatie beheersbaar kunnen houden. Uitroeien is niet meer mogelijk”, zegt Knol. De hoornaars verdedigen hun nest fel en kunnen mensen aanvallen wanneer ze zich bedreigd voelen.

De Aziatische hoornaar, ook wel geelpoothoornaar genoemd, komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië en hoort niet thuis in Nederland. In 2017 werden de insecten voor het eerst in Nederland ontdekt. De soort vormt een bedreiging voor inheemse bijensoorten en andere bestuivers. “Eén nest eet al gauw twaalf kilogram aan insecten en vermenigvuldigt zich met een factor zeven. Als je niets doet, groeit het aantal nesten naar 20 à 40 per vierkante kilometer.”

Aanval

Knol heeft ondertussen ook van alles in zijn zakken gestoken. Hij hangt zijn stofzuiger in de hijsbak en pakt een plastic krat. “Ik ga ze gifvrij verwijderen.” Behendig manoeuvreert hij zich met de lift een weg naar boven, tot helemaal in de top van de boom. Het gevaarlijkste deel van zijn missie begint. “De wespen gaan meteen in de aanval”, zegt Knol koel.

De bestrijder gebruikt een speciale techniek, waarbij geen gif gebruikt hoeft te worden. Door stikstof in het nest te spuiten, zakt de temperatuur snel tot onder het vriespunt. Hierdoor kunnen de hoornaars niet meer bewegen. Het nest wordt vervolgens stukje voor stukje afgebroken en in een dichte bak gestopt.

Kippenvoer

De hoornaars geven zich inderdaad niet zomaar gewonnen. Hij zuigt de rondvliegende hoornaars op met een speciale stofzuiger. Daarnaast hangt hij een potje met lokvloeistof op voor de achterblijvers.

Eenmaal weer op vaste bodem test hij met een apparaatje of het zendertje in de stofzuiger zit. Dat is niet het geval. Bij de plastic bak slaat het apparaat groen uit. Bingo! “De zender zit nog in het nest en die gaan we er weer uitpluizen. De bak gaat vervolgens 48 uur de vriescel in en wordt daarna kippenvoer. De kippen zijn gek op de larven.”