Asielminister verwijt Oldenzaal ‘taakverwaarlozing’; wethouder wil niet ‘overhaasten’

Voor Oldenzaal betekent dit concreet dat verantwoordelijk wethouder Ruby Berger binnenkort ‘op gesprek’ moet bij asielminister Van den Brink om nog eens uit te leggen waarom de gemeente nog altijd niet voldoet aan de taakstelling. Wordt die uitleg niet afdoende geacht, dan treden achtereenvolgens trede 5 en 6 van de interventieladder in werking: een besluit tot indeplaatsstelling en sanctie indeplaatsstelling. In gewone-mensen-taal: wanneer de gemeente er niet in slaagt (of bereid is) een locatie voor een azc te vinden, dan wijst de minister een plek aan, die dan ook buiten de gemeente om met het COA wordt ingericht. Op kosten van de gemeente.

Taakverwaarlozing

Verantwoordelijk wethouder Ruby Berger is op z’n zachtst gezegd ‘not amused’ dat Oldenzaal nu tijdens het zomerreces is opgeschaald naar trede 3 van het ‘interbestuurlijk toezicht’. In een brief van 24 juli - na ambtelijk overleg over de opstelling van Oldenzaal -  wordt de gemeente ‘taakverwaarlozing’ verweten omdat men niet in staat of bereid bleek op korte termijn alsnog te voldoen aan haar wettelijke taak. Wethouder Berger heeft inmiddels al meerdere keren publiekelijk laten weten het daarbij behorende predicaat ‘weigergemeente’ niet terecht te vinden.

In een verklaring laat wethouder Berger weten de actieve ondertoezichtstelling weliswaar serieus te nemen, maar tegelijkertijd zegt ze dat het college zich pas na het zomerreces wil voorbereiden op het bestuurlijke gesprek met het ministerie. “Ik wil dit zorgvuldig doen, samen met de gemeenteraad en onze inwoners, en niet overhaast." Het betrekken van de inwoners bij dit soort gevoelige dossiers is een stokpaardje van de partij van wethouder Berger, Solidair Oldenzaal.

Uitstel als strategie

Het uitstellen van besluitvorming over de wettelijke taakstelling voor de opvang van asielzoekers sluit naadloos aan bij de strategie, die ook al door het vorige college in Oldenzaal werd gevolgd. Pogingen om de taakstelling op basis van de Spreidingswet juridisch aan te vechten, leden schipbreuk. Bij de laatste poging daartoe kreeg de gemeente van toenmalig asielminister Mona Keijzer nul op het rekest. 

Geen plek voor azc

Toen eind vorig jaar Oldenzaal de nieuwe asielminister Bart van den Brink gemeenten per brief maande zich aan de taakstelling van de Spreidingswet te houden, tilde de gemeenteraad met een motie van Solidair Oldenzaal en VVD een reactie daarop over de gemeenteraadsverkiezingen van maart dit jaar heen. Bij die verkiezingen kwam Solidair Oldenzaal als grote overwinnaar uit de bus. Met de VVD en het CDA vormt Solidair Oldenzaal nu het nieuwe college. Voor de verkiezingen spraken Solidair Oldenzaal en de VVD zich duidelijk uit dat er op dit moment geen plek is voor een azc in Oldenzaal. In het coalitie-akkoord is dat standpunt – met instemming van het CDA – ook met zoveel woorden opgenomen.

‘De wet is de wet’

Nu Solidair Oldenzaal met twee wethouders in het college is vertegenwoordigd, houdt verantwoordelijk wethouder Ruby Berger vooralsnog vast aan die lijn. Ook nu de druk vanuit het ministerie verder wordt opgevoerd. Weliswaar zegt Berger  dat ‘de wet de wet’ is en dat ze zich daar als wethouder aan wil houden, maar tegelijkertijd lijkt ze vooralsnog niet voornemens om zomaar te voldoen aan de wettelijke taakstelling om 158 asielzoekers op te vangen.

Stap gezet in 2024

Daarbij grijpt ze terug op de ‘verdedigingslinie’ van het vorige college. “We hebben jaren voldaan aan onze taakstelling voor statushouders en de opvang van Oekraïense ontheemden.” Daar komt nu nog een nieuw argument bij, wanneer ze bij het ministerie ‘op gesprek’ moet. Het vorige college heeft volgens haar in 2024 al een stap gezet met een verkenning in samenspraak met het COA voor een opvanglocatie voor alleenstaande minderjarige asielzoekers (AMV). ”Die verkenning is toen in een vergevorderd stadium niet doorgegaan, doordat het COA zichzelf terugtrok. Dat heeft ons ruim een ton gekost, geld dat we tot op vandaag niet terug hebben gezien of een reactie op hebben gehad.”