Enschedese pophistorie in het Bolwerk
De oertijd van de Enschedese popmuziek begint in 1953. Nog voordat rock ’n roll bestond. Tweelingbroers Geert en Machiel Nijenhuis zijn dertien jaar oud als zij het Molukkentrio oprichten. De naam ontlenen zij aan de straat waar zij wonen: de Molukkenstraat. Café Het Bolwerk wijdt drie maanden aan de Enschedese pophistorie.
Het is een beetje hoe je popmuziek wilt definiëren, maar als je de elektrische gitaar beschouwt als hèt instrument waarmee het allemaal begon, mag je dat Molukkentrio inderdaad beschouwen als de godfathers van de textielbeat. Geert Nijenhuis was de eerste die er één om zijn nek had in de stad. Erg rock ’n roll was het nog niet, maar swingen deed het wel. En de broers Nijenhuis swingen nog altijd.
Nostalgie
Het is stampvol in Het Bolwerk. Zo groot is het roemruchte café ook niet, maar het is glashelder dat een goed deel van de oude rockers die de stad nog telt nostalgie zijn komen happen. De gemiddelde leeftijd ligt rond de zeventig. De broers Nijenhuis hebben inmiddels 86 lentes aangetikt.
Dat trio werd overigens al vrij snel een duo; de bassist kwam om bij een tragisch ongeluk. Geert en Machiel gaan verder als De Gema’s en werden wereldberoemd in Enschede en omstreken. Zondagmiddag bleek dat de broers nog altijd weten hoe zij hun publiek mee kunnen krijgen.
Het Bolwerk echoot mee
Geert klimt wat stram op de gereedstaande kruk en krijgt zijn gitaar aangereikt door neef Raymond Nijenhuis (Hengelo), oprichter van de Status Quotes, de Twentse tributeband van de bijna gelijknamige Britse formatie die vanaf eind jaren zestig wereldhits scoorde als ‘Whatever you want’ en ‘In the army now’. Broer Machiel zit met een ukelele om zijn nek naast hem.
Lees verder onder de afbeelding.
Als de broers ‘Doe eens mee’ inzetten, echoot Het Bolwerk mee. Net als verderop in de set, met nummers als ‘Sta-pel-gek op dixieland’ en ‘Heel helder water’. De Gema’s weten nauwelijks van ophouden; zo verschrikkelijk veel gelegenheden om op te treden zullen de tachtigers ook niet meer hebben.
De invloed van de Indo-rock
Een jaar nadat de broers Nijenhuis hun driemansformatie beginnen, gebeurt iets vergelijkbaars in Twekkelerveld. Daar wordt de Enschedese Indorock geboren: the Black Cats zien het daglicht. Zeker is het niet, maar de kans is groot dat zij de stad laten kennismaken met rock ’n roll. Een eerste rock ’n roll-gig in de bioscoop loopt uit op een vechtpartij, die door de politie hardhandig de kop in wordt gedrukt. Rock ’n roll is seks, en dat kan echt niet.
Lees verder onder de afbeelding.
“De invloed van Indo-rock is altijd onderbelicht gebleven”, vertelt Ria Cousijnsen-Waccary zondagmiddag. En die invloed was groot, volgens Coussijnsen. De reden: het American Forces Network, een radiostation voor Amerikaanse troepen overzee. Met, kort na de Tweede Wereldoorlog, een groot bereik in de Pacific. Jongeren uit Nederlands-Indië - en later Indonesië - stemden massaal af op die zender.
Lees verder onder de afbeelding.
Na de onafhankelijkheid van Indonesië brachten zij de muziek die ze daar hoorden mee naar Nederland. Met de elektrische gitaar, die onlosmakelijk verbonden was met rock ’n roll. En een eigen interpretatie van rock ’n roll, jazz en Hawaiiaanse muziek.
Katoenvreters in drie delen
Coussijnsen publiceerde in 2015 ‘Katoenvreters’, een historisch overzicht van de Enschedese en Twentse popmuziek vanaf de jaren 50. ‘Katoenvreters’ is ook de titel van de expositie in Het Bolwerk. Met hoezen, posters en foto’s uit de tijd van de Textielbeat.
En de Beatlesjurkjes uit de weverij van De Nijverheid, een laatste poging om het hoofd boven water te houden. Tot de gemeente een paar weken voordat het zover zou zijn besloot dat het geplande optreden van The Beatles toch niet in Enschede mocht plaatsvinden en de Fab Four in allerijl uitweken naar de veilinghallen in Blokker.
Andere hoofdact zondagmiddag zijn The Indeeds, exponenten van de textielbeat. Net als bands als Just for Fun, Hun en The Buffoons. Een sprong van ruim een decennium; die textielbeat ontstond rond de tweede helft van de jaren 60. De mannen van The Indeeds staan al ruim zestig jaar met elkaar op een podium.
Lees verder onder de afbeelding.
In een drieluik van drie zondagmiddagen - waarvan dit de eerste was - biedt het café een overzicht van hoogtepunten uit die historie. Op zondag 16 augustus is het podium voor The Buffoons, Teach-In en The Parrots. Hoofdgast op 27 september is Wilma Landkroon (met halfbroer Henny Thijssen als side-kick). Gert Timmerman kijkt vanuit de hemel mee, als het weer een beetje meezit.
Download onze app
