Vergrijzing raakt gemeente Hengelo, grote pensioengolf ambtenaren na 2030: 'Risico’s voor de capaciteit'

De vergrijzing dwingt de gemeente Hengelo om vooruit te kijken en actie te ondernemen. Dit om te voorkomen dat taken straks blijven liggen en inwoners langer moeten wachten op bijvoorbeeld een nieuw paspoort, afwikkeling van een vergunning, hulp bij Wmo-ondersteuning of aanvraag van een uitkering. Ook kan het gevolgen hebben voor voorbereiden en uitvoeren van nieuwe plannen voor de stad.

Als het gaat om de uitvoering van taken dan loopt de ambtelijke organisatie nu al tegen de capaciteitsgrenzen aan. In 2025 konden verschillende geplande werkzaamheden niet worden uitgevoerd, blijkt uit het jaarverslag 2025 van de gemeente. Dat er werkzaamheden bleven liggen in Hengelo had onder meer te maken met krapte op de arbeidsmarkt en veel nieuwe ambitieuze plannen voor de stad, waaronder woningbouw.

Het lukt de gemeente naar eigen zeggen wel nog steeds om openstaande vacatures te vervullen. In 2025 zette Hengelo zo'n 140 vacatures uit. Daarop kwamen ruim 3.300 sollicitaties binnen. Uiteindelijk traden 166 nieuwe medewerkers in dienst.

Wel zijn sommige specialisten moeilijk te vinden op de arbeidsmarkt, waardoor er steeds vaker expertise ingehuurd moet worden. Hengelo gaf in 2025 ruim 13,4 miljoen euro uit aan ingehuurde capaciteit. Dat was 5,6 miljoen euro meer dan begroot en ongeveer 600.000 euro meer dan een jaar eerder.

Moeilijk te vervullen vacatures

Als het gaat om moeilijk te vervullen vacatures, dan merkt de gemeente krapte op de arbeidsmarkt vooral bij banen in de civiele techniek, ruimtelijke ontwikkeling, vergunningverlening, juridische functies, informatievoorziening en IT en bij project- en programmamanagement. “Hier is een snelle en goede invulling van vacatures zeker geen garantie en is meer tijd en creativiteit nodig voor een oplossing.”

De gemeente zegt zich dus goed bewust te zijn van de gevolgen van de vergrijzing en dreigende pensioengolf: “Deze uitstroom brengt, als we niets zouden doen, risico’s met zich mee voor de continuïteit van kennis, capaciteit en dienstverlening. Gelukkig vertrekt deze groep niet in één keer en is er tijd om te anticiperen. Dat doen we dan ook. We hebben inzicht in deze verwachte pensioenuitstroom en plannen vooruit om in de capaciteitsbehoefte te blijven voorzien.”

Hengelo is daarom bezig met een zogenaamde strategische personeelsplanning (SPP). Daarmee wil de gemeente eerder kunnen zien op welke afdelingen en bij welke beroepen tekorten dreigen. Op die manier kunnen er tijdig nieuwe mensen worden geworven, medewerkers worden opgeleid of werkzaamheden anders worden georganiseerd.

Aantrekkelijke werkgever

De gemeente maakt werk van het werven van nieuw personeel, maar ook van het op de kaart zetten van de organisatie: “We promoten ons steeds beter als aantrekkelijke werkgever en bouwen verder aan onze positie op de arbeidsmarkt. Door gerichte inzet van recruitment en arbeidsmarktcommunicatie hebben we onze wervingskracht in de afgelopen vier jaar aanzienlijk versterkt."

Ook wil Hengelo voorkomen dat medewerkers voortijdig vertrekken: “Met een breed aanbod aan leer- en ontwikkelmogelijkheden stimuleren we vakmanschap en betrokkenheid.” De gemeente zegt dat dit goed lukt, maar op bepaalde dossiers blijkt vaak sprake van een behoorlijke doorstroom.

Verloop personeel

Zo hebben verschillende Hengelose organisaties al een aantal jaren te maken met steeds wisselende beleidsmedewerkers als aanspreekpunt, doordat medewerkers vertrekken naar een andere werkgever of intern doorschuiven. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar vaak duurt het enige tijd voor een nieuwe medewerker voldoende thuis is in het onderwerp.

Het werven van nieuw personeel mag dan volgens de gemeente nog steeds wel lukken, het verdwijnen van kennis lijkt wel een onderschat probleem.

Volgens de gemeente neemt de belangstelling onder jongeren wel toe. "Steeds meer studenten kiezen voor een stage- of afstudeerplek bij onze organisatie en ook de instroom van medewerkers jonger dan 35 jaar neemt toe." In 2025 ontving de gemeente 337 verzoeken voor een stage- of afstudeerplek. Opvallend is dat de gemeente begin dit jaar maar 21 personen in dienst had van 24 jaar of jonger.*

Hengelo werkt daarnaast met Almelo, Enschede en regionale partners aan het aantrekken en behouden van talent voor Twente. Voor de bredere Talentopgave heeft de gemeenteraad in 2023 al vijf miljoen euro uitgetrokken, bedoeld om initiatieven te stimuleren die Hengelo en de regio aantrekkelijker maken voor studenten en jonge professionals.

* Peildatum 17 maart 2026, bron antwoord College van B en W op schriftelijke vragen Hengelose Burgers. 

Behalve op werving en opleiden van medewerkers zet de gemeente in op digitalisering en het eenvoudiger en efficiënter inrichten van werkprocessen. “Daarmee vergroten we onze wendbaarheid en verkleinen we tegelijkertijd onze afhankelijkheid van een krappe arbeidsmarkt.”

De ambities die het college heeft, staan volgens de gemeente niet direct ter discussie, maar personeelstekorten kunnen wel gevolgen hebben voor de snelheid waarmee plannen worden uitgevoerd, zoals afgelopen jaar al bleek.

“We moeten voortdurend keuzes maken in prioritering, fasering en inzet van middelen. Zonder voldoende personeel bestaat het risico dat projecten vertragen, beleidsdoelen later worden gerealiseerd of extra financiële middelen nodig zijn om dezelfde resultaten te behalen. Vooralsnog lukt het ons goed om in de capaciteitsvraag te voldoen en onze ambities te realiseren.”

Via een de website jobs.werkenaanhengelo.nl probeert de gemeente nieuw personeel te werven.

Veel gemeenten in Nederland hebben een relatief oud personeelsbestand. Hengelo is overigens wel iets minder vergrijsd dan de gemiddelde Nederlandse gemeente. Landelijk was in 2024 31 procent van de gemeenteambtenaren 55 jaar of ouder.* In Hengelo is dat 28,4 procent. Maar vergeleken met de totale Nederlandse beroepsbevolking, waarin 23 procent* 55-plus is, blijft het Hengelose personeelsbestand wel relatief oud.

* Bron: Personeelsmonitor Decentrale Overheidssectoren 2024 van A&O fonds Gemeenten. 
* Bron: CBS, totale beroepsbevolking (inclusief werklozen die beschikbaar zijn en naar werk zoeken.