Hoe zwaar weegt ‘stem des volks’ werkelijk bij politiek en bestuur in Oldenzaal?

Het was overigens niet de eerste de beste Oldenzaler die politiek en bestuur in nieuwe samenstelling op de proef stelde. Oud-notaris Wim Gaalman – bekend als kartrekker van publieksacties voor behoud van het ziekenhuis en kinderboerderij De Höfte – bond de kat de bel aan met een oproep op zijn digitaal platform De Boeskoolbode om de in 2025 extra geheven OZB terug te geven aan de inwoners. Onder het even simpele als rechtlijnige motto: Belofte maakt schuld.

Jurist blijkt terriër

De jurist Gaalman, die zich als een terriër vastbeet in de materie, riep op zijn Boeskoolbode mede-inwoners op om teveel betaalde OZB (gemiddeld 50 euro per woning, 300 euro per bedrijfspand) terug te vorderen. Dit overigens niet na minutieus te hebben voorgerekend hoe die ‘terugvorderingseis’ tot stand was gekomen. Heel in het kort kwam die hier op neer: Met een dreigend begrotingstekort in het ‘ravijnjaar’ 2026 in het vooruitzicht, besloot het vorige college de OZB eenmalig met 10 procent extra te verhogen. 

Toezegging wethouder

Een meerderheid van de raad (met uitzondering van Solidair Oldenzaal) stemde daarmee in na de toezegging van toenmalig wethouder Evelien Zinkweg dat de verhoging zou worden teruggedraaid als het Rijk alsnog met geld over de brug zou komen. Welaan, dat gebeurde inderdaad met een bedrag van bijna 3 miljoen. Maar bij het doorpluizen van de gemeentelijke jaarrekening over 2025 kwam Wim Gaalman er achter dat de door wethouder Zinkweg gedane belofte niet in de cijfers was terug te vinden.

Op presenteerblaadje

Gaalman richtte zich via z’n Boeskoolbode eerst tot de inwoners met een ‘voorgeprogrammeerd’ individueel verzoek aan de gemeente om teruggave van teveel betaalde OZB. Uiteindelijk werd zijn ‘petitie’ door meer dan 2000 Oldenzalers ondertekend. Intussen bleef het aan de kant van politiek en bestuur angstvallig stil. Opvallend genoeg ook bij de zevenkoppige raadsfractie en de twee wethouders van Solidair Oldenzaal. Immers, de partij kreeg hier door een oplettende inwoner op een presenteerblaadje de gelegenheid aangereikt een aantal verkiezingsbeloften ‘af te vinken’: inwoners een stem geven, de OZB eenmalig verlagen en gedane beloften nakomen.

Voorzichtige handreiking

Dat bleek in de weerbarstige politiek en bestuurlijke werkelijkheid makkelijker gezegd dan gedaan. In eerste instantie liet wethouder Rutger Bouwman desgevraagd in de media weten dat de teruggave van de teveel betaalde OZB aan individuele burgers en bedrijven niet zo simpel was als door Wim Gaalman was voorgerekend. Tijdens een Politiek Forum, waar de jaarrekening werd besproken en Gaalman zijn ‘zaak’ als inspreker nog eens bepleitte, kwam wethouder Bouwman niet verder dan een voorzichtige handreiking in diens richting.

Incidentele compensatie

Bouwman zegde toe dat het college het ‘voornemen heeft om met voorstel te komen voor een plan voor een incidentele OZB-compensatie’. Daartoe zullen in september, wanneer de nieuwe coalitie van Solidair Oldenzaal, CDA en VVD met het uitvoeringsprogramma komt, verschillende scenario’s aan de raad worden voorgelegd. Maar, dat is niet waar Gaalman (en met hem ruim 2000 Oldenzalers) om vroeg. In zijn redenering is er sprake is er sprake van een ‘schuld’ van de gemeente aan de inwoners omdat de extra OZB met terugwerkende kracht ‘onrechtmatig’ is geïnd, op basis van de belofte van teruggave door de wethouder.

Voorzetjes niet ingekopt

Het ziet er niet naar uit dat Gaalman c.s. hun gelijk zullen halen. Donderdagavond tijdens de laatste raadsvergadering voor het zomerreces zal definitief een klap worden gegeven op de jaarrekening 2025. Tot het moment van dit schrijven waren er geen amendementen ingediend, waar Gaalman om had gevraagd. Het college, noch de raadsfracties van coalitie én oppositie voelden de aandrang om diens ‘voorzetjes’ daartoe gaf in te koppen.

Telt ‘stem des volks’?

Dat roept de vraag op wanneer de ‘stem des volks’ echt meetelt voor politiek en bestuur in Oldenzaal. Leggen, bijvoorbeeld, de luidruchtige stemmen van boze parkeervergunninghouders in de raadszaal meer gewicht in de schaal dan de ruim 2000 Oldenzalers die de petitie van Wim Gaalman ondertekenden? En hoe moeten de stemmen worden gewogen van de respectievelijk 91 en 72 personen, die eerder dit jaar de moeite namen deel te nemen aan de twee ‘stadsgesprekken’ over de Omgevingsvisie?